Bị từ chối kiểm nghiệm
Chiều 4/5, UBND tỉnh Đồng Tháp họp nhằm tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), toàn tỉnh hiện có hơn 32.100 ha sầu riêng với sản lượng 511.000 tấn/năm. Riêng cao điểm tháng 5, 6, sản lượng thu hoạch dự kiến đạt hơn 111.200 tấn.
Dù sản lượng lớn, nhưng thị trường đang lao dốc. Hiện, giá sầu riêng RI6 tại vườn ở Đồng Tháp chỉ từ 25.000 - 30.000 đồng/kg; giống Monthong cũng chỉ ở mức 60.000 - 70.000 đồng/kg.
Theo Sở NN&MT Đồng Tháp, nguyên nhân giá sầu riêng giảm sâu do nguồn cung tăng đột biến khi nhiều vùng trồng trong nước vào vụ thu hoạch rộ, sự cạnh tranh khốc liệt với sầu Thái tại thị trường Trung Quốc.
Bên cạnh đó, rào cản kỹ thuật đang làm khó doanh nghiệp và nông dân từ việc ách tắc trong kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và Vàng O.
Từ giữa tháng 4 đến nay, hoạt động thu mua sầu riêng rất khó khăn, khi doanh nghiệp xuất khẩu hạn chế thu mua. Theo Sở NN&MT Đồng Tháp, nguyên nhân chính được xác định do các phòng kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt không tiếp nhận mẫu sầu riêng đối với sản phẩm có nguồn gốc từ miền Tây, dù đã có mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Đáng chú ý, qua kiểm tra sàng lọc trước thu hoạch tại vườn, kết quả hàm lượng Cadimi đạt yêu cầu, chỉ 0,018 mg/kg, thấp hơn mức quy định 0,05 mg/kg theo quy định của Trung Quốc. Tuy nhiên, khi gửi mẫu đến các phòng kiểm nghiệm vẫn bị từ chối tiếp nhận.
Hiện, các phòng kiểm nghiệm chỉ ưu tiên nhận mẫu từ khu vực miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, với điều kiện chặt chẽ về vùng trồng, cơ sở đóng gói và mã số.
Ông Võ Tấn Lợi - Chủ tịch Hiệp hội sầu riêng Đồng Tháp - chỉ ra bất cập quy trình lấy mẫu hiện nay đang ưu tiên các sản phẩm từ miền Đông và Tây Nguyên. Theo đó, quy định yêu cầu vùng trồng, nơi thu hoạch và cơ sở đóng gói phải nằm cùng một khu vực mới được lấy mẫu. Điều này vô hình trung đẩy sầu riêng ĐBSCL ra khỏi quy trình kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu, gây thiệt hại lớn cho chuỗi cung ứng tại địa phương.
Ông Lê Chí Thiện - Phó Giám đốc Sở NN&MT Đồng Tháp - đề xuất, kết nối doanh nghiệp thu mua đối với các vùng đã có mã số; chủ động liên kết với các phòng kiểm nghiệm để tổ chức lấy mẫu trước thu hoạch. Đồng thời, khoanh vùng rủi ro, ưu tiên các vùng nhiều lần đạt chuẩn Cadimi và Vàng O để xây dựng “luồng xanh” phục vụ xuất khẩu.
Sạch hóa vùng trồng, xây dựng đề án bền vững
Ông Nguyễn Phước Thiện - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp - yêu cầu, Sở NN&PTNT khẩn trương rà soát, đánh giá lại các vùng trồng, đặc biệt là tầm soát các khu vực có nguy cơ nhiễm kim loại nặng (Cadimi). Ông Thiện giao ngành nông nghiệp xây dựng ngay kế hoạch lấy mẫu, cảnh báo độ pH đất theo từng vùng để có giải pháp xử lý kỹ thuật kịp thời cho bà con. Phải chủ động xây dựng Đề án phát triển sầu riêng và mít trên địa bàn tỉnh một cách bài bản thay vì để phát triển tự phát như hiện nay.
Lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các sở ngành tăng cường giám sát chặt chẽ mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói. Việc kiểm soát chất lượng từ gốc không chỉ là để vượt qua các kỳ kiểm tra kỹ thuật mà còn là con đường duy nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh cho sầu riêng Đồng Tháp trên trường quốc tế.
