‘Học sinh cá biệt’ chinh phục học bổng trời Âu về an ninh mạng

Đặng Nhật Duy đang theo học chương trình Thạc sĩ CYBERSURE (Cybersecurity and Assurance) - An ninh mạng và Đảm bảo an toàn thông tin. Đây là chương trình học bổng Erasmus Mundus, đào tạo liên kết giữa nhiều trường đại học hàng đầu châu Âu về lĩnh vực an ninh mạng và đảm bảo an toàn thông tin.

“Phó giáo sư, tiến sĩ cũng không dạy được”

Nói về hành trình đến với lĩnh vực công nghệ, Đặng Nhật Duy mở đầu từ “xuất phát điểm không mấy thuận lợi”. Không phải từ hoàn cảnh gia đình, bố mẹ làm nông, mà vì cậu từng là một học sinh cá biệt. “Có giáo viên từng trao đổi với bố mẹ tôi là phó giáo sư, tiến sĩ cũng không dạy được. Đã có những khoảng thời gian, bố mẹ tôi không dám đi họp phụ huynh vì sợ phải nghe những lời chê trách từ thầy cô”, Duy nói.

Khái niệm “công nghệ” len lỏi dần vào tâm trí của cậu học trò cá biệt qua màn ảnh tivi trình chiếu các bộ phim có nhân vật "hacker". Hình ảnh những ngón tay lướt trên bàn phím, phá vỡ hệ thống bảo mật trong chớp mắt đã cuốn hút, đưa cậu đến gần hơn với máy tính. Càng mày mò tìm hiểu máy tính, Duy dần có thái độ nghiêm túc, tự giác hơn trong học tập và tự đặt mục tiêu cho bản thân.

Sau đó, cậu thi đỗ ngành Công nghệ thông tin tại Đại học Bách khoa Hà Nội; làm thành viên của BKCS Lab - Phòng thí nghiệm An ninh mạng Bách khoa; trở thành tác giả có công trình nghiên cứu công bố tại hội thảo khoa học quốc tế uy tín. Cậu định hướng bản thân trở thành chuyên gia an ninh mạng và an toàn thông tin.

Với Duy, điều hấp dẫn nhất của ngành an ninh mạng là tính chất “đối kháng”, là cuộc đua liên tục giữa tấn công – phòng thủ. Mỗi giải pháp bảo mật đưa ra phải dự đoán trước những kịch bản tấn công tinh vi nhất.

Đặc biệt, theo Duy, khi được tiếp cận sâu hơn với hướng nghiên cứu ứng dụng AI vào phát hiện xâm nhập (intrusion detection) tại Trung tâm An ninh mạng Bách khoa dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Linh Giang, cậu càng bị cuốn vào việc làm sao để các mô hình học máy có thể thích nghi nhanh, phát hiện được các cuộc tấn công mới ngay cả khi dữ liệu huấn luyện còn hạn chế. Đây cũng chính là nền tảng cho hai công trình nghiên cứu của cậu là “MAML AE-SAC: A Synergy Framework of Meta-Learning and Adversarial Reinforcement Learning for Adaptive Intrusion Detection” và “Few-Shot Intrusion Detection using Model-Agnostic Meta-Learning with Deep Neural Networks”.

“Hai công trình này là mốc rất quan trọng, không chỉ là kết quả nghiên cứu đầu tay được cộng đồng khoa học quốc tế công nhận, mà giúp tôi rèn luyện được tư duy nghiên cứu bài bản, khả năng viết bài báo khoa học. Đặc biệt là sự tự tin để nộp hồ sơ ứng tuyển các học bổng quốc tế danh giá như Erasmus Mundus CYBERSURE và CyberMACS”, Duy nói.

Vượt hàng nghìn ứng viên quốc tế

Trên hành trình thực hiện mục tiêu trở thành chuyên gia toàn diện về an ninh mạng và an toàn thông tin, Đặng Nhật Duy đã xuất sắc vượt qua 2.800 ứng viên, trở thành một trong số 18 người ghi danh vào chương trình thạc sĩ CYBERSURE (Cybersecurity and Assurance).

Theo cấu trúc chương trình, năm nhất cậu học tại NTNU - Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy (Norwegian University of Science and Technology), một trong những trung tâm nghiên cứu mạnh về an ninh mạng ở châu Âu. Năm hai, cậu sẽ chuyển tới DTU - Đại học Kỹ thuật Đan Mạch (Technical University of Denmark) để tiếp tục hoàn thành chương trình, đúng theo mô hình luân chuyển đặc trưng của các chương trình Erasmus Mundus.

Kể về những ngày đầu học tập nơi xứ người, Duy cho biết khá nhiều bỡ ngỡ. Mọi thứ từ thủ tục hành chính, cách mở tài khoản ngân hàng đến những phương tiện công cộng đều lạ lẫm. Đặc biệt, triết học giáo dục ở đây khiến cậu ngỡ ngàng: “Giảng viên không bắt buộc sinh viên có mặt trên lớp, không điểm danh, không ai giám sát bạn có học hay không, nhưng đằng sau sự tự do đó là áp lực không nhỏ, khối lượng bài tạp về nhà, bài tập thực hành rất lớn. Nếu không tự chủ và kỷ luật thép, bạn sẽ tự đào thải mình”.

Đến bây giờ nhìn lại, tôi mới thấy những khó khăn nơi xứ người đã rèn luyện, giúp bản thân tự tin thích nghi tốt hơn ở bất kỳ môi trường mới nào sau này, kể cả khi chuẩn bị chuyển sang DTU ở Đan Mạch cho năm học thứ hai", Đặng Nhật Duy.

Tuy nhiên, theo Duy, những bỡ ngỡ ban đầu lại giúp cậu trưởng thành nhanh nhất, bình tĩnh đối diện với những điều mới lạ. Cậu nhanh chóng bắt nhịp với môi trường học quốc tế, đa văn hóa tại NTNU.

Một ngày của chàng trai Việt thường bắt đầu từ 6h30 sáng với những bữa sáng tự chuẩn bị, những giờ lên lớp đầy ắp kiến thức, cho đến những buổi thảo luận nhóm với bạn bè từ nhiều nơi trên thế giới.

Trong lớp học, Duy không chỉ là một sinh viên xuất sắc, mà còn là “đại sứ” quảng bá văn hóa Việt Nam. Những câu chuyện về ẩm thực, phong tục Việt Nam được cậu chia sẻ với bạn bè quốc tế, làm đầy thêm vốn sống và mở rộng góc nhìn của bản thân.

“Những cuộc trò chuyện với các bạn cùng lớp đến từ nhiều nước khác nhau, tôi không chỉ có dịp giới thiệu được hình ảnh Việt Nam đến bạn bè quốc tế, mà còn giúp bản thân mở rộng góc nhìn, hiểu thêm về sự đa dạng văn hóa trên thế giới”, nam sinh nói.