Đó là nhận định của TS. Hui-Chi Yeh, Giám đốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương Công ty TPP (Vương quốc Anh) trong cuộc trao đổi sau chuỗi hội thảo quốc tế quốc tế "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam" do Hội Tin học Y tế Việt Nam, Công ty Cổ phần Công nghệ Y tế TPP (Vương quốc Anh) và Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức tại Hà Nội và Đà Nẵng vừa qua.
EMR phải là “hệ điều hành” của bệnh viện thông minh
Theo TS. Hui-Chi Yeh, nhiều người vẫn nhìn nhận hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) như một công cụ lưu trữ dữ liệu. Tuy nhiên, ở các hệ thống y tế hiện đại, EMR đóng vai trò lớn hơn rất nhiều.
Một nền tảng EMR hiện đại có thể kết nối toàn bộ hoạt động trong bệnh viện, từ khám chữa bệnh, dược, xét nghiệm, thanh toán đến quản trị vận hành và phân tích dữ liệu. Khi mọi quy trình được tích hợp trên một nền tảng thống nhất, hiệu quả hoạt động và chất lượng chăm sóc người bệnh đều được nâng cao.
Tuy nhiên, bệnh viện thông minh không thể tồn tại như một “ốc đảo” riêng biệt. Trong bối cảnh các bệnh mạn tính ngày càng gia tăng, hành trình chăm sóc sức khỏe của người dân thường kéo dài qua nhiều năm và nhiều cơ sở y tế khác nhau. Vì vậy, khả năng liên thông dữ liệu giữa bệnh viện, phòng khám, nhà thuốc và các dịch vụ chăm sóc tại nhà trở thành yêu cầu tất yếu.
Bên cạnh đó, EMR cũng là nền tảng để phát triển các công nghệ tương lai như phân tích dự báo, quản lý sức khỏe cộng đồng và trí tuệ nhân tạo. Theo TS. Hui-Chi Yeh, AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nguồn dữ liệu y tế chất lượng cao và có cấu trúc.
Việt Nam đang có cơ hội “đi tắt đón đầu”
Đánh giá về mức độ sẵn sàng của Việt Nam, TS. Hui-Chi Yeh cho rằng những gì bà ghi nhận tại Hà Nội và Đà Nẵng cho thấy Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số y tế. Từ định hướng chính sách quốc gia, sự chỉ đạo của Bộ Y tế đến cam kết của các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh đều cho thấy một sự đồng thuận mạnh mẽ.
“Điều đáng chú ý là mọi người không còn đặt câu hỏi liệu chuyển đổi số có nên diễn ra hay không, mà đang tập trung tìm lời giải cho việc làm thế nào để triển khai thành công”, bà nhận xét.
Theo chuyên gia này, Việt Nam có cơ hội xây dựng một hệ thống y tế số hiện đại với tốc độ nhanh hơn nhiều quốc gia đi trước, nhờ lợi thế về quyết tâm chính trị, dân số trẻ và khả năng tiếp cận công nghệ cao.
Chuyển đổi số không đồng nghĩa với chi phí khổng lồ
Theo TS. Hui-Chi Yeh, nhiều cơ sở y tế vẫn hình dung việc triển khai hồ sơ bệnh án điện tử đồng nghĩa với xây dựng trung tâm dữ liệu riêng, đầu tư hệ thống máy chủ và nâng cấp toàn bộ hạ tầng công nghệ thông tin.
Tuy nhiên, với các nền tảng điện toán đám mây hiện đại, mô hình phần mềm như một dịch vụ (SaaS) đang giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu và đơn giản hóa việc vận hành. Kinh nghiệm triển khai tại hơn 14.000 tổ chức y tế trên thế giới cho thấy, các giải pháp công nghệ hiện đại có thể hoạt động hiệu quả ở cả những trung tâm y tế lớn lẫn các cơ sở y tế vùng sâu, vùng xa.
AI không thay thế bác sĩ mà tăng cường năng lực cho bác sĩ
Nói về tương lai ngành y, TS. Hui-Chi Yeh cho rằng vai trò của y tế cơ sở sẽ ngày càng quan trọng, đặc biệt tại các khu vực như miền Trung và Tây Nguyên.
Trong bối cảnh dân số già hóa và các bệnh mạn tính gia tăng, việc phát hiện sớm, quản lý bệnh hiệu quả ngay từ cộng đồng sẽ giúp giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên.
Bà cũng khẳng định AI sẽ không thay thế nhân viên y tế. Thay vào đó, công nghệ sẽ hỗ trợ bác sĩ và điều dưỡng giảm bớt công việc giấy tờ, nâng cao khả năng ra quyết định và dành nhiều thời gian hơn cho người bệnh.
Theo bà, với nền tảng dữ liệu ngày càng hoàn thiện cùng quyết tâm chuyển đổi số mạnh mẽ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội xây dựng một trong những hệ thống y tế hiện đại nhất thế giới, nơi công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo cùng hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao sức khỏe và chất lượng sống của người dân.
