Gỡ khó từ thực tiễn xuất nhập khẩu
Theo đại diện Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Xuất nhập khẩu Tú Anh, nhiều sản phẩm nhập khẩu đã được in sẵn ký hiệu ® trên bao bì, trong khi nhãn hiệu chưa được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam, mới chỉ đăng ký quốc tế với phạm vi bảo hộ bao gồm Việt Nam. Doanh nghiệp băn khoăn liệu trường hợp này có bị xử phạt khi nhập khẩu và lưu thông hàng hóa hay không.
Trong khi đó, Công ty Hưng Thịnh Fashion chuyên gia công hàng may mặc xuất khẩu cho biết, toàn bộ sản phẩm sau khi hoàn thiện đều được xuất khẩu cho đối tác nước ngoài và không tiêu thụ tại Việt Nam. Doanh nghiệp đặt vấn đề, liệu có phải yêu cầu đối tác cung cấp hồ sơ chứng minh quyền sở hữu trí tuệ đối với các nhãn hiệu đưa vào gia công hay không.
Giải đáp các thắc mắc trên, đại diện Chi cục Hải quan khu vực II cho biết, theo quy định hiện hành, ký hiệu ® thể hiện nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam. Nếu hàng hóa chưa được cấp văn bằng bảo hộ trong nước nhưng vẫn sử dụng ký hiệu này khi lưu thông sẽ bị xem là gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Cơ quan Hải quan cũng nhấn mạnh việc nhãn hiệu đã được đăng ký ở nước ngoài hoặc được chủ sở hữu nước ngoài ủy quyền không phải là căn cứ để miễn trừ trách nhiệm theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đối với trường hợp nhãn hiệu đã được chủ thể khác đăng ký bảo hộ tại Việt Nam, cơ quan Hải quan sẽ phối hợp với chủ sở hữu quyền để xác minh doanh nghiệp có được ủy quyền gia công hợp pháp hay không.
Theo đại diện Hải quan, trên thực tế đã từng xảy ra trường hợp doanh nghiệp nhập khẩu nhãn hiệu Adidas để gia công nhưng khi xác minh, chủ sở hữu quyền xác nhận không có hợp đồng sản xuất tại Việt Nam, dẫn đến lô hàng bị xử lý vi phạm.
Để hạn chế rủi ro, cơ quan Hải quan khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tra cứu tình trạng bảo hộ của nhãn hiệu tại Việt Nam trước khi nhập khẩu. Trường hợp bao bì gốc vẫn sử dụng ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu chưa được bảo hộ trong nước, doanh nghiệp cần bổ sung thông tin trên nhãn chính hoặc nhãn phụ nhằm làm rõ tình trạng pháp lý của nhãn hiệu.
Chi cục Hải quan khu vực II hiện đang theo dõi hơn 400 nhãn hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam, đồng thời tăng cường kiểm tra nhằm ngăn chặn hàng giả, hàng nhái và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Một nội dung khác cũng được nhiều doanh nghiệp quan tâm là việc triển khai Nghị định 37 về kiểm tra chất lượng hàng hóa nhập khẩu đối với nhóm hàng có nguy cơ rủi ro cao, có hiệu lực từ ngày 1/7. Theo phản ánh của doanh nghiệp, một số danh mục hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành vẫn chưa được các bộ, ngành ban hành đầy đủ hướng dẫn, khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc xây dựng kế hoạch nhập khẩu, thông quan và giao hàng, đồng thời có nguy cơ phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi.
Đại diện Chi cục Hải quan khu vực II cho biết tinh thần của Nghị định 37 là cải cách thủ tục hành chính, thu hẹp đáng kể phạm vi hàng hóa phải kiểm tra so với trước đây. Ngay khi các thông tư hoặc văn bản hướng dẫn được ban hành, cơ quan Hải quan sẽ cập nhật kịp thời để doanh nghiệp chủ động thực hiện.
Đồng hành cùng doanh nghiệp
Đánh giá cao hiệu quả của các cuộc đối thoại, ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch phụ trách Vận động Chính sách EuroCham Việt Nam cho rằng, thông qua các cuộc trao đổi thường xuyên giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp, EuroCham đã chứng kiến những bước tiến đáng ghi nhận trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý hải quan, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh cũng như nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo ông Jean-Jacques Bouflet, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những điểm đến đầu tư năng động và hấp dẫn hàng đầu khu vực. Cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vẫn tin tưởng vào triển vọng phát triển dài hạn của nền kinh tế Việt Nam và cam kết mở rộng hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới. Tuy nhiên, trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng phức tạp, cộng đồng doanh nghiệp cũng kỳ vọng các thủ tục hải quan và việc thực thi chính sách sẽ ngày càng minh bạch, nhất quán và có tính dự báo cao hơn.
Cùng chung quan điểm, ông Shin Jaehyung, Tham tán Hải quan, Tổng Lãnh sự quán Đại Hàn Dân Quốc tại TPHCM đánh giá cao vai trò của Chính phủ Việt Nam và cơ quan Hải quan, đặc biệt là Chi cục Hải quan khu vực II, trong việc thúc đẩy tạo thuận lợi thương mại và xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng thông thoáng.
Ông Shin Jaehyung nói rằng, mặc dù khối lượng tờ khai xuất nhập khẩu không ngừng gia tăng, Chi cục Hải quan khu vực II vẫn duy trì hiệu quả quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ và cải thiện năng suất xử lý công việc. Đặc biệt, cam kết mạnh mẽ trong xây dựng Hải quan số đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian thông quan, từng bước thay thế quy trình xử lý hồ sơ giấy bằng các quy trình số hiện đại, đồng bộ.
Ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực II cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục kiên định mục tiêu xây dựng Hải quan chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch và hiệu quả; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển Hải quan số và Hải quan thông minh; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và an toàn. Đồng thời mong muốn doanh nghiệp tích cực tham gia chuyển đổi số, sử dụng hiệu quả các dịch vụ công trực tuyến và kịp thời phản ánh những khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.
