Để chính sách đến đúng người, đúng thời điểm
Với nhiều lao động tự do, người có thu nhập thấp và các nhóm yếu thế, mong muốn có lương hưu, được chăm sóc sức khỏe khi tuổi cao là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, khoản tiền phải đóng hằng tháng vẫn là trở ngại khiến không ít người khó tham gia hoặc duy trì BHXH tự nguyện, BHYT lâu dài.
Từ thực tiễn đó, Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đặc thù, bổ sung nguồn lực từ ngân sách địa phương bên cạnh mức hỗ trợ của Trung ương. Nổi bật là Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND ngày 9/7/2025 của HĐND thành phố, quy định nội dung, mức hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện, BHYT cho các đối tượng chính sách xã hội.
Trong quá trình đưa chính sách vào cuộc sống, BHXH TP Hà Nội đã phối hợp với các sở, ngành tham mưu cấp ủy, chính quyền thành phố ban hành các văn bản chỉ đạo các xã, phường đưa 04 chỉ tiêu về BHXH, BHYT, BHTN vào Nghị quyết hoặc Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025- 2030; đồng thời phối hợp với chính quyền xã, phường rà soát đối tượng, hướng dẫn thủ tục, tổ chức thu, cấp và gia hạn thẻ BHYT, bảo đảm kinh phí hỗ trợ được thực hiện đúng người, đúng quy định.
Riêng trong 7 tháng năm 2026, BHXH TP Hà Nội đã tham mưu Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành 14 văn bản liên quan đến việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT trong đó tham mưu Chỉ thị số 06-CT/TU của Thành ủy ngày 11/02/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030; Nghị quyết số 17 ngày 02/6/2026 của HĐND thành phố Hà Nội sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 19 ngày 9/7/2025 quy định nội dung mức hỗ trợ đóng BHXH, BHYT cho các đối tượng chính sách của thành phố Hà Nội; công văn số 3499 ngày 14/7/2026 của UBND thành phố về triển khai Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 19.
Cùng với hoàn thiện cơ chế, công tác truyền thông được triển khai theo phương châm “chính sách đến đâu, truyền thông đi trước đến đó”. Nội dung được phổ biến qua báo chí, hệ thống truyền thanh cơ sở, Cổng thông tin điện tử, các nền tảng mạng xã hội và ứng dụng VssID, giúp người dân hiểu rõ mình thuộc nhóm nào, được hỗ trợ bao nhiêu và cần thực hiện thủ tục gì.
Nhờ đó, chính sách vốn có nhiều quy định chuyên môn từng bước trở nên gần gũi hơn với lao động tự do, hộ kinh doanh, nông dân và người dân tại khu vực ngoại thành.
Đến tháng 7/2026, Hà Nội đã hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH tự nguyện theo Nghị quyết số 19 cho 138.719 người, với tổng kinh phí 35,8 tỷ đồng. Trong đó, 9.583 người thuộc hộ cận nghèo được hỗ trợ thêm 60% mức đóng, tổng số tiền 9,3 tỷ đồng; 129.136 người thuộc nhóm đối tượng khác được hỗ trợ 26,5 tỷ đồng.
Mỗi khoản hỗ trợ có thể không quá lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng lại mang ý nghĩa thiết thực với những người có thu nhập không ổn định. Khi gánh nặng tài chính được san sẻ, người dân có thêm điều kiện duy trì quá trình tham gia, tích lũy thời gian đóng để hướng tới lương hưu và được cấp thẻ BHYT trong suốt thời gian hưởng lương hưu.
Đặc biệt, chính sách càng có ý nghĩa khi Luật BHXH năm 2024 đã giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Người tham gia BHXH tự nguyện còn có thể được hưởng trợ cấp thai sản khi đáp ứng đủ điều kiện, bên cạnh các chế độ hưu trí và tử tuất.
Ngoài Nghị quyết số 19, BHXH TP Hà Nội còn tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ 234.000 đồng/người/tháng để đóng BHXH tự nguyện cho công an xã bán chuyên trách được bố trí ở thôn tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở theo Nghị quyết số 12/2024/NQ-HĐND. Đến tháng 7/2026, chính sách đã hỗ trợ 10.759 người, với tổng kinh phí 16,2 tỷ đồng.
Mở rộng “tấm lá chắn” chăm sóc sức khỏe
Cùng với phát triển người tham gia BHXH, việc đưa thẻ BHYT đến các nhóm yếu thế được BHXH TP Hà Nội xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Sau 6 tháng thực hiện Nghị quyết số 19, từ ngày 1/7/2026, chính sách tiếp tục được mở rộng theo Nghị quyết số 17/2026 của HĐND thành phố.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là mở rộng nhóm người cao tuổi được ngân sách thành phố hỗ trợ 100% mức đóng BHYT, từ người đủ 70 tuổi xuống người đủ 60 tuổi. Theo đó, người từ đủ 60 đến dưới 75 tuổi, không thuộc diện tham gia BHYT bắt buộc và chưa có thẻ BHYT, được thành phố hỗ trợ toàn bộ mức đóng.
Nghị quyết số 17 cũng bổ sung 11 nhóm đối tượng đặc thù vào diện hỗ trợ, trong đó có nhân viên chăn nuôi thú y; nhân viên y tế, cô đỡ thôn, bản; cộng tác viên dân số; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; một số nhóm cựu chiến binh, cựu quân nhân, cựu công an nhân dân, cựu thanh niên xung phong; người dân xã Minh Châu và người sinh sống, làm việc hoặc được nuôi dưỡng, chăm sóc tại các tổ chức, cơ sở từ thiện, tôn giáo.
Chính sách hỗ trợ BHXH tự nguyện cũng được điều chỉnh theo hướng tăng thêm nguồn lực cho người tham gia. Nhóm đối tượng khác theo quy định tại Nghị định số 159/2025/NĐ-CP được thành phố nâng mức hỗ trợ thêm từ 10% lên 20%. Người dân tộc thiểu số và một số nhóm cựu chiến binh, cựu quân nhân, cựu công an nhân dân, cựu thanh niên xung phong được hỗ trợ thêm 30%.
Đến tháng 7/2026, việc thực hiện Nghị quyết số 19 và Nghị quyết số 17 đã hỗ trợ 201.162 người tham gia BHYT, với tổng kinh phí 106,1 tỷ đồng.
Trong đó, nhóm thụ hưởng đông nhất là người cao tuổi từ đủ 60 đến dưới 75 tuổi, với 133.032 người được hỗ trợ toàn bộ mức đóng, tổng kinh phí 65,2 tỷ đồng. Đây là nhóm có nhu cầu khám, chữa bệnh thường xuyên, tỷ lệ mắc bệnh mạn tính cao và dễ phải đối mặt với chi phí điều trị lớn.
Đưa thẻ BHYT đến người cao tuổi vì thế không đơn thuần là hỗ trợ một khoản tiền đóng bảo hiểm. Quan trọng hơn, tấm thẻ giúp người dân chủ động khám, chữa bệnh, giảm nguy cơ phải tự chi trả những khoản viện phí lớn và bớt phụ thuộc vào con cháu khi sức khỏe suy giảm.
Cùng với người cao tuổi, hơn 5.100 người khuyết tật nhẹ được hỗ trợ 100% mức đóng BHYT, với kinh phí 3,8 tỷ đồng. Có 138 học sinh, sinh viên thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp có mức sống trung bình được hỗ trợ thêm 50% mức đóng, tổng số tiền 51 triệu đồng.
Một điểm nhân văn khác của chính sách là tiếp tục bảo vệ người dân trong giai đoạn đầu sau khi thoát nghèo. Theo đó, 26.616 thành viên hộ nghèo được công nhận đồng thời thoát nghèo, thoát cận nghèo và thành viên hộ cận nghèo được công nhận thoát cận nghèo đã được hỗ trợ toàn bộ mức đóng BHYT, với tổng kinh phí 19,6 tỷ đồng.
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, 10.572 người sinh sống tại các xã khó khăn theo quy định được hỗ trợ thêm 30% mức đóng, tổng kinh phí 2,3 tỷ đồng. Thành phố đồng thời hỗ trợ toàn bộ mức đóng BHYT cho 20.532 người dân tộc thiểu số thuộc các nhóm khác, với kinh phí 15,1 tỷ đồng.
Ngay trong tháng đầu Nghị quyết số 17 có hiệu lực, nhiều nhóm đối tượng mới chưa được Ngân sách TW hỗ trợ đã được tiếp cận hỗ trợ từ chính sách của Thành phố. Trong đó có 1.203 người thuộc các nhóm cựu chiến binh, cựu quân nhân, cựu công an nhân dân, cựu thanh niên xung phong; 1.172 người dân xã Minh Châu; 100 cộng tác viên dân số và 40 nhân viên chăn nuôi thú y.
Phía sau những con số là quá trình BHXH TP Hà Nội phối hợp với chính quyền cơ sở rà soát từng nhóm đối tượng, hướng dẫn thủ tục, cấp mới và gia hạn thẻ kịp thời. Mục tiêu xuyên suốt là không để người dân đủ điều kiện thụ hưởng nhưng bị bỏ sót hoặc chậm tiếp cận chính sách.
Hiện, TP Hà Nội tiếp tục hỗ trợ thêm 30% mức đóng BHYT cho 15.982 người thuộc hộ cận nghèo ngoài mức hỗ trợ của Trung ương, với kinh phí 3,5 tỷ đồng; đồng thời hỗ trợ đóng BHYT cho 7.502 công an xã bán chuyên trách tham gia bảo đảm an ninh, trật tự ở cơ sở, tổng kinh phí 2,7 tỷ đồng.
Những chính sách hỗ trợ đặc thù đã góp phần mở rộng diện bao phủ an sinh trên địa bàn. Đến hết tháng 7/2026, Hà Nội có hơn 8,6 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 96,33% dân số; hơn 2,62 triệu người tham gia BHXH bắt buộc và 149.636 người tham gia BHXH tự nguyện. Đây là nền tảng quan trọng để Thủ đô xây dựng hệ thống an sinh xã hội ngày càng bao trùm, bền vững và nhân văn.
