Iran chật vật trước sức ép kinh tế từ Mỹ

TPO - Sức ép kinh tế từ Mỹ đang ngày càng tác động mạnh đến Iran, khi các biện pháp trừng phạt và phong tỏa xuất khẩu dầu khiến Tehran gặp khó trong việc tiếp cận nguồn ngoại tệ, nhập khẩu hàng hóa và duy trì các kênh thương mại quốc tế.

Sức ép kinh tế từ Mỹ đang ngày càng tác động mạnh đến Iran, khi các biện pháp trừng phạt và phong tỏa xuất khẩu dầu khiến Tehran gặp khó trong việc tiếp cận nguồn ngoại tệ, nhập khẩu hàng hóa và duy trì các kênh thương mại quốc tế.

Theo ba nguồn tin cấp cao của Iran, chiến dịch gây sức ép của Washington đang khiến Tehran ngày càng khó duy trì các mạng lưới né tránh trừng phạt vốn được sử dụng trong nhiều năm qua.

Đặc biệt, Mỹ đang siết chặt các mạng lưới tài chính quốc tế nhằm hạn chế Iran phụ thuộc để duy trì hoạt động kinh tế, qua đó đẩy Tehran vào sức ép ngày càng nghiêm trọng.

Hoạt động xuất khẩu dầu của Iran cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Số liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler cho thấy lượng dầu thô Iran được đưa lên tàu trong tháng 9 giảm xuống khoảng 260.000 thùng/ngày, từ mức khoảng 1,7 triệu thùng/ngày cùng kỳ năm trước. Phần dầu còn lại chủ yếu được vận chuyển bằng xe tải, đường sắt hoặc các tàu nhỏ qua biển Caspi.

Tehran cho biết vẫn còn hàng chục triệu thùng dầu được lưu trữ trên các tàu chở dầu bên ngoài khu vực phong tỏa và có thể đưa ra thị trường. Tuy nhiên, các biện pháp trừng phạt mới khiến các bên trung gian ngày càng dè dặt hoặc yêu cầu mức phí giao dịch cao hơn.

Sức ép cũng nhanh chóng lan sang hoạt động thương mại và đời sống người dân. Tổng kim ngạch thương mại của Iran đã giảm 25-35%, trong đó nhập khẩu chịu ảnh hưởng nặng hơn xuất khẩu. Đồng rial tiếp tục trượt giá mạnh, từ khoảng 1 triệu rial đổi 1 đô la Mỹ cách đây một năm lên hơn 2,2 triệu rial/đô la Mỹ hiện nay.

acdf.jpg
Tàu thuyền hoạt động gần eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam, Oman. (Nguồn ảnh: Reuters)

Trong khi đó, lạm phát bình quân 12 tháng lên tới 69,9%. Giá thực phẩm, đồ uống và thuốc lá tăng với tốc độ gần gấp đôi mức lạm phát chung. Tỷ lệ thất nghiệp chính thức cũng tăng lên 9,1% trong mùa xuân, trong khi số người có việc làm giảm khoảng 450.000 người so với một năm trước.

Sức mua của người dân vì thế ngày càng suy giảm. Theo số liệu chính thức, mức lương bình quân hàng tháng của người lao động Iran chỉ khoảng 125 USD, trong khi chi phí cơ bản của một hộ gia đình vào khoảng 450 USD mỗi tháng.

“Chúng tôi đang nghèo đi mỗi ngày”, Mahnaz, một nhân viên khu vực tư nhân 34 tuổi tại Tehran cho biết.

2026-09-03t150155z-2-lynxmpem821hq-rtrop4-iran-crisis.jpg
Người dân đi bộ trên một con phố ở Tehran, Iran, tháng 9/2026. (Nguồn ảnh: Reuters)

Giới chức Iran được cho là nhận thức rõ nguy cơ khủng hoảng kinh tế có thể gây ra những hệ lụy xã hội nghiêm trọng, trong đó có khả năng làm bùng phát trở lại các cuộc biểu tình quy mô lớn.

Giáo sư Ali Ansari, chuyên gia lịch sử hiện đại tại Đại học St Andrews, Scotland, nhận định Iran đang chịu “sức ép kinh tế rất, rất nghiêm trọng”. Theo ông, việc Tehran mất dần khả năng kiểm soát các tuyến vận tải qua eo biển Hormuz có thể buộc nước này phải cân nhắc đàm phán với Washington.

Trong bối cảnh xung đột tiếp tục kéo dài, các biện pháp phong tỏa và trừng phạt đang trở thành một mặt trận quan trọng trong cuộc đối đầu Mỹ - Iran. Washington kỳ vọng sức ép kinh tế sẽ buộc Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán tương lai, trong khi Iran cảnh báo rằng áp lực gia tăng có thể khiến xung đột quân sự tiếp tục leo thang.

Cùng chuyên mục

Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn-Hồng Thủy

Lưỡng quốc tướng quân 3 lần vượt núi tuyết, băng thảo nguyên

TPO - Nhân kỷ niệm 102 năm Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc-Hồ Chí Minh đến Quảng Châu, Trung Quốc (11/11/1924 - 11/11/2026) và Kỷ niệm 99 năm Khởi nghĩa Quảng Châu (11/12/1927 - 11/12/2026), Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng - Những đồng chí Việt Nam tham gia khởi nghĩa Quảng Châu” được tổ chức tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. Một trong những hình ảnh nổi bật tại Trưng bày chuyên đề là Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn-Hồng Thủy.

Thủ tướng Merz cảnh báo phép thử lịch sử với nước Đức

Thủ tướng Merz cảnh báo phép thử lịch sử với nước Đức

TPO - Thủ tướng Friedrich Merz nói rằng nước Đức đang phải đối mặt với phép thử lịch sử, đồng thời lên án hình ảnh “kinh hoàng” khi các trường mẫu giáo và giáo đường Do Thái được bảo vệ bằng kính chống đạn và lực lượng cảnh sát vũ trang.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đối mặt 8 điều khoản luận tội

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đối mặt 8 điều khoản luận tội

TPO - Ông Pete Hegseth tự gọi mình là Bộ trưởng Chiến tranh. Đây là một phần trong nỗ lực đổi mới hình ảnh quân đội Mỹ mà ông cho rằng quá yếu đuối và bị ảnh hưởng bởi tư tưởng “thức tỉnh” khi ông nhậm chức vào năm ngoái. Ông đối mặt với cuộc bỏ phiếu luận tội tại Hạ viện dự kiến diễn ra trong tuần này.

Phái đoàn Nga - Ukraine lên đường đến địa điểm đàm phán

Phái đoàn Nga - Ukraine lên đường đến địa điểm đàm phán

TPO - Tối 9/11, truyền thông Nga và Ukraine đưa tin, phái đoàn của hai nước đã lên đường đến Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất) - nơi dự kiến sẽ diễn ra các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng.

Máy bay của quân đội Nga đáp xuống Israel?

Máy bay của quân đội Nga đáp xuống Israel?

TPO - Theo dữ liệu theo dõi chuyến bay từ FlightRadar24, một chiếc máy bay của quân đội Nga đã hạ cánh xuống sân bay Ben-Gurion của Israel, giữa lúc Mỹ và Israel được cho là đang cân nhắc nối lại các cuộc tấn công vào Iran.