Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Chỉ thị của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới (Chỉ thị số 09-CT/TW, ngày 20/7/2026).
Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu thống nhất trong toàn Đảng và hệ thống chính trị quan điểm chỉ đạo về thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới. Quán triệt sâu sắc, thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc"; dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển đất nước. Bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, quản lý của Nhà nước, vai trò nòng cốt của MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trong thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chính quyền địa phương 2 cấp; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và vai trò làm chủ của nhân dân. Mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng chính đáng của nhân dân và vì mục tiêu nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân.
Mở rộng dân chủ ở cơ sở phải trên nguyên tắc kết hợp dân chủ-kỷ cương-pháp quyền; gắn quyền lợi và trách nhiệm, thúc đẩy đối thoại xã hội, tôn trọng sự khác biệt trong khuôn khổ pháp luật song hành với thực thi kỷ cương, kỷ luật, thượng tôn pháp luật; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện, hành vi lợi dụng dân chủ để gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ, chống phá Đảng, Nhà nước.
Chỉ thị cũng yêu cầu tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo; tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở... Nghiên cứu đưa kết quả thực hiện dân chủ ở cơ sở thành tiêu chí đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, địa phương, doanh nghiệp và cán bộ, đảng viên hằng năm. Cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm dân chủ hoặc lợi dụng dân chủ gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.
Cung cấp thông tin chính thống đầy đủ, kịp thời
Bộ Chính trị cũng lưu ý, cần đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện dân chủ ở cơ sở. Cụ thể, phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm về dân chủ và thực hành dân chủ, quyền và trách nhiệm công dân; hình thành văn hóa thực hành dân chủ gắn với tuân thủ pháp luật. Tăng cường quản lý, định hướng và chủ động cung cấp thông tin chính thống đầy đủ, kịp thời về những vấn đề Nhân dân quan tâm; xây dựng không gian mạng lành mạnh, an toàn.
Tăng cường lắng nghe ý kiến nhân dân, phản hồi hai chiều, tương tác, đối thoại trực tiếp, trực tuyến giữa cấp ủy, chính quyền với người dân, doanh nghiệp. Nêu cao trách nhiệm tiếp thu, trả lời, giải đáp, giải quyết, giải trình của các cơ quan đảng, nhà nước đối với những kiến nghị, đề xuất của nhân dân, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng thời hạn, đúng thẩm quyền, trách nhiệm. Phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, nhất là quyền giám sát và phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; tăng cường niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý, quản trị, điều hành của chính quyền tại cơ sở.
Cũng theo chỉ thị, phải nâng cao chất lượng, chủ động dự báo, nắm bắt, phân tích và giải quyết kịp thời, hiệu quả thông tin dư luận xã hội, tình hình nhân dân, nhất là kiến nghị của cử tri và nhân dân trên ứng dụng công nghệ số. Thực hiện tốt việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, nhất là những vấn đề bức xúc, nổi cộm, dư luận xã hội quan tâm, không để hình thành điểm nóng, không để khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài.
"Kịp thời phát hiện và đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, chống phá, lợi dụng vấn đề dân chủ, nhất là trên không gian mạng. Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm dân chủ, đặc biệt là các hành vi đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, kích động, gây mất đoàn kết nội bộ, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội", chỉ thị nêu rõ.
Một vấn đề nữa chỉ thị đặt ra, là cần đổi mới phương thức thực hiện dân chủ ở cơ sở thích ứng không gian số, dữ liệu mở, bảo đảm công khai, minh bạch; kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực, hiệu quả của đội ngũ cán bộ, công chức trong thực hiện dân chủ ở cơ sở; đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.
“Cấp ủy, tổ chức đảng, các tổ chức trong hệ thống chính trị và cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đặc biệt là người đứng đầu phát huy vai trò, trách nhiệm nêu gương về thực hành dân chủ, tuân thủ pháp luật, trách nhiệm, đạo đức xã hội, nhất là kỷ luật phát ngôn, sử dụng mạng xã hội. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị định kỳ đối thoại, tiếp xúc, lắng nghe, giải quyết kịp thời những vấn đề Nhân dân, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động quan tâm”, chỉ thị nêu rõ.
