Nobel văn học 2011 ưu ái Tomas Transtromer?

Nobel văn học Tomas Transtromer: Giản dị nhưng không đơn giản. Ảnh: Sipa
Nobel văn học Tomas Transtromer: Giản dị nhưng không đơn giản. Ảnh: Sipa
TP - Viện Hàn lâm Thụy Điển xướng tên nhà thơ Tomas Transtromer hôm 6-10 mang lại niềm vui cho người Thụy Điển, nhưng gây không ít hoài nghi. Năm 2000, NXB Văn học từng giới thiệu toàn tập thơ của ông.

> Nữ chiến binh vì hòa bình

Nobel văn học Tomas Transtromer: Giản dị nhưng không đơn giản. Ảnh: Sipa
Nobel văn học Tomas Transtromer: Giản dị nhưng không đơn giản. Ảnh: Sipa.

Lựa chọn của Viện Hàn lâm Thụy Điển khiến những lời đồn đoán bấy lâu nay thêm căn cứ: Rằng Ủy ban Nobel bỏ qua Mỹ, thậm chí châu Á. Thực tế năm nay những cái tên sáng giá cho giải thưởng này là nhà thơ Adonis người Syria, nhà thơ- ca sỹ Mỹ Bob Dylan, nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami.

Ngoài ra còn có các nhà văn Mỹ: Philip Roth, Thomas Pynchon, Cormac McCarthy. Dù thơ Tomas Transtromer dịch ra hơn 50 thứ tiếng, nhưng nhiều nhà phê bình Mỹ viết trên New York Times, Washington Post rằng, Tomas gần như chỉ nổi tiếng ở Thụy Điển.

Viện Hàn lâm Thụy Điển đánh giá: “Thông qua những hình ảnh cô đọng và trong trẻo, nhà thơ mang đến cho chúng ta cách tiếp cận mới mẻ hiện thực”. Đại diện Ủy ban Nobel Thụy Điển cho rằng, thơ của Tomas đầy tính biểu đạt, dễ tiếp cận những không hề đơn giản, tầm thường.

Ông được xem là nhà thơ còn sống nổi tiếng nhất xứ Scandinavi. Tiếng tăm của ông ở những đất nước nói tiếng Anh phải cậy đến công lao của người bạn- nhà thơ Mỹ Robert Bly, dịch khá nhiều tác phẩm hay của Tomas.

Ngược với hồ nghi ấy, nhiều dịch giả, nhà văn, phê bình ở nhiều quốc gia chứng minh Nobel xứng đáng cho Transtromer. Jaques Outin, người dịch thơ ông ra tiếng Pháp nhận xét: “Tomas là con người nhiệt thành, một nhạc sỹ và người si mê thiên nhiên, người luôn biết cách đi từ điều nhỏ để đạt tới tính đại chúng”.

Tomas Transtromer sinh 1931 tại Stockholm. Giành nhiều giải thưởng: Petrarque (Đức, 1981) giải Neustadt International Prize (Mỹ, 1990). Năm 1997, thành phố Vasteraas nơi nhà thơ sống 30 năm trước khi đến Stockholm, thành lập hẳn giải thưởng mang tên ông.

Tomas Transtromer cũng là nhà thơ đương đại được dịch nhiều nhất trên thế giới, một bậc thầy về ẩn dụ. Nhà thơ Nga Joseph Brodsky, Nobel Văn học năm 1987 ngưỡng mộ Tomas, thừa nhận mượn khá nhiều ẩn dụ của ông.

Chan hòa với thiên nhiên, Tomas Transtromer dành nửa thời gian mỗi năm sống trong ngôi nhà ở nông thôn, nửa năm còn lại sống ở Stockholm. Kể từ khi bị tai biến năm 1990, ông gần như nói rất ít, người vợ Monica diễn giải mọi ý muốn, suy nghĩ của chồng. Bây giờ, cách biểu đạt tuyệt vời nhất với Tomas là chơi piano, bằng tay trái.

Một trong những chuyên gia nghiên cứu Tomas Transtromer, Renaud Ego nói: “Là nhà thơ đương đại, ông nói về xe hơi, tàu điện, ti vi nhưng không hề rơi vào tư thế một nhà thơ tầm thường. Ông khám phá những điều cụ thể, những bài thơ mang tính kể nhưng lại mang nhiều câu chuyện kỳ lạ và tuyệt vời”.

Nhà phê bình Marc Blanchet cho rằng, Transtromer đạt đến sự quan sát xác đáng: Con người ngày nay ở trong thế giới của sắt thép và điện. Ông khám phá mối quan hệ giữa những gì sâu kín nhất của con người và thế giới xung quanh.

Một nhà phê bình Thụy Điển giải thích vì sao Tomas nổi tiếng: “Đầu thế kỷ 20, đất nước chúng tôi rất nghèo. Sau này sự giàu có đến cùng với công nghiệp hóa. Transtromer quan sát hai hệ thống này va đập với nhau ra sao, đó là cánh rừng phủ đầy tuyết, bên kia là xã hội dân chủ của nền công nghiệp”.

Chính vì thế trong tác phẩm Madrigal, Tomas viết: “Tôi được thừa kế một khu rừng ngập bóng tối, nhưng hôm nay tôi đi trong khu rừng ngập ánh sáng”.

Lê Nhi tổng hợp

Cùng chuyên mục

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.