Một buổi chiều ở vùng biên, khi sương bắt đầu phủ xuống những dãy núi trùng điệp, nữ quân nhân Biên phòng lặng lẽ ghi chép vào cuốn sổ tay nhỏ. Trước mắt chị là bản làng nép mình bên sườn núi, xa xa là con đường tuần tra biên giới vừa in dấu chân người lính...
Những khoảnh khắc như thế đã trở nên quen thuộc trong hành trình công tác của Thượng tá Phạm Vân Anh. Với chị, mỗi chuyến đi không chỉ là nhiệm vụ của một người lính tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia, mà còn là hành trình tích lũy trải nghiệm cho văn chương.
Là một nữ quân nhân cầm bút, chị luôn ý thức mang hai trách nhiệm song hành: Trách nhiệm của người lính đối với Tổ quốc và trách nhiệm của người viết đối với xã hội. Những năm tháng công tác dọc tuyến biên giới giúp chị gặp gỡ nhiều con người và nhiều số phận khác nhau, từ những người lính lặng thầm nơi cột mốc chủ quyền đến đồng bào các dân tộc nơi bản làng xa xôi.
Với nhà văn Phạm Vân Anh, văn chương trước hết là cách để tôn vinh những vẻ đẹp bình dị của con người và lan tỏa những giá trị nhân văn của đời sống. Bền bỉ với hành trình sáng tác, chị đã xuất bản nhiều tác phẩm ở các thể loại như thơ, truyện ngắn, bút ký và tiểu thuyết.
Một số tác phẩm tiêu biểu của chị có thể kể đến như “Tôi chào tôi”, “Mùa tình”, “Ngón hoa”, “Khúc quân hành lặng lẽ”, “Trường ca Sa mộc”, “Đường biên cương dệt mùa xuân”, “Những người phất cờ hồng”, “Theo dấu phù sa”, “Dặm dài Tổ quốc”…
Đặc biệt, tiểu thuyết “Biên khu Việt Quế” ra mắt năm 2023 tiếp tục khai thác đề tài lịch sử và biên giới, tái hiện một giai đoạn chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Tác phẩm cho thấy sự nhất quán của Phạm Vân Anh đối với đề tài người lính và đời sống nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Trong hành trình sáng tác của mình, nữ nhà văn áo lính cũng giành nhiều giải thưởng văn học và báo chí, đồng thời tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa - xã hội...
Không chỉ say mê với những trang viết, Thượng tá Phạm Vân Anh còn dành nhiều tâm huyết cho các hoạt động thiện nguyện và hỗ trợ cộng đồng tại những địa bàn khó khăn.
Từ các hoạt động tặng quà cho đồng bào nghèo vào mỗi dịp Tết đến, xuân về hay chung tay cùng bà con vượt qua thiên tai, bão lũ, những năm gần đây, chị bắt đầu hướng tới những hoạt động có chiều sâu hơn.
Tiêu biểu là chị đã vận động tổ chức các chương trình “Trung thu biên cương” (mỗi chương trình có tổng trị giá từ 50 đến 100 triệu đồng); xây dựng các mô hình tại các trường học khu vực biên giới như “Vườn cây khăn quàng đỏ” (6 vườn cây trị giá 60 triệu đồng tại các trường nội trú), “Tủ sách cho em” (20 tủ sách trị giá 200 triệu), “Đàn ngan khăn quàng đỏ” (trao tặng 25 nghìn con ngan, gà giống trị giá 250 triệu đồng cho gần 1.000 hộ gia đình khu vực biên giới của hai nước Việt Nam và Lào).
“Đây không chỉ là mô hình hỗ trợ sinh kế mà còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết quân - dân và tình hữu nghị giữa các địa phương hai bên biên giới Việt - Lào. Ngoài ra, cá nhân tôi đã nhận đỡ đầu 10 em học sinh mồ côi ở khu vực biên giới”, nữ nhà văn áo lính chia sẻ.
Sinh năm 1980, Thượng tá, nhà văn Phạm Vân Anh hiện công tác tại Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng và là Chi hội phó Chi hội Nhà văn Quân đội. Trong hành trình sáng tác, chị đã xuất bản 16 tác phẩm văn học, giành hơn 30 giải thưởng văn học - nghệ thuật cùng hàng chục giải thưởng báo chí uy tín như Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, Giải Báo chí Quốc gia, Giải “Vì sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc”, Giải Liên hoan Truyền hình toàn quốc.
