Ngân hàng lấn sân bảo hiểm: Có tái diễn 'bia kèm lạc'?

TPO - Sự tham gia ngày càng sâu của các ngân hàng vào lĩnh vực bảo hiểm có thể giúp mở rộng thị trường, đa dạng hóa nguồn thu và tạo thêm hệ sinh thái tài chính. Tuy nhiên, nếu bảo hiểm chỉ được nhìn như một công cụ gia tăng doanh thu, nguy cơ tái diễn tình trạng ép khách hàng mua bảo hiểm có thể khiến niềm tin thị trường tiếp tục bị bào mòn.

Ngân hàng đẩy mạnh “sân chơi” bảo hiểm

Bộ Tài chính mới đây cấp Giấy phép thành lập Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance), có hiệu lực từ ngày 12/8/2026. Doanh nghiệp được phép hoạt động trong thời hạn 99 năm và trở thành doanh nghiệp thứ 35 trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ. Doanh nghiệp được cấp phép kinh doanh nhiều nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ như bảo hiểm tài sản, hàng hóa vận chuyển, xe cơ giới, cháy, nổ, tín dụng và rủi ro tài chính.

bh.jpg
Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance) đi vào hoạt động từ ngày 12/8/2026 (ảnh: ACB).

Techcombank trước đó đã ra mắt Công ty CP Bảo hiểm Phi nhân thọ Techcom (TechcomInsurance) với vốn điều lệ 500 tỷ đồng. Đến tháng 7/2025, Techcombank tiếp tục nhận giấy phép thành lập Công ty Cổ phần Bảo hiểm Nhân thọ Kỹ thương (TCLife) với vốn điều lệ 1.300 tỷ đồng.

VPBank cũng đang tiếp tục tăng vốn vào Công ty CP Bảo hiểm OPES sau khoảng 5 năm thâu tóm doanh nghiệp bảo hiểm này.

Trước đó, nhiều ngân hàng đã có doanh nghiệp bảo hiểm trong hệ sinh thái như VietinBank với Bảo hiểm VietinBank (VBI), SHB với Bảo hiểm Sài Gòn - Hà Nội (BSH), HDBank với Bảo hiểm HD (HD Insurance), Agribank với Bảo hiểm Agribank (ABIC), BIDV với Bảo hiểm BIDV (BIC), MB với Bảo hiểm Quân đội (MIC), LPBank với Bảo hiểm LPBank (LPBI)...

Cần thay đổi cách bán bảo hiểm

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Trần Nguyên Đán - chuyên gia kinh tế Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam - cho biết, nguyên nhân quan trọng khiến các ngân hàng đẩy mạnh lĩnh vực bảo hiểm là nhu cầu đa dạng hóa nguồn thu.

Ông Đán phân tích, hoạt động tín dụng của ngân hàng chịu sự ràng buộc bởi các quy định về hệ số an toàn vốn. Vì vậy, để nâng hiệu suất kinh doanh và tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu, ngân hàng phải tìm kiếm thêm nguồn thu ngoài tín dụng. Trong đó, bảo hiểm là lĩnh vực đáng chú ý bởi ngân hàng có thể tạo thêm nguồn thu mà không trực tiếp làm tăng quy mô tín dụng.

dan.jpg
Ông Trần Nguyên Đán - chuyên gia kinh tế Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam.

Theo chuyên gia, việc ngân hàng sở hữu hoặc thành lập công ty bảo hiểm không đồng nghĩa thị trường bảo hiểm sẽ tự động phát triển. Vấn đề nằm ở cách các ngân hàng đưa sản phẩm đến khách hàng.

Theo ông Đán, nếu ngân hàng thực sự xây dựng bộ phận bảo hiểm chuyên nghiệp, cung cấp sản phẩm phù hợp và giúp khách hàng hiểu rõ giá trị của bảo hiểm, sự tham gia của các ngân hàng có thể trở thành động lực mở rộng thị trường.

Ngược lại, nếu ngân hàng chủ yếu tìm cách giành thị phần từ các doanh nghiệp bảo hiểm khác, quy mô thị trường không tăng mà chỉ là sự phân chia lại “miếng bánh”. Đáng lo hơn, nếu bảo hiểm tiếp tục bị gắn với điều kiện vay vốn kiểu "bia kèm lạc", khách hàng sẽ hình thành tâm lý e ngại, thậm chí phản ứng tiêu cực với sản phẩm bảo hiểm.

“Khách hàng còn giao dịch với ngân hàng thì ngân hàng còn sống được. Bảo hiểm chỉ là hoạt động bổ trợ, không nên trở thành câu chuyện tận thu. Câu hỏi quan trọng là các ngân hàng có ý thức được vị thế và uy tín của mình hay không?”, ông Đán nhận định.