Khắp nơi miễn phí, ứng dụng AI
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán dài 9 ngày và gần một tháng sau đó, người dân cả nước háo hức bước vào mùa lễ hội đầu năm mới. Mùa lễ hội năm nay ghi nhận nhiều sự thay đổi mạnh mẽ, với diện mạo tích cực hơn những năm trước.
Trong ngày khai hội Mùng 6 Tết, lễ hội chùa Hương - lễ hội lớn nhất và kéo dài nhất cả nước - để lại ấn tượng khá tốt nhờ những thay đổi cả về chính sách lẫn cách thức tổ chức. Ban tổ chức áp dụng mạnh mẽ quy định mới nhằm thực hiện quyết tâm trong việc xây dựng mùa lễ hội văn minh, an toàn và bền vững.
Tăng cường kiểm tra, giám sát trở thành trục xuyên suốt trước, trong và sau Tết, thay vì hoạt động mang tính tình huống như nhiều mùa lễ hội trước.
Theo khảo sát của PV Tiền Phong, tình trạng chèo kéo, chặt chém du khách gần như bị khai tử. Điều này nhiều lần được đại diện Ban tổ chức lễ hội đề cập. Ông Vương Trọng Đạo - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hương Sơn, Phó ban tổ chức lễ hội - cho biết địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp không niêm yết giá.
Ban tổ chức lễ hội chùa Hương kiên quyết tháo dỡ các cơ sở kinh doanh không đảm bảo mỹ quan, môi trường. Đến nay, địa phương xử lý, tháo dỡ 155 điểm kinh doanh vi phạm và cam kết không để xảy ra tình trạng tái lấn chiếm.
Miễn phí gửi xe ô tô cho du khách, ứng dụng công nghệ số với vé điện tử và giám sát thông minh bằng camera AI, flycam trên suối Yến là những minh chứng cho nỗ lực giữ sự an toàn, văn minh và thuận tiện ở lễ hội chùa Hương. Đây cũng là những thay đổi cơ bản, đầu tiên để xã Hương Sơn tới gần hơn với mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa, xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện.
Những năm trước, trên suối Yến - tuyến giao thông đường thủy huyết mạch đưa du khách vào trung tâm chùa Hương - xảy ra tình trạng xuồng máy hoạt động thường xuyên gây sóng lớn, tiếng ồn và khí thải đã ảnh hưởng không nhỏ đến đò chèo tay cũng như không gian thanh tịnh vốn có. Rút kinh nghiệm, mùa lễ hội năm nay tất cả du khách phải di chuyển trên suối Yến bằng đò chèo tay.
Công tác bảo đảm an toàn giao thông đường thủy được thực hiện nghiêm ngặt với nguyên tắc “không áo phao, không xuất bến”. Mỗi đò trước khi rời bến đều được kiểm tra đầy đủ trang bị, du khách bắt buộc mặc áo phao trong suốt hành trình.
Hai lái đò xin thêm tiền của du khách và tự ý chở khách không qua phân công lập tức bị xử phạt sau phản ánh trên iHanoi, cho thấy tinh thần quyết liệt xử lý nghiêm, đủ sức răn đe của ban tổ chức.
Trong thời điểm công nghệ số lên ngôi, ban tổ chức đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Lễ hội triển khai bán vé online, bán vé qua hệ thống máy điện tử và thanh toán cho chủ phương tiện bằng mã QR. Toàn bộ hệ thống camera an ninh lắp đặt phủ khắp không gian lễ hội để kịp thời phát hiện, xử lý các tình huống phát sinh trong suốt thời gian diễn ra lễ hội.
Theo báo cáo tổng kết, trong 9 ngày Tết, lễ hội chùa Hương đón 199.372 lượt khách, tăng 142% so với cùng kỳ năm 2025.
Không chỉ chùa Hương, lễ hội Xuân Yên Tử ở Quảng Ninh cũng nỗ lực đổi mới để hút khách thập phương. Ngoài phần lễ với những nghi thức quen thuộc, lễ hội còn có Triển lãm Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử, Hội chợ OCOP và Liên hoan ẩm thực các vùng miền quy mô hơn 100 gian hàng.
Du khách hành hương đến với Yên Tử được hưởng chính sách thu phí tham quan 0 đồng, áp dụng đến hết năm 2028. Khu di tích danh thắng Yên Tử còn thực hiện miễn vé trông giữ phương tiện ô tô và xe máy tại bến xe Hạ Kiệu đến hết năm 2026, mua bảo hiểm miễn phí cho toàn bộ du khách tham quan, đồng thời lắp đặt hệ thống AI nhận diện tự động du khách ra vào khu di tích.
Nhờ chính sách hỗ trợ về chi phí, chỉ trong 9 ngày nghỉ Tết Nguyên đán (14-22/2), Khu di tích danh thắng Yên Tử đón khoảng 171.000 lượt du khách, tăng 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2025.
Tại Ninh Bình, khu du lịch Tam Chúc triển khai phương án điều tiết khách từ xa, kiểm soát lưu lượng theo khung giờ, ứng dụng công nghệ trong truyền thông và quản lý. Ở lễ hội Gióng đền Sóc, ban tổ chức lần đầu đưa chương trình nghệ thuật quy mô 10.000 vào khuôn khổ lễ hội. Việc mời nghệ sĩ nổi tiếng trình diễn cũng là hướng đi mới để thu hút du khách, thay vì chỉ bó hẹp trong những nghi lễ truyền thống, trò chơi dân gian lặp lại mỗi năm. Lễ hội được "trẻ" hóa theo nghĩa tích cực, trở thành không gian văn hóa cho nhiều lứa tuổi.
Cuộc chạy đua đổi mới lễ hội khắp cả nước cho thấy những tín hiệu tích cực, làm thay đổi đáng kể diện mạo mùa lễ hội vốn đem lại nhiều nỗi lo về tình trạng chen lấn, phản cảm.
Bớt chen lấn, xô xát phản cảm
Cả nước có khoảng 8.000 lễ hội, trong đó phần lớn là lễ hội dân gian, ngoài ra là các lễ hội lịch sử, lễ hội tôn giáo, lễ hội văn hóa du lịch, ngày hội văn hóa. Như vậy, trung bình cả nước có hơn 20 lễ hội mỗi ngày. Số lượng lễ hội lớn, tập trung chủ yếu vào tháng đầu năm, đặt ra bài toán khó về quản trị an toàn, tránh rủi ro, phản cảm nhưng vẫn phải giữ được văn hóa truyền thống, không làm thay đổi giá trị cốt lõi.
Tranh cướp lộc, xô xát, chèo kéo, mê tín dị đoan từng là nỗi ám ảnh của nhiều du khách khi tham gia lễ hội đầu năm. Ở mùa lễ hội xuân 2026, tình trạng này giảm đáng kể.
Lễ hội đền Trần 2026 vừa chốt lùi giờ phát ấn sang 5h sáng thay vì 2h như mọi năm. Quyết định phút chót này giúp du khách bớt cảnh thức đêm chen lấn, đảm bảo an toàn. Du khách trẩy hội đền Trần (Ninh Bình) không còn phải thức trắng đêm giữa tiết trời giá lạnh để chờ xin ấn lộc.
Ông Nguyễn Đức Bình, Trưởng Ban Quản lý Khu di tích phường Nam Định - cho biết: “Dự báo lượng khách sẽ tăng cao, các phương án phân luồng giao thông, trông coi phương tiện, bố trí không gian lễ hội được địa phương xây dựng chi tiết”.
Với sự tham gia của hàng nghìn người, ngày khai mạc Hội Gióng Sóc Sơn diễn ra thông thoáng, an toàn và văn minh. Đây là năm đầu lễ hội được tổ chức với sự tham gia của 2 xã (Sóc Sơn, Đa Phúc) sau tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Hoạt động kinh doanh, buôn bán được quản lý chặt chẽ. Ban tổ chức bố trí điểm trông giữ xe miễn phí cho người dân và du khách tham gia lễ hội.
Nhằm hạn chế tình trạng tranh cướp lộc, sau lễ cung tiến tại Đền Sóc, lễ vật giò hoa tre của thôn Vệ Linh được chuyển vào hậu cung đền Thượng, chia thành nhiều mâm nhỏ và phát lần lượt cho người dân.
Người dân xếp hàng, di chuyển vào hậu cung để nhận lộc. Mỗi người được phát một cành lộc cùng 3 lá trầu, 3 quả cau. Ban tổ chức cho biết việc không tổ chức tán lộc giò hoa tre ngay sau lễ cung tiến đã diễn ra nhiều mùa lễ hội gần đây. Thay đổi này được đông đảo người dân và du khách thập phương đồng tình, ủng hộ nhằm bảo đảm sự bình yên và văn minh.
Khoảng hơn 10 năm trước, lễ hội đền Gióng nổi tiếng với cảnh tranh cướp lộc kinh hoàng. Khi kiệu giò hoa tre vừa vào đền Thượng, đám đông chủ yếu là thang niên lao đến giằng xé, xô đẩy nhau để cướp lộc, thậm chí dùng thanh tre gây thương tích.
Những thay đổi từ khâu tổ chức là tín hiệu cho thấy tư duy tổ chức lễ hội đang dịch chuyển tích cực. Các địa phương đều coi đổi mới là nhiệm vụ quan trọng, cùng hướng lễ hội đến giá trị văn minh, hiện đại hơn. Đặc biệt, rủi ro được phòng ngừa từ sớm, từ xa, thay vì chỉ xử phạt bị động.
