Nội dung Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi. Trong Nghị định 168/2024, vượt đèn đỏ được xếp vào nhóm hành vi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông, bị xử phạt đến 20 triệu đồng nếu tài xế ôtô vi phạm.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp xe dừng đèn đỏ nhưng đã vượt qua vạch dừng đều nhận hình thức xử lý giống nhau. Tùy vào diễn biến và thời điểm phương tiện vượt vạch dừng, tài xế điều khiển ôtô có thể bị xử phạt từ 400.000 đồng đến 20 triệu đồng.
Vượt qua vạch dừng sẽ bị phạt
Theo Nghị định 168/2024, hành vi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường với người điều khiển ôtô sẽ bị xử phạt 400.000-600.000 đồng.
Tại các giao lộ có đèn tín hiệu giao thông, vạch kẻ đường trong nội dung trên là vạch dừng xe 7.1, dùng để xác định vị trí người điều khiển phương tiện phải dừng lại khi có tín hiệu đèn đỏ hoặc khi có biển số R.122.
Do vậy, nếu tài xế ôtô đã chủ động dừng xe khi gặp đèn đỏ nhưng lại để bánh xe vượt qua khỏi vạch dừng 7.1 nói trên, lỗi vi phạm sẽ được xếp vào hành vi "không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của vạch kẻ đường".
Theo Nghị định 168/2024, mức phạt cho tài xế ôtô vi phạm lỗi này là 400.000-600.000 đồng, với người điều khiển xe máy là 200.000-400.000 đồng.
Trong trường hợp đèn giao thông đã chuyển đỏ, việc cho xe tiếp tục di chuyển vượt qua khỏi vạch dừng để vào giao lộ, tiếp tục di chuyển ra khỏi giao lộ khi đèn tín hiệu vẫn đang ở trạng thái đỏ sẽ được xem là hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông.
Theo nội dung Nghị định 168/2024, người điều khiển ôtô vi phạm bị phạt 18-20 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe. Với người đi xe máy, hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông sẽ bị xử phạt 4-6 triệu đồng, trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Cần lưu ý rằng việc điều khiển ôtô, xe máy vượt đèn vàng cũng sẽ bị xử phạt với mức phạt tương tự khi vượt đèn đỏ.
Nội dung Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 có nêu rõ, người điều khiển phương tiện giao thông khi gặp tín hiệu đèn màu vàng phải dừng lại trước vạch dừng. Chỉ trong trường hợp đang đi trên vạch dừng hoặc đã đi qua vạch dừng mà tín hiệu đèn chuyển màu vàng, tài xế mới được phép tiếp tục di chuyển để ra khỏi giao lộ.
Quy định này không áp dụng với trường hợp đèn vàng nhấp nháy, khi người điều khiển phương tiện được phép tiếp tục di chuyển nhưng phải giảm tốc độ và bảo đảm an toàn.
Như vậy, tài xế buộc phải dừng trước vạch dừng khi đèn tín hiệu đã chuyển từ xanh sang vàng. Nếu đèn tín hiệu đã chuyển vàng mà tài xế vẫn cho xe vượt qua vạch dừng, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt do hành vi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông.
Khi nào dừng đèn đỏ vẫn bị phạt 20 triệu đồng?
Cần lưu ý rằng tùy vào hành vi lái xe của tài xế, lực lượng CSGT có thể đánh giá và quyết định đó thuộc về lỗi không chấp hành hiệu lệnh vạch kẻ đường, hay thuộc về lỗi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông. Điều này dẫn đến tình huống tài xế ôtô có thể bị phạt đến 20 triệu đồng dù xe đã dừng đèn đỏ.
Chẳng hạn trong một tình huống giao thông gần đây tại TP Bắc Ninh, tài xế xe đầu kéo vẫn bị phạt 20 triệu đồng do lỗi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông, dù đã dừng xe khi gặp đèn đỏ.
Theo tường thuật từ Cục CSGT, dù đã thấy đèn tín hiệu chuyển đỏ, tài xế xe đầu kéo vẫn không chủ động giảm tốc độ để dừng trước vạch mà tiếp tục cho xe tiến về phía ngã tư. Khi xe dừng lại, phần đầu xe đã vượt qua vạch dừng, vươn ra gần khu vực giao nhau.
Toàn bộ diễn biến nói trên được camera hành trình của xe phía sau ghi lại. Cục CSGT cho biết vụ việc xảy ra vào ngày 12/10, tại Km 105+550 Quốc lộ 1A, phường Lạng Giang, TP Bắc Ninh.
Trong trường hợp này, nếu chỉ xem xét hình ảnh tĩnh ở thời điểm xe đầu kéo dừng lại trước đèn đỏ, nhiều khả năng tài xế chỉ bị xử phạt lỗi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của vạch kẻ đường.
Tuy nhiên, lực lượng CSGT có thể đã dựa vào hành vi lái xe của tài xế từ lúc đèn giao thông bắt đầu chuyển đỏ, nhận định người điều khiển xe đầu kéo vi phạm đã không có dấu hiệu chủ động giảm tốc độ để dừng trước vạch mà tiếp tục cho xe tiến về ngã tư.
Hành vi này có thể khác với việc chủ động dừng xe khi gặp đèn đỏ nhưng để bánh xe vượt qua vạch dừng - vốn được xếp vào hành vi không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường và dẫn đến mức phạt 400.000-600.000 đồng với người đi ôtô, 200.000-400.000 đồng với người đi xe máy.
Nhìn chung, việc tuân thủ hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông và vạch kẻ đường tại giao lộ là tiên quyết để đảm bảo an toàn giao thông cho bản thân và những người xung quanh.
Việc giảm tốc độ trước khi đến giao lộ, dừng xe đúng vạch khi gặp đèn đỏ còn hướng đến giao thông văn minh, cải thiện mức độ an toàn của giao thông công cộng tại Việt Nam.
