Nghĩa cử cao đẹp, mệnh lệnh từ trái tim
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, PGS.TS Lê Quốc Lý – nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh chia sẻ ông rất tâm đắc với những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về các hoạt động tri ân những người có công với đất nước.
PGS.TS Lê Quốc Lý nhắc lại yêu cầu mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu: Sự tri ân phải được thể hiện bằng chính sách đầy đủ, thực hiện kịp thời; điều kiện điều trị, chăm sóc phù hợp; cơ hội học tập, việc làm cho con cháu người có công và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Tri ân không thể chỉ dừng ở những bó hoa, phần quà hay các cuộc thăm hỏi.
“Đây là trách nhiệm và nghĩa vụ thiêng liêng của Đảng và nhân dân cần được tiến hành một cách tốt nhất. Theo thời gian, thế hệ người có công với đất nước càng ngày càng ít, cần tập trung thực hiện một cách toàn diện, đồng bộ và cả xã hội phải vào cuộc, không để ai có công mà không được quan tâm thực chất”, ông Lý nhấn mạnh.
Đề cập đến “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, PGS.TS Lê Quốc Lý nhìn nhận, đây là một nghĩa cử cao đẹp, là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị và toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước.
“Đây là chiến dịch đúng đắn, hợp lòng dân. Đảng và nhân dân ta không bao giờ quên các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì dân vì nước. Các lực lượng đang nỗ lực từng ngày cố gắng xác minh danh tính, đưa họ về với gia đình - là việc làm cần thiết, thiêng liêng của những người còn đang sống và của các thế hệ tiếp theo, cần phải tiếp tục tìm kiếm bằng bất cứ khả năng nào có thể…”, PGS.TS Lê Quốc Lý nhấn mạnh.
TS Nguyễn Viết Chức – nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội cũng nhìn nhận, qua các cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, bao nhiêu thế hệ đã ngã xuống để có độc lập, hoà bình, thống nhất đất nước và cuộc sống hạnh phúc như ngày hôm nay.
Do điều kiện chiến trường khắc nghiệt, hạn chế về công nghệ, hàng vạn gia đình đến nay vẫn gánh chịu nỗi đau chưa thể tìm thấy hài cốt người thân hy sinh trong kháng chiến. “Gia đình tôi cũng nằm trong số ấy”, ông Chức bày tỏ.
Vì thế, theo ông, chiến dịch 500 ngày đêm, là thể hiện truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, biết ơn các thế hệ đi trước đã ngã xuống cho cuộc sống hôm nay. Chiến dịch này không chỉ dừng lại ở công tác quy tập hài cốt liệt sĩ, mà sâu sắc hơn, nó là nhịp cầu chia sẻ những mất mát đau thương với những gia đình thân nhân anh hùng, liệt sĩ, và khơi dậy niềm tự hào dân tộc, ý chí, quyết tâm giữ gìn nền độc lập của đất nước trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
TS Nguyễn Viết Chức nhìn nhận, thông qua chiến dịch này, thế hệ trẻ hôm nay cần nhìn vào cuộc sống hiện tại để ghi nhớ công ơn của những người đi trước, từ đó tự vấn trách nhiệm của bản thân bằng câu hỏi: "Mình đã làm được gì cho Tổ quốc?". Những người lính đã ngã xuống sẽ chỉ thực sự yên nghỉ khi thấy thế hệ sau tiếp nối xứng đáng, chung tay xây dựng đất nước đàng hoàng hơn, to đẹp hơn như lời Bác Hồ hằng mong mỏi.
“Chiến dịch 500 ngày đêm thực chất là hành trình đi tìm tinh thần trách nhiệm dân tộc trong trái tim mỗi người, giúp mỗi người tự soi rọi xem mình đã sống xứng đáng với sự hy sinh của cha ông và đã nỗ lực đến đâu để xây dựng đất nước ngày hôm nay. Đây cũng là lời nhắc nhở sâu sắc rằng cái giá của hòa bình ngày hôm nay là vô cùng đắt đỏ, cũng là dịp để chúng ta ôn lại truyền thống hào hùng, bất khuất của dân tộc trong bảo vệ Tổ quốc”, ông Chức nêu thêm.
Tri ân, nhớ về lịch sử hào hùng của dân tộc
TS Nguyễn Viết Chức cũng bày tỏ nhất trí rất cao với phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại thảo luận tổ Kỳ họp không thường lệ Quốc hội về việc, nên có công trình hoặc biểu tượng, địa điểm để tri ân, ghi nhớ những đóng góp của biết bao thế hệ người Việt Nam đã đứng lên, hy sinh bảo vệ đất nước trải suốt 4.000 năm lịch sử.
Theo ông Chức, chúng ta đang sống trong thời đại Hồ Chí Minh rất rực rỡ. Nhưng, trong lịch sử, chúng ta cũng từng là những triều đại rực rỡ, với những chiến công hiển hách. Suốt quá trình đó, để giữ vững, bảo vệ được đất nước như ngày nay, là lớp lớp thế hệ người Việt đã anh dũng hy sinh cho những trang sử hào hùng. Trước đây, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu cũng đã nêu về suy nghĩ này, và đến thời điểm này, có thể là đã chín muồi để thực hiện.
Về phương pháp thể hiện, theo ông Chức, cần phải suy nghĩ theo hướng “kết tinh từ những ý tưởng rất đặc biệt”, không được làm một cách sơ sài, phải thể hiện được sự tôn vinh, tri ân tất cả các thế hệ đã có công trong gìn giữ, bảo vệ đất nước trong suốt chiều dài lịch sử.
Ông Chức gợi ý, có thể nghiên cứu cách thể hiện dựa trên câu nói nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Không có gì quý hơn độc lập – tự do. Bởi, trong suốt chiều dài lịch sử, người Việt luôn đứng lên bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự độc lập, tự do của đất nước, dân tộc.
Điều quan trọng, theo ông Chức, công trình biểu tượng đó, sẽ góp phần để mỗi người Việt thêm hiểu biết về lịch sử dân tộc, để khắc sâu trong tim mình về tình yêu nước, về ý chí quật cường của dân tộc, để tạo ra nguồn sức mạnh vô địch trong gìn giữ, bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Cũng bày tỏ sự thống nhất cao với định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PGS.TS Lê Quốc Lý cho rằng, lịch sử 4.000 năm của đất nước, trải qua bao nhiêu triều đại, bao nhiêu thế hệ đứng lên chống quân xâm lược, bao nhiêu thế hệ người nông dân áo vải, bao nhiêu người dân hy sinh vì đất nước, họ rất xứng đáng được tôn vinh, rất xứng đáng được tri ân.
“Phải có chỗ để tưởng niệm, tri ân, ghi nhớ những đóng góp của những thế hệ, những người dân, những người anh hùng. Đây là một gợi ý vô cùng đúng đắn, hợp lòng dân, đặc biệt hợp với truyền thống uống nước nhớ nguồn và tư duy dân là gốc”, ông Lý nêu.
Cho rằng, có thể có tượng đài, công viên, hoặc một công trình tưởng niệm xứng tầm, PGS.TS Lê Quốc Lý bày tỏ, điều này có ý nghĩa rất lớn với người Việt Nam, bởi qua công trình đó, thể hiện sự đoàn kết, hun đúc ý chí dựng xây đất nước giàu mạnh, xứng đáng với sự hy sinh của triệu triệu người trong lịch sử hào hùng của đất nước.
“Công trình cũng sẽ giúp thế hệ trẻ hôm nay và mai sau hiểu hơn về hào khí Việt Nam trong lịch sử, biến thành sức mạnh, ý chí trong dựng xây đất nước”, PGS.TS Lê Quốc Lý nói, cho rằng, thông qua công trình, không gian tưởng niệm, tri ân, cũng khẳng định các anh hùng liệt sĩ sống mãi trong lòng dân tộc, không bao giờ bị lãng quên…
Từ gợi ý định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, theo PGS.TS Lê Quốc Lý các cơ quan có trách nhiệm liên quan cần vào cuộc nghiên cứu, có thể xây dựng công viên các anh hùng liệt sĩ, có thể có tượng đài… nhưng cần nghiên cứu kỹ lưỡng, đặc biệt, huy động kinh phí từ các tổ chức, doanh nghiệp và người dân…
“Qua trao đổi với các nhà sử học, các chuyên gia, nhà khoa học, tướng lĩnh lực lượng vũ trang, tôi thấy đều có sự đồng thuận rất cao về định hướng này”, ông Lý nói, kỳ vọng ý tưởng sẽ thành hiện thực trong thời gian tới, khi chúng ta hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – liệt sĩ (1947 – 2027).
