Chiều 18/12, Sở NN&MT Hà Nội đã tổ chức hội nghị bàn giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố.
Theo Sở NN&MT Hà Nội, kết quả quan trắc cho thấy ô nhiễm không khí tại Hà Nội những năm gần đây chưa có dấu hiệu suy giảm; thời gian ô nhiễm kéo dài cả về số giờ và số ngày, đặc biệt trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Trong đó, nguồn phát thải lớn nhất được xác định là giao thông (chiếm trên 50% nồng độ bụi mịn PM2.5), sản xuất công nghiệp, xây dựng, hoạt động đốt mở và các nguồn lan truyền từ bên ngoài thành phố.
Sở NN&MT cũng cho rằng, có khoảng 58,65% lượng bụi PM2.5 sơ cấp xuất phát từ các nguồn thải trên địa bàn Hà Nội; phần còn lại chịu tác động từ các tỉnh lân cận và lan truyền xuyên biên giới. Hiện tại, Sở đang tiến hành dự án tổng kiểm kê các nguồn thải và dự kiến sẽ hoàn thành trong quý I/2026.
Tại hội nghị, GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Trưởng ban Khoa học (Hội Kinh tế môi trường Việt Nam) cho rằng, Hà Nội cần tập trung làm rõ cơ chế hình thành bụi mịn thứ cấp đang chiếm tỷ lệ cao.
Thành phố cũng phải làm rõ nguyên nhân khiến ô nhiễm thường nghiêm trọng vào mùa đông trong đó có yếu tố nghịch nhiệt, thông qua việc xây dựng các trạm đo khí tượng theo chiều cao. Đồng thời, thành phố cần tiên phong kiểm kê khí thải một cách thực chất, chỉ rõ đối tượng, quy mô và phân bố phát thải.
TS. Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam cho rằng, thành phố cần cụ thể hóa trách nhiệm quản lý đến tận cấp xã, phường, thay vì chỉ dừng ở cấp thành phố hay sở, ngành. Ông đề xuất ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin để số hóa nguồn thải, xây dựng bản đồ GIS quản lý từng doanh nghiệp, hộ sản xuất theo loại nhiên liệu sử dụng và lưu lượng phát thải. Bên cạnh đó, cần điều chỉnh cơ chế xử phạt theo hướng lũy tiến để tăng tính răn đe; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp vùng thực chất nhằm kiểm soát các nguồn thải từ các tỉnh lân cận như nhà máy xi măng hay hoạt động đốt rơm rạ.
Xây thêm 2 nhà máy đốt rác phát điện
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Xuân Đại, Giám đốc Sở NN&MT Hà Nội cho rằng, bảo vệ môi trường không khí không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, chính quyền các cấp và mỗi người dân.
Theo ông Đại, thời gian qua thành phố đã đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận trong công tác kiểm soát các nguồn phát thải gây ô nhiễm không khí. Ví như, xóa bỏ tình trạng đốt than tổ ong, xóa bỏ lò gạch thủ công, tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp giảm đến 80%.
Bên cạnh đó, công tác xử lý rác thải sinh hoạt cũng có nhiều bước tiến lớn với sự ra đời của nhiều nhà máy điện rác công suất lớn, như: Nhà máy điện rác Sóc Sơn, Nhà máy điện rác Seraphin. Sắp tới, thành phố sẽ xây dựng thêm 2 nhà máy điện rác tại Sóc Sơn và Sơn Tây. Dự kiến, đến năm 2028 lượng rác thải sinh hoạt của thành phố cơ bản sẽ được xử lý hết", ông Nguyễn Xuân Đại nói.
Với ý kiến đóng góp của các chuyên gia, Giám đốc Sở NN&MT cho biết, sở sẽ tổng hợp, tham mưu UBND thành phố chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trước mắt và lâu dài để giảm ô nhiễm không khí. Đồng thời, tăng cường phối hợp trong kiểm soát ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố.
