Testosterone là hormone sinh dục chính ở nam giới (được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn), quyết định sự phát triển cơ bắp, ham muốn tình dục và sức khỏe toàn diện. Phụ nữ cũng sản xuất một lượng nhỏ loại hormone này trong buồng trứng.
Từ nỗi lo thiếu testosterone đến kế hoạch chưa từng có
Theo Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, chương trình nhằm “khôi phục và tối ưu hóa năng lực tự nhiên” của quân nhân, tạo nền tảng sinh học để duy trì khả năng chiến đấu lâu dài. Tuy nhiên, ngay sau khi được công bố, kế hoạch này đã gây tranh cãi mạnh mẽ trong giới y khoa khi nhiều chuyên gia cho rằng việc xét nghiệm đại trà đi ngược với các khuyến cáo chuyên môn hiện hành.
Điều khiến các chuyên gia lo ngại nhất không phải là việc phát hiện người thực sự thiếu testosterone, mà là nguy cơ điều trị quá mức.
Theo các hiệp hội y khoa của Mỹ, testosterone không nên được xét nghiệm đại trà mà chỉ kiểm tra khi bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng rõ ràng như giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi kéo dài hoặc suy giảm chức năng sinh lý. Bởi nồng độ hormone này dao động rất lớn theo tuổi tác, giấc ngủ, cường độ luyện tập, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố khác.
Nếu chỉ dựa vào một lần xét nghiệm máu để quyết định điều trị, nhiều quân nhân khỏe mạnh có thể bị chẩn đoán nhầm là thiếu testosterone và được chỉ định TRT không cần thiết.
Từng bị cảnh báo vì lạm dụng, nay lại mở rộng điều trị?
Điều đáng chú ý là chính hệ thống y tế quân đội Mỹ từng cảnh báo về việc sử dụng testosterone không phù hợp.
Một báo cáo của giới nghiên cứu quân y trước đây cho biết khoảng 3 trên mỗi 1.000 quân nhân nam đang được điều trị testosterone không đúng chỉ định. Các tác giả cảnh báo liệu pháp này có thể gây ngưng thở khi ngủ, phù nề, giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu và ảnh hưởng đến khả năng triển khai lực lượng.
Trong bối cảnh đó, việc mở rộng xét nghiệm toàn quân khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu chương trình mới có vô tình làm gia tăng số trường hợp điều trị không cần thiết hay không.
Nguy cơ vô sinh, đột quỵ và những hệ lụy phía sau
Các chuyên gia nhấn mạnh TRT không phải là liệu pháp vô hại. Việc bổ sung testosterone từ bên ngoài khiến cơ thể giảm hoặc ngừng sản xuất hormone tự nhiên trong tinh hoàn, kéo theo suy giảm sản xuất tinh trùng, thậm chí gây vô sinh trong nhiều trường hợp. Sau khi ngừng điều trị, quá trình phục hồi khả năng sinh sản có thể mất nhiều năm.
Ngoài ra, liệu pháp này còn có thể làm tăng số lượng hồng cầu, dẫn tới nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ; gây giữ nước, phù nề, làm nặng thêm chứng ngưng thở khi ngủ, thậm chí khiến một số nam giới phát triển mô tuyến vú do mất cân bằng hormone.
Đối với các quân nhân trẻ tuổi, nhiều bác sĩ cho rằng cần cân nhắc đặc biệt vì tác động lâu dài tới khả năng sinh sản có thể lớn hơn lợi ích trước mắt.
Bài toán khó giữa tăng cường sức mạnh và bảo đảm an toàn
Giới chuyên môn không phủ nhận testosterone có thể mang lại lợi ích cho những người thực sự mắc hội chứng thiếu hormone, như cải thiện ham muốn tình dục, tâm trạng, mật độ xương và khối lượng cơ.
Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu này được thực hiện trên nam giới trung niên và cao tuổi, trong khi lực lượng quân đội Mỹ chủ yếu là người trẻ. Nhiều chuyên gia cho rằng trước khi điều trị, quân nhân cần được đánh giá toàn diện nguyên nhân khiến testosterone giảm, bao gồm tình trạng béo phì, thiếu ngủ, luyện tập quá sức hoặc các bệnh lý nền có thể điều trị được mà không cần sử dụng hormone thay thế.
Việc Lầu Năm Góc triển khai chương trình xét nghiệm testosterone toàn quân vì thế đang đặt ra một bài toán khó: làm thế nào để phát hiện đúng người cần điều trị mà không biến một biện pháp tăng cường sức khỏe thành nguồn gốc của những rủi ro y khoa mới đối với lực lượng quân đội.
