Hơn 160 doanh nghiệp, 280 tài khoản xâm phạm thương hiệu Yến sào Khánh Hòa

Sử dụng trái phép dấu hiệu Yến sào Khánh Hòa

Chia sẻ tại Hội thảo "Bảo tồn chim yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hoà" sáng 15/7, bà Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa - bức xúc trước thực trạng xâm phạm sở hữu trí tuệ (SHTT) đối với nhãn hiệu Yến sào Khánh Hòa.

Theo bà Vân, tình trạng xâm phạm quyền SHTT đối với nhãn hiệu "Yến sào Khánh Hòa" đang diễn biến ngày càng phức tạp, không chỉ trên thị trường truyền thống mà còn lan rộng trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh nghiệp, người tiêu dùng và uy tín của thương hiệu.

Thương hiệu Yến sào Khánh Hòa được hình thành từ gần 700 năm lịch sử khai thác yến đảo tự nhiên. Hiện công ty được Nhà nước giao quản lý 33 đảo yến với 173 hang yến tự nhiên - quần thể yến đảo lớn nhất châu Á. Bên cạnh việc phát triển sản xuất, doanh nghiệp đã xây dựng hệ thống bảo hộ SHTT trong và ngoài nước. Đến nay, nhãn hiệu "Yến sào Khánh Hòa" đã được bảo hộ tại Việt Nam và nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Singapore, Australia, New Zealand, Cộng hòa Séc và Vương quốc Anh.

Tuy nhiên, cùng với giá trị ngày càng lớn của thương hiệu, các hành vi xâm phạm quyền SHTT cũng gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng sử dụng trái phép cụm từ "Yến sào Khánh Hòa", "Yến đảo Khánh Hòa", sao chép bao bì, logo, hình ảnh đảo yến, hoặc đăng ký tên doanh nghiệp, tên miền, tài khoản mạng xã hội gây nhầm lẫn với thương hiệu chính hãng.

Hoạt động vi phạm hiện chuyển mạnh sang môi trường số thông qua Facebook, TikTok, website và các sàn thương mại điện tử, khiến việc phát hiện, xử lý gặp nhiều khó khăn.

Theo thống kê của Công ty Yến sào Khánh Hòa, có 122 doanh nghiệp sử dụng trái phép dấu hiệu "Yến sào Khánh Hòa"; 280 tài khoản Facebook và website sử dụng dấu hiệu này để quảng bá, kinh doanh sản phẩm. Ngoài ra, có 42 doanh nghiệp đăng ký tên thương mại chứa dấu hiệu liên quan đến nhãn hiệu "Yến sào Khánh Hòa" và 55 đơn đăng ký nhãn hiệu sử dụng dấu hiệu này hoặc các dấu hiệu tương tự, có khả năng gây nhầm lẫn với thương hiệu chính hãng.

Tình trạng hàng giả, hàng nhái không chỉ làm giảm doanh thu, uy tín doanh nghiệp mà còn gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh và hình ảnh sản phẩm đặc trưng của tỉnh Khánh Hòa, nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp đang mở rộng xuất khẩu sang các thị trường quốc tế.

Để bảo vệ thương hiệu, doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý về SHTT, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong giám sát vi phạm trên môi trường số, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng nhằm xây dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ thương hiệu yến sào Việt Nam.

Đề xuất nâng mức độ bảo vệ đối với chim yến

Theo ông Võ Văn Công - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Khánh Hoà, thời gian qua, nghề nuôi chim yến ở Khánh Hoà phát triển nhanh hơn quy hoạch, tạo ra áp lực lớn đối với công tác quản lý nhà nước. Hiện nay, 907/1.425 nhà yến đang nằm trong khu vực không được phép chăn nuôi, chiếm 63,64%. Đây là tồn tại trong nhiều năm, gây áp lực lớn trong quản lý, xử lý, vì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sinh kế, sản xuất của người dân và doanh nghiệp; nhưng nếu tiếp tục kéo dài sẽ làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Tình trạng săn bắt trái phép chim yến hiện nay đã chuyển từ hình thức tự phát sang phương thức có tính tổ chức hơn, sử dụng các biện pháp tinh vi như giăng lưới tàng hình trên các tuyến bay cố định của chim yến. Đến nay các địa phương chưa xử lý được trường hợp vi phạm điển hình nào liên quan đến săn bắt chim yến trái phép. Phần lớn các vụ phát hiện, giải cứu chim yến thời gian qua chủ yếu do lực lượng bảo vệ của Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa, trung bình mỗi năm, phát hiện từ 140 đến 160 vụ săn bắt chim yến trái phép, giải cứu từ 1.000 đến 2.000 cá thể chim yến.

"Tôi đề nghị các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường tăng cường triển khai các giải pháp ngăn chặn tình trạng săn bắt trái phép, quản lý nuôi chim yến và đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm tổ yến. Tỉnh sớm ban hành Chỉ thị về tăng cường các giải pháp cấp bách bảo vệ đàn chim yến trên địa bàn tỉnh. Sở NN&MT cần rà soát, tham mưu xây dựng lại quy hoạch vùng chăn nuôi, trong đó có vùng nuôi chim yến", ông Công chia sẻ.

Phó Giám đốc Sở NN&MT Khánh Hòa đề nghị Cục Chăn nuôi thú y đề xuất Bộ NN&MT nâng mức độ bảo vệ đối với chim yến trong hệ thống pháp luật về đa dạng sinh học nhằm tăng cường cơ sở pháp lý và chế tài xử lý đối với các hành vi săn bắt chim yến trái phép.