Chạy hộ khẩu
 |
| Những trường có cơ sở vật chất tốt cũng là tiêu chí để phụ huynh lựa chọn. Ảnh chụp tại trường Tiểu học Thăng Long . Ảnh: Q.H |
Theo nhiều cán bộ quản lý phòng GD&ĐT, một trong những lỗ hổng trong tuyển sinh lớp 1, lớp 6 nằm ở chính quy định của Sở GD&ĐT Hà Nội: Học sinh có hộ khẩu tại địa bàn trường tuyển sinh mặc nhiên được xem là đúng tuyến.
Trao đổi với Tiền Phong, nhiều phụ huynh cũng cho biết thay vì chạy trường cho con, họ chạy hộ khẩu. Theo họ, việc chạy hộ khẩu chi phí vừa thấp hơn, hiệu quả lại chắc chắn hơn việc chạy trường. “Nhập xong hộ khẩu cho con là ăn ngon ngủ yên trong khi chạy trường thì cứ lo thon thót đến khi nào con mình có giấy báo nhập học mới yên tâm”, chị V., một phụ huynh nhà ở Nam Đồng (quận Đống Đa) nhưng có con học ở trường THCS Trưng Vương (quận Hoàn Kiếm) tâm sự.
Thực tế này cũng là băn khoăn của nhiều cán bộ quản lý giáo dục. Một lần trao đổi bên lề một hội thảo về công tác tuyển sinh do Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức, một cán bộ phòng GD&ĐT quận Đống Đa bức xúc: “Ngành công an tuyển sinh giúp cho ngành GD&ĐT rồi còn đâu! Có những địa chỉ mà hầu như năm nào cũng có học sinh nhập học lớp 1”. Hiện tượng này cũng được một cán bộ quản lý phụ trách (nay đã nghỉ hưu) Phòng GD&ĐT quận Hoàn Kiếm xác nhận cũng xảy ra trên địa bàn quận mình.
Được biết, cách đây hai năm Phòng GD&ĐT quận Cầu Giấy đã in một danh sách khá dài những trường hợp học sinh nhập học đúng tuyến nhưng hộ khẩu ăn theo chủ hộ là ông bà, cô, chú, bác.v.v... trình UBND quận. Trong danh sách này có nhiều trường hợp vừa mới nhập hộ khẩu ngay trước ngày tuyển sinh. Song cơ quan công an giải thích, họ làm đúng Luật Cư trú.
“Theo chúng tôi, để việc đi học của các cháu được thuận lợi thì nên tuyển sinh theo địa bàn cư trú thực tế. Nghĩa là không phải căn cứ vào hộ khẩu nữa, các cháu mà gia đình có nhà và sống trên địa bàn của trường nào thì được nhập học vào trường đó.
Chúng tôi đã bàn với một số phường nhưng họ không chịu. Cán bộ phường nói các cụ chủ hộ mà có nhiều con cháu ăn theo hộ khẩu (dù thực tế các cháu sống nơi khác) đều là cán bộ lão thành cách mạng nên không thể làm thế với các cụ. Chính quyền không ủng hộ thì ngành GD&ĐT không thể làm”, bà Bùi Thị Vân Anh, Trưởng phòng GD&ĐT quận Cầu Giấy than thở.
“Trám” những lỗ hổng sao đây?
Chạy trường là một đề tài được độc giả các đô thị lớn quan tâm bậc nhất trong số những vấn đề nổi cộm của giáo dục phổ thông hiện nay. Đây là đề tài gần như được tất cả các báo đề cập khi chuẩn bị kết thúc năm học (thời gian được phụ huynh xem là cao điểm của “mùa chạy trường”). Thời điểm này năm ngoái, báo Tiền Phong cũng đã có một loạt bài về vấn đề chạy trường.
Tuy nhiên, UBND thành phố Hà Nội gần như chưa bao giờ có công văn trả lời báo chí về việc này. Chỉ có lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội thỉnh thoảng tuyên bố, nếu phát hiện trường hợp nào có biểu hiện “mua – bán” trong việc tuyển sinh trái tuyến thì sẽ xử lý nghiêm. Đến nay chưa có trường hợp nào bị xử lý. Trong khi năm nào cũng như năm nào, hễ khơi chuyện là các phóng viên tiếp tục được nghe chính các phụ huynh kể họ phải bỏ ra cả ngàn USD để mua suất ra sao. Họ còn so sánh là rẻ chán vạn so với học trường tư.
Theo ý kiến của nhiều phụ huynh, khi đã thừa nhận tuyển sinh trái tuyến là một thực tế không thể phủ nhận thì chính quyền Thủ đô cần có những giải pháp để minh bạch hóa các thông tin liên quan. Về tiêu chí tuyển sinh, có những trường đã từng xin Sở GD&ĐT được thi tuyển đối với học sinh trái tuyến nhưng viện dẫn các quy định của Bộ GD&ĐT, Sở không đồng ý.
Cũng có ý kiến đề xuất đấu giá các suất trái tuyến, theo đó tiền thu được sẽ được đầu tư trở lại cho việc nâng cao điều kiện vật chất của nhà trường, hoặc cho những trường chưa đáp ứng được mặt bằng chung.
Trên thực tế có những trường đã vận dụng cách này song do cách thực hiện không rõ ràng nên phụ huynh vẫn ấm ức. Đa số trong họ vừa mất tiền chạy trường, vừa phải đóng tiền tự nguyện không nhỏ và khoản này chi như thế nào, có hợp lý hay không thì không có cơ quan nào kiểm soát.
Kết thúc bài này, xin trích lời của một cán bộ quản lý giáo dục ở một quận: “Chỉ cần địa phương chỉ đạo quyết liệt là sẽ dẹp được nạn tiêu cực trong chạy trường. Nhưng phụ huynh không hiểu, cứ nhất quyết đổ mọi lỗi cho ngành giáo dục thì chúng tôi đành phải chịu tiếng xấu vậy!”.
| Mô hình giảm áp lực trái tuyến: Luân chuyển cán bộ, xây trường mới Trường THCS Thượng Thanh (quận Long Biên) là một trường nhỏ, cơ sở vật chất chưa được đầu tư so với nhiều trường trong quận. Trong khi một số trường bạn như THCS Ái Mộ, THCS Ngọc Lâm năm nào cũng phải chịu áp lực tuyển sinh trái tuyến thì trường Thượng Thanh thường lo tuyển không đủ 4 lớp/khối! Nhiều người mua nhà, nhập hộ khẩu về Thượng Thanh nhưng lại cho con học trái tuyến nơi khác bởi cho đó là “trường làng”. Từ năm học 2006 - 2007, một số cán bộ và giáo viên giỏi ở một số trường mạnh trong quận được điều về xây dựng nòng cốt cho trường THCS Thượng Thanh. Hướng đi này đã chứng tỏ được hiệu quả khi năm học này (2009 - 2010), trường THCS Thượng Thanh đạt được thắng lợi lớn trong kỳ thi học sinh giỏi các cấp, trở thành trường dẫn đầu toàn quận về tỷ lệ học sinh đoạt giải thành phố. Trên một diễn đàn dành cho các bà mẹ, tin này đã được chia sẻ khi có phụ huynh phân vân “tôi ở Thượng Thanh thì nên chọn trường nào cho con?”. Đặc biệt việc UBND quận cho xây lại, xây mới và đưa vào sử dụng trong năm học vừa qua một loạt các trường học khiến áp lực trái tuyến được chia đều chứ không chỉ dồn vào một vài trường như trước đây. “Trước đây con em khu tập thể 918 đua nhau xin học trái tuyến ở các trường tiểu học, THCS Ngọc Lâm nhưng giờ họ lại chạy về Gia Thụy hoặc Sài Đồng. Những trường này mới xây đẹp lắm, giáo viên lại giỏi chẳng kém gì Ngọc Lâm”, chị Bình, C13 tập thể 918 (phường Phúc Đồng) cho biết. |
