Môn Lịch Sử: Tư liệu hóa đề thi, đề cao năng lực đọc hiểu
Theo các giáo viên tổ Lịch Sử của Hệ thống giáo dục HOCMAI, đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục duy trì cấu trúc ổn định với hai phần gồm 24 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn và 4 câu hỏi Đúng - Sai. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất nằm ở cách thức xây dựng câu hỏi.
Nhiều ngữ liệu trong đề được trích từ các văn kiện chính thống của Đảng, các công trình nghiên cứu lịch sử và nguồn tư liệu có tính học thuật cao. Điều này khiến thí sinh không thể chỉ dựa vào việc ghi nhớ kiến thức mà buộc phải đọc hiểu, phân tích và xác định bản chất của vấn đề lịch sử được đặt ra.
Đề thi cũng cho thấy xu hướng gắn lịch sử với thực tiễn hiện nay. Một số câu hỏi yêu cầu học sinh rút ra bài học kinh nghiệm từ các sự kiện lịch sử để liên hệ với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước trong bối cảnh mới. Đây là điểm khác biệt so với dạng câu hỏi tái hiện kiến thức vốn quen thuộc trước đây.
Bên cạnh các nội dung lịch sử hiện đại và quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam, đề thi còn xuất hiện những câu hỏi về lịch sử dân tộc thời phong kiến như khởi nghĩa Lam Sơn hay cải cách của vua Lê Thánh Tông. Sự kết hợp này giúp đánh giá toàn diện hiểu biết của học sinh về dòng chảy lịch sử dân tộc.
Theo đánh giá của giáo viên, phần Đúng - Sai tiếp tục là khu vực có tính phân hóa cao nhất. Thí sinh muốn đạt điểm tốt cần hiểu chính xác các khái niệm, thuật ngữ và bản chất của sự kiện lịch sử thay vì suy luận cảm tính.
Dự kiến phổ điểm môn Lịch Sử năm nay sẽ tập trung trong khoảng từ 6,5 đến 7,5 điểm. Những học sinh có khả năng đọc hiểu và phân tích tư liệu tốt hoàn toàn có thể chinh phục mức điểm từ 8,5 trở lên.
Môn Địa Lí: Kỹ năng xử lý số liệu và tư duy không gian lên ngôi
Ở môn Địa Lí, đề thi năm nay tiếp tục thu hút sự quan tâm khi đây là năm thứ hai thí sinh làm bài mà không còn sử dụng Atlat Địa Lí Việt Nam. Theo nhận định, việc loại bỏ Atlat không khiến đề thi trở nên nặng tính ghi nhớ hơn mà ngược lại, đề tập trung mạnh vào việc đánh giá tư duy địa lí, khả năng phân tích dữ liệu và xử lý các tình huống thực tiễn.
Đề thi gồm 3 phần với 18 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn, 4 câu Đúng - Sai và 6 câu trả lời ngắn. Nội dung chủ yếu thuộc chương trình lớp 12 nhưng vẫn có sự tích hợp kiến thức từ lớp 10 và lớp 11, phản ánh đúng tinh thần phát triển năng lực của chương trình mới.
Các câu hỏi về biểu đồ, bảng số liệu xuất hiện xuyên suốt đề thi, yêu cầu học sinh nhận xét xu hướng phát triển, đánh giá quy mô tăng trưởng hoặc xác định các mối quan hệ kinh tế - xã hội. Điều này cho thấy kỹ năng khai thác dữ liệu đã trở thành một trong những năng lực cốt lõi được kiểm tra.
Đặc biệt, phần trả lời ngắn được xem là khu vực phân hóa rõ nét khi đòi hỏi thí sinh phải ghi nhớ và vận dụng thành thạo các công thức tính toán địa lí kinh tế. Những phép tính liên quan đến cơ cấu, tốc độ tăng trưởng hay các chỉ số dân số không còn mang tính đánh đố mà gắn trực tiếp với việc xử lý dữ liệu thực tế.
Nội dung đề thi cũng mang đậm hơi thở thời sự khi đề cập đến cơ cấu lao động, quá trình đô thị hóa, phát triển bền vững, bảo vệ môi trường biển và vấn đề xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long. Các thầy cô dự báo phổ điểm môn Địa Lí năm nay dao động quanh mức 5,75 đến 6,25 điểm. Những thí sinh đạt từ 8 điểm trở lên sẽ là nhóm có tư duy logic tốt, cẩn trọng trong tính toán và thành thạo kỹ năng phân tích số liệu.
Xu hướng ra đề mới đã được định hình rõ rệt
Từ nhận định của các thầy cô ở cả hai môn học, có thể thấy kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục khẳng định xu hướng đổi mới theo định hướng phát triển năng lực. Những câu hỏi yêu cầu học thuộc lòng đơn thuần ngày càng ít xuất hiện, thay vào đó là các dạng bài đòi hỏi khả năng đọc hiểu, phân tích, xử lý dữ liệu và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Đây cũng là thông điệp quan trọng dành cho học sinh các khóa tiếp theo: muốn đạt kết quả cao, việc học không thể dừng ở ghi nhớ kiến thức mà cần chuyển sang tư duy sâu, hiểu bản chất vấn đề và rèn luyện thường xuyên các kỹ năng đặc thù của từng môn học.
![[Clip]: Chia sẻ của thí sinh thi tốt nghiệp phòng riêng](https://cdn.tienphong.vn/images/93f777b92e3c2e583f95ffe4838221163676db960bef28675840d2e030e7ee86a452ddeeede868c97331755990b8a9e4/thi.jpg.avif)
