Những bài học xanh từ chai nhựa
Tại Trường THCS Đồng Nai (xã Cát Tiên), những chai nhựa, lon nước và vật liệu có thể tái chế được học sinh thu gom, phân loại rồi đưa về “ngôi nhà xanh”. Hoạt động tưởng chừng đơn giản này dần trở thành việc làm quen thuộc của các em sau mỗi giờ học, đồng thời gieo vào học sinh ý thức giữ gìn môi trường từ những hành động nhỏ.
Thay vì bỏ chung vào thùng rác, học sinh được hướng dẫn nhận diện và phân loại những vật liệu còn khả năng tái chế. Sau khi tập hợp, số rác này được bán để tạo nguồn kinh phí hỗ trợ những bạn có hoàn cảnh khó khăn. Như vậy, mỗi chai nhựa được thu gom không chỉ được “giải cứu” khỏi dòng rác thải mà còn tạo thêm một giá trị mới cho cộng đồng.
Em Phạm Thị Anh Thơ (học sinh Trường THCS Đồng Nai) cho biết: Gia đình em cũng giữ lại chai nhựa và những vật dụng có thể tái chế để mang đến "ngôi nhà xanh".
"Em nghĩ, mỗi chai nhựa được gom lại không chỉ giúp môi trường sạch hơn, mà còn góp một phần nhỏ để giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn", Thơ chia sẻ.
Từ trường học, thói quen phân loại rác tiếp tục được các em mang về gia đình. Cha mẹ cùng con giữ lại chai nhựa, lon nước, giấy vụn... những thứ trước đây thường bị bỏ đi nay được phân loại, tập kết và bán gây quỹ. Qua đó, bài học về bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại trong lớp học mà từng bước đi vào đời sống gia đình.
Điều đáng nói, giá trị của mô hình không nằm ở số tiền thu được từ mỗi đợt bán phế liệu. Quan trọng hơn, những hành động nhỏ được lặp lại mỗi ngày đang giúp học sinh hình thành thói quen phân loại rác, giảm lượng rác thải ra môi trường và hiểu rằng, những vật tưởng như bỏ đi vẫn có thể tạo ra giá trị, nếu được sử dụng đúng cách.
"Mô hình không chỉ hướng học sinh đến việc thu gom rác tái chế mà còn giáo dục tinh thần tương thân tương ái, trách nhiệm với cộng đồng và môi trường", cô Bùi Thị Nụ - Tổng phụ trách Đội Trường THCS Đồng Nai, chia sẻ.
Góp rác, góp cả yêu thương
Không chỉ dừng lại ở trường học, mô hình “Ngôi nhà xanh - Biến rác thành tiền” đang lan tỏa đến các khu dân cư ở Cát Tiên, thu hút ngày càng nhiều hội viên Phụ nữ và người dân tham gia. Những chai nhựa, lon nước, giấy vụn… được giữ lại thay vì bỏ chung vào rác sinh hoạt, sau đó tập kết và bán để gây quỹ.
Tại thôn 3, việc thu gom rác tái chế đã trở thành một phần trong sinh hoạt của nhiều gia đình. Mỗi nhà góp một ít, từ vài chai nhựa, lon nước đến những bao giấy vụn. Khi số lượng đủ lớn, các gia đình tập hợp lại để bán. Số tiền thu được được đưa vào quỹ chung của chi hội phụ nữ, dành hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn.
Bà Đỗ Thị Liên - Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn 3 cho biết, ban đầu, chỉ có một vài gia đình hưởng ứng. Thấy việc làm vừa giúp đường làng, ngõ xóm sạch hơn, vừa có thêm nguồn quỹ để giúp đỡ hội viên, mô hình dần nhận được sự đồng tình và tham gia của nhiều hộ dân.
Điểm đáng quý của mô hình là nguồn quỹ được quản lý công khai. Các khoản thu, chi được ghi chép đầy đủ, bảo đảm số tiền từ những chai nhựa, lon nước hay giấy vụn được sử dụng đúng mục đích. Từ nguồn quỹ nhỏ, chi hội có thêm điều kiện thăm hỏi hội viên lúc ốm đau, hỗ trợ học sinh khó khăn sách vở, quần áo hoặc góp phần giúp các gia đình có thêm sinh kế.
“Các hội viên nhắc nhau giữ lại những loại rác có thể tái chế. Số tiền thu được tuy không lớn nhưng góp từng chút một sẽ thành nguồn quỹ để thăm hỏi phụ nữ ốm đau, hỗ trợ những gia đình khó khăn”, bà Liên nói.
Theo chị Nguyễn Thị Nương - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cát Tiên, thời gian tới, hội tiếp tục nhân rộng mô hình đến các chi hội trên địa bàn. Nguồn quỹ sẽ được ưu tiên hỗ trợ hội viên ốm đau, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và các trường hợp cần hỗ trợ sinh kế.
Từ một mô hình nhỏ, “Ngôi nhà xanh - Biến rác thành tiền” đang tạo ra hai giá trị song hành: Giảm rác thải và tăng sự sẻ chia. Khi người dân biết phân loại rác từ trong mỗi gia đình, những vật tưởng chừng bỏ đi được trao thêm một vòng đời; còn số tiền thu được lại trở thành nguồn lực giúp đỡ những người đang gặp khó khăn.
Ở Cát Tiên, câu chuyện bảo vệ môi trường vì thế không còn là những khẩu hiệu xa xôi. Nó bắt đầu từ một chai nhựa được giữ lại, một lon nước được phân loại, một bao giấy vụn được gom góp. Những việc nhỏ ấy, khi được nhiều người cùng làm, đang dần tạo nên một nếp sống xanh và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.
Mỗi ngày, Lâm Đồng phát sinh khoảng 2.535 tấn rác thải sinh hoạt, trong đó hơn 2.199 tấn được thu gom, vận chuyển và xử lý. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ thu gom, xử lý lên 95% ở đô thị và 90% ở nông thôn.
