Giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập
Theo Bộ GD&ĐT, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều trường học hiện vẫn có quy mô nhỏ, manh mún, chưa phù hợp với không gian phát triển và quy mô dân số của đơn vị hành chính mới, còn nhiều dư địa để tiếp tục sắp xếp trường học.
Vì vậy, các địa phương cần tiếp tục sắp xếp lại hệ thống trường lớp theo hướng chuyển từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục", nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng giáo dục.
Mục tiêu đặt ra là giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có, đồng thời tinh gọn đầu mối quản lý gắn với cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.
Việc sắp xếp vẫn giữ ổn định quy mô học sinh ở các điểm trường, phân hiệu, sắp xếp, điều động đội ngũ nhà giáo nâng cao năng lực quản trị, nâng cao chất lượng dạy học.
Bộ GD&ĐT khuyến khích các địa phương mở rộng quy mô trường, lớp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nguồn lực đầu tư; thực hiện mô hình một trường chính có các phân hiệu, điểm trường; hợp nhất các đầu mối quản lý để hình thành những cơ sở giáo dục có quy mô lớn hơn.
Tuy nhiên, việc sắp xếp phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi và cấp học. Bộ yêu cầu không sáp nhập một cách cơ học để giảm đầu mối; không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp cơ sở giáo dục chuyên biệt với các trường phổ thông đại trà.
Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh nguyên tắc lấy người học làm trung tâm, bảo đảm quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh, không để việc sắp xếp làm phát sinh rào cản về khoảng cách địa lý hoặc chi phí, không ảnh hưởng đến công tác huy động học sinh ra lớp. Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải bảo đảm tối thiểu có một trường mầm non và một trường phổ thông.
Về lộ trình, Bộ GD&ĐT hướng dẫn, từ ngày 1/7: Thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.
Trước ngày 30/8: Hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.
Trước ngày 30/12: Đánh giá toàn diện các đối tượng tác động, rút kinh nghiệm giai đoạn thí điểm, hình thành mô hình quản lý và đề ra giải pháp để triển khai giai đoạn tiếp theo.
Từ ngày 30/3: Từ kết quả triển khai giai đoạn thí điểm, tiếp tục thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất các cơ sở giáo dục trên địa bàn theo thẩm quyền quản lý.
Trước ngày 30/4: Hoàn thành toàn diện việc sắp xếp, tinh gọn các đầu mối quản lý hành chính; ổn định công tác quản trị, tài chính, tài sản công; bảo đảm toàn hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt và không gây bất cứ ảnh hưởng nào đến hoạt động chuyên môn dạy và học tại các điểm trường.
Thí điểm 2 mô hình trường học quy mô lớn
Theo Bộ GD&ĐT hướng dẫn sẽ sắp xếp, cơ cấu lại các trường học theo hướng mở rộng quy mô và tăng cường năng lực quản trị.
Trong đó, tại các đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế sẽ tập trung phát triển các cơ sở giáo dục quy mô lớn, đạt hoặc vượt số lớp tối đa theo quy định hiện hành nếu bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, năng lực quản lý. Bộ GD&ĐT sẽ sửa các quy định không phù hợp với thực tiễn giai đoạn mới.
Tại vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo sẽ sắp xếp linh hoạt, phù hợp thực tiễn, phát triển mô hình trường phổ thông nhiều cấp học.
Từ 1/7 sẽ triển khai thí điểm 2 mô hình gồm: trường một cấp học quy mô lớn và trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn.
Trong đó, trường một cấp học quy mô lớn (hoặc Trung tâm GDTX) có các phân hiệu: Cấu trúc gồm 1 trường chính có các phân hiệu, điểm trường.
Trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn: được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau. Cấu trúc gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học.
Các mô hình thí điểm phải vận hành hiệu quả, chuyển trọng tâm từ quản lý sang quản trị hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để giảm áp lực về thủ tục hành chính.
Bộ GD&ĐT đề nghị các địa phương lựa chọn nhân sự đủ năng lực, kinh nghiệm, trình độ, phù hợp cho các vị trí lãnh đạo, quản lý nhà trường. Đồng thời, xây dựng phương án bố trí, sắp xếp cụ thể hoặc giải quyết chế độ chính sách cho đội ngũ dôi dư sau sáp nhập như: chuyển làm cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã, luân chuyển làm giáo viên hoặc giải quyết nghỉ theo chế độ phù hợp năng lực, nguyện vọng và yêu cầu công việc. Xây dựng lộ trình, kế hoạch bảo lưu chế độ, phụ cấp đối với cán bộ quản lý bị ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy.
