DW News đưa tin tang lễ của Quốc vương Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV đã được tổ chức tại thành phố Fort Portal, phía tây Uganda, vào ngày 12/9 (giờ địa phương).
Hình ảnh tại hiện trường cho thấy xe tang đưa linh cữu nhà vua được phủ bằng lá cờ Tooro màu xanh lam và vàng, từ cung điện hoàng gia ở Fort Portal đến Nhà thờ St. John để làm lễ. Hộ tống đám rước có các cận vệ hoàng gia mặc áo choàng màu cam và cầm gậy gỗ. Hàng nghìn người dân đi theo tiễn đưa vị vua trẻ xấu số.
Tang lễ vua trẻ nhất thế giới
Buổi lễ tại nhà thờ có Thái hậu Best Kemigisa, Công chúa Ruth Komuntale (chị gái Vua Oyo) cùng các thành viên hoàng gia và quan chức cấp cao của chính phủ Uganda.
Kết thúc các nghi thức, linh cữu Vua Oyo được đưa đến an táng tại Lăng mộ Hoàng gia Karambi. Theo Reuters, người kế vị ngai vàng, Edward Rukidi Kijanangoma, đã thả chín quả cà phê xuống huyệt trước khi công đoạn chôn cất diễn ra. Nghi thức đánh dấu sự chuyển giao quyền lực chính thức tại vương quốc phía Tây Uganda.
“Dù trở thành vua và gánh vác những trách nhiệm vượt xa những gì hầu hết mọi người từng trải qua, ngài ấy chưa bao giờ đánh mất hoàn toàn cậu bé ham vui ngày nào… Ngài ấy có biệt tài khiến mọi người cười. Ngài ấy luôn biết cách làm cho ngày của tôi tươi sáng hơn”, Công chúa Ruth Komuntale phát biểu tại tang lễ.
Quốc vương Oyo Nyimba Kabamba Iguru Rukidi IV từng khiến truyền thông thế giới chú ý vào năm 1995 khi lên ngôi lúc 3 tuổi. Ông từng được công nhận là vua tại vị trẻ nhất thế giới vào thời điểm đó.
Vua Oyo qua đời ở tuổi 34 vào cuối tháng 8 tại Mỹ, sau thời gian điều trị bệnh ung thư. Tang lễ diễn ra vào đúng kỷ niệm 31 năm lên ngôi của Vua Oyo.
Uganda là quốc gia lựa chọn nguyên thủ quốc gia bằng hình thức bầu cử. Tuy vậy, chính quyền vẫn duy trì chế độ vương quốc có từ trước thời kỳ thuộc địa Anh - được xem là trụ cột bảo tồn bản sắc và di sản truyền thống.
Cuộc chiến chọn người kế vị
Sự ra đi của Vua Oyo gây ra cuộc tranh chấp người kế vị gay gắt. Mãi đến chiều 11/9, người ta vẫn chưa chắc ai là người thực hiện nghi lễ chuyển giao quyền lực.
Vào ngày 9/9, Ủy ban Kế vị Hoàng gia Tooro đã chọn Edward Rukidi Kijanangoma, em họ của Vua Oyo, trở thành chủ nhân mới của ngai vàng.
Edward là con trai cố Hoàng tử Christopher Paul Kijanangoma, em trai của cựu vương Patrick David Matthew Kaboyo Olimi III - cha ruột Vua Oyo. Trước khi được chọn, ông là người dẫn chương trình kiêm biên tập viên tin tức tại đài truyền hình nhà nước UBC. Theo Reuters, tân vương đã 56 tuổi.
Tuy nhiên, tại họp báo cùng ngày, gia đình trực hệ của Vua Oyo - đứng đầu là Thái hậu Best Kemigisa và Công chúa Ruth Komuntale - đã công bố bản di chúc được viết từ năm 2022, trong đó nhắc đến sự tồn tại của con trai ruột Vua Oyo.
“Tôi tuyên bố và chỉ định rằng nếu vào thời điểm tôi qua đời, tôi có con trai được pháp luật công nhận là con ruột, ta sẽ chỉ định người đó làm người thừa kế ngai vàng của vương quốc Tooro”, người phát ngôn công bố một phần di chúc.
Sáng 10/9, Thái hậu Best Kemigisa Akiiki lên án “nhóm thành viên hoàng tộc tự phong” tự ý chọn ra vua mới, thách thức cả di chúc của Vua Oyo quá cố.
Bà cho biết gia đình hoàng gia bị quản thúc tại gia. Bà nhấn mạnh: “Lực lượng quân đội đã rút các cận vệ hoàng gia đi mà không báo trước và bao vây xung quanh cung điện. Chúng tôi không thể tự do đi lại hay tiếp đón bất kỳ ai”.
Một ứng viên khác từng được xem xét là Hoàng tử George Desmond-Kamurasi, đang thi đấu cho câu lạc bộ bóng đá nghiệp dư South East Dons tại London. Anh. Theo ủy ban kế vị, thủ môn 36 tuổi từ chối lời đề nghị lên ngôi vì bận các trách nhiệm khác.
Theo The Guardian, vua của vương quốc Tooro do Ủy ban Kế vị Hoàng gia Tooro - được lập ra bởi hoàng tộc Babiito - lựa chọn. Thành viên giấu tên trong ủy ban nói với đài NTV địa phương rằng con trai nhà vua phải chính thức ra mắt các vị trưởng lão thì mới được cân nhắc cho vị trí lãnh đạo.
Những người ủng hộ việc nối ngôi của Kijanangoma cho rằng gia đình đã không thể cung cấp thông tin cơ bản về bé trai được cho là mang dòng máu Vua Oyo.
Nguồn tin nắm rõ cuộc đàm phán giải quyết khủng hoảng về vấn đề này cho biết chính quyền Uganda thúc đẩy thành công việc nối ngôi của Kijanangoma vào ngày 11/9. Tuy nhiên, người phát ngôn của chính phủ hiện chưa đưa ra bình luận nào.
Tổng giám mục Giáo hội Uganda, Stephen Kazimba Mugalu, sau đó lên tiếng kêu gọi sự đoàn kết. “Những lời nói ra trong lúc đau buồn có thể gây tổn thương, rạn nứt và xung đột. Nó thậm chí có thể phá hỏng di sản của vị vua mà chúng ta đang thương tiếc”, ông nói.
Suốt cuộc chiến giành quyền lực, ông Kijanangoma luôn giữ thái độ kín tiếng. Ông được các nhà báo Uganda mô tả là người trầm lặng và khiêm tốn.
Bên cạnh ngai vàng, vua mới được thừa kế khối tài sản hoàng gia đáng kể, bao gồm nhiều vùng đất và khoản tiền lớn từ chính phủ.
