Ôtô đang dần trở nên phổ biến tại Việt Nam, được nhiều người lựa chọn làm phương tiện di chuyển trong các chuyến về quê, chơi Lễ cùng gia đình và người thân.
So với xe máy, ôtô tỏ ra tiện nghi hơn nhờ thiết kế kín, có thể chở được nhiều người, nhưng việc cầm lái ôtô cũng cần cẩn trọng hơn để vừa đảm bảo an toàn, vừa tránh được các khoản phạt cao gấp nhiều lần xe máy.
Quá tốc độ
Theo nội dung Nghị định 168/2024, tài xế ôtô chỉ cần điều khiển xe chạy quá tốc độ quy định từ 5 km/h đến dưới 10 km/h đã bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Mức phạt tiền sẽ tăng lên theo từng khung vi phạm tương ứng. Khi tài xế cho xe chạy quá tốc độ quy định trên 35 km/h, mức phạt tiền dao động 12-14 triệu đồng, trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Mức phạt cao chủ yếu mang tính răn đe, bởi việc điều khiển xe chạy đúng tốc độ trước tiên sẽ bảo đảm an toàn cho chính bản thân tài xế và hành khách đi cùng, cũng như những người cùng tham gia giao thông.
Không giữ khoảng cách an toàn
Cần lưu ý rằng quy định về giữ khoảng cách an toàn khi tham gia giao thông đường bộ đã có sẵn từ lâu. Theo nội dung Điều 12 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe buộc phải chấp hành quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước cùng làn đường hoặc phần đường.
Tùy vào tình trạng mặt đường, điều kiện thời tiết và tốc độ lưu thông, khoảng cách an toàn với xe trước sẽ dao động 35-100 m. Tài xế cũng được đề nghị tự chủ động tăng khoảng cách này khi đường trơn, thời tiết xấu hoặc trên đoạn đường quanh co.
Nếu vi phạm khoảng cách an toàn trên cao tốc, tài xế sẽ bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Nếu vi phạm lỗi này dẫn đến tai nạn giao thông, tài xế bị phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Hiện, việc tăng cường giám sát và xử phạt nghiêm với tài xế mắc lỗi không giữ khoảng cách an toàn chỉ đang được thực hiện tại một số tuyến cao tốc cụ thể.
Tương tự quy định về tốc độ, việc giữ khoảng cách an toàn trước tiên giúp tài xế tránh được các vụ va chạm nếu xe trước đột ngột giảm tốc. Có nhiều cách để người điều khiển phương tiện ước lượng khoảng cách an toàn với xe phía trước, bao gồm xem biển báo và vạch kẻ đường, quy tắc 3 giây hay nhận hỗ trợ từ hệ thống ADAS.
Sử dụng rượu bia
Việc điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn là một trong những hành vi thuộc nhóm bị nghiêm cấm, theo nội dung Điều 9 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024.
Do vậy, Nghị định 168/2024 cũng đề ra mức xử phạt rất nghiêm với hành vi sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông, đặc biệt với người điều khiển ôtô.
Người điều khiển ôtô trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 50 mg/100 ml máu hoặc chưa vượt quá 0,25 mg/lít khí thở sẽ bị xử phạt 6-8 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Ở ngưỡng kịch khung, tức trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá 80 mg/100 ml máu hoặc vượt quá 0,4 mg/lít khí thở, tài xế bị xử phạt 30-40 triệu đồng, tước quyền sử dụng giấy phép lái xe 22-24 tháng.
Mức phạt khá nặng khi vi phạm là lời cảnh báo cho tài xế ôtô. Tuy nhiên, người điều khiển phương tiện giao thông cần trước tiên nâng cao ý thức, tuyệt đối không cầm lái khi đã sử dụng rượu bia để bảo vệ an toàn cho chính mình và những người cùng tham gia giao thông.
Đặt cảnh báo không đủ khoảng cách
Trong trường hợp không may xảy ra sự cố trên cao tốc, việc tài xế không đặt cảnh báo, hoặc có cảnh báo nhưng chưa đủ khoảng cách theo quy định cũng có thể dẫn đến khoản tiền phạt khá lớn.
Trường hợp gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác buộc phải dừng xe, đỗ xe ở làn dừng khẩn cấp trên đường cao tốc, tài xế nếu không có báo hiệu bằng đèn khẩn cấp sẽ bị phạt 12-14 triệu đồng, trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Mức phạt tương tự cũng được áp dụng với trường hợp không có báo hiệu bằng đèn khẩn cấp, không đặt biển cảnh báo "Chú ý xe đỗ" (hoặc đèn cảnh báo) về phía sau xe khoảng cách tối thiểu 150 mét khi dừng xe, đỗ xe trong trường hợp gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác buộc phải dừng xe, đỗ xe trên một phần làn đường xe chạy trên đường cao tốc.
Không trang bị ghế trẻ em có bị phạt?
Điều 2 Nghị định 238/2026 có nội dung "phạt cảnh cáo đối với người điều khiển ôtô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ ôtô kinh doanh vận tải hành khách)".
So với nội dung cũ trong Nghị định 168/2024, hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên ôtô không trang bị ghế trẻ em đã được điều chỉnh giảm nhẹ hình thức xử phạt. Với quy định cũ, hành vi này bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Nghị định 238/2026 cũng đồng thời sửa đổi điểm m khoản 3 Điều 6, nay rút gọn chỉ còn "chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên ôtô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ ôtô chỉ có một hàng ghế)".
Do phần lớn ôtô phổ thông tại Việt Nam là xe có ít nhất 2 hàng ghế, việc chở trẻ em ngồi trên băng ghế trước tại Việt Nam vẫn bị xử phạt theo Nghị định 168/2024, khung phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
