Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất dành riêng một chương quy định về nhà cho thuê. Theo đó, công dân Việt Nam gặp khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu thuê nhà có thể đăng ký thuê nhà ở được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước.
Người có từ 2 con được đưa vào nhóm ưu tiên
Khi số người đăng ký thuê vượt quá số lượng nhà ở, việc xét ưu tiên được thực hiện theo thứ tự. Cụ thể:
- Người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ;
- Người khuyết tật;
- Người cao tuổi;
- Hộ gia đình có nhà ở bị thu hồi, phá dỡ mà chưa được bố trí tái định cư;
- Chuyên gia, nhà khoa học được hưởng ưu đãi về nhà ở theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;
- Người có từ 2 con đẻ trở lên;
- Các đối tượng ưu tiên khác do UBND cấp tỉnh quy định căn cứ điều kiện thực tế của địa phương.
Địa phương có thể bổ sung nhóm đối tượng ưu tiên nhưng không được làm giảm thứ tự ưu tiên của các nhóm đã được nêu trong dự thảo.
Theo dự thảo, Nhà nước sẽ đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở cho thuê theo dự án thông qua Quỹ nhà ở. Nguồn vốn của quỹ gồm ngân sách Nhà nước, tiền từ quỹ đất dành để phát triển nhà ở cho thuê, tiền bán nhà ở thuộc tài sản công, cùng một số nguồn đóng góp, hỗ trợ và huy động hợp pháp khác.
Dự thảo cũng yêu cầu cơ quan có thẩm quyền dành quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê tại các phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại I, II và III, các khu vực định hướng phát triển giao thông công cộng, gần khu công nghiệp, khu chế xuất và gần các trường đại học, cao đẳng.
Nhà nước muốn mở rộng nguồn cung nhà cho thuê
Theo dự thảo, nhà ở cho thuê được phát triển theo hướng ổn định, lâu dài trên cơ sở hợp đồng giữa chủ đầu tư và người thuê. Tại các phường thuộc đô thị loại đặc biệt, loại I, II và III, nhà ở cho thuê phải là nhà chung cư; những khu vực còn lại do UBND cấp tỉnh quyết định loại hình phù hợp với thực tế địa phương.
Với các dự án sử dụng vốn của Quỹ nhà ở, ngân sách Nhà nước có thể cấp bù chi phí quản lý vận hành trong trường hợp tiền thuê nhà, nguồn thu từ diện tích thương mại, dịch vụ và các nguồn thu hợp pháp khác không đủ bù đắp chi phí.
Bên cạnh nguồn vốn Nhà nước, dự thảo còn dành một mục riêng cho các dự án nhà ở cho thuê do doanh nghiệp, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã bỏ vốn đầu tư. Các dự án này được hưởng một số chính sách ưu đãi, đồng thời phải duy trì mục đích cho thuê đối với phần nhà ở được hưởng ưu đãi trong suốt thời hạn hoạt động của dự án.
Tại phiên họp chiều 16/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng giao Bộ Xây dựng rà soát đảm bảo thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng khi sửa đổi Luật Nhà ở. Trong đó, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện chính sách về các loại hình nhà ở cho thuê, cơ chế tài chính đi kèm. Lãnh đạo Chính phủ cũng đề nghị đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà nhằm đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân.
Tại báo cáo tổng kết thi hành Luật Nhà ở 2023, Bộ Xây dựng cho biết tính đến tháng 6 năm nay, có 21 địa phương (đã gửi thông tin) ghi nhận khoảng 60.900 căn nhà ở đang cho thuê. Trong đó, 25.400 căn nhà ở xã hội, 11.750 nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp, 9.000 nhà ở sinh viên và 14.700 nhà cũ thuộc tài sản công.
Bộ dự báo đến 2030 nhu cầu nhà ở cho thuê khoảng 217.430 căn, trong đó trên 55% là nhà lưu trú cho công nhân tại khu công nghiệp. Bộ dự kiến tổng nguồn vốn dành cho phát triển nhà ở cho thuê khoảng 86.597 tỷ đồng, tương ứng đầu tư 145.889 căn. Trong đó, vốn tư nhân chiếm hơn 86%, còn lại là ngân sách địa phương.
