Đến Nepal, xem đốt xác ven sông

Đến Nepal, xem đốt xác ven sông
TP - Ấn tượng bởi mùi cà ri, những ngôi đền cổ ngàn năm tuổi, ẩn chứa nhiều bí ẩn tâm linh, Nepal còn khiến du khách rợn người khi chúng tôi tận mắt chứng kiến tập tục đốt xác người quá cố bên dòng sông thiêng.

Đi bên xác người cháy

Khởi đầu ngày tham quan, chúng tôi đến thăm một ngôi đền cổ Hindu (Ấn Độ giáo) được xây cách đây hơn 1.000 năm. Nepal có 30 triệu dân và hơn 100 dân tộc khác nhau, đa số là người Bramin cùng chủng người Ấn Độ và 80% dân số theo đạo Hindu. Đạo Hindu thờ hơn 1 triệu vị thần khác nhau, trong đó có hai thần quan trọng nhất là thần Shiva - đấng tạo hóa và thần Vishnu - đấng bảo vệ muôn loài.

Đã theo đạo Hindu thì hầu hết ai cũng rất tin và sùng đạo, hàng ngày thờ cúng tại nhà và thường xuyên đến đền. Người Hindu tin rằng con người có kiếp luân hồi và khi sinh ra, mỗi người được sắp xếp vào một Caste (tạm dịch là đẳng cấp), khi đã ở đẳng cấp nào thì không có cơ hội được lên đẳng cấp khác, chỉ chờ kiếp sau tái sinh. Đẳng cấp của con người ở kiếp sau tùy thuộc vào những việc mà người đó làm trong kiếp này.

Bước vào cửa đền, men theo một con sông nhỏ cực kỳ ô nhiễm, đầy rác, quần áo cũ, gỗ củi cháy dở, nilon vứt đầy sông. Anh hướng dẫn du lịch tên Jagrit giới thiệu đó là dòng sông thiêng, tất cả các ngôi đền Hindu đều nằm cạnh một dòng sông, dù lớn hay nhỏ.

Ở Kathmandu có rất nhiều ngôi đền, nhưng đây là ngôi đền lớn nhất và cổ nhất. Tôi hỏi lại: “Đây là dòng sông thiêng ư?”. “Vâng”, anh hướng dẫn trả lời. Nhìn từ xa, những đám khói ngùn ngụt bay khắp nơi, người rất đông xung quanh từng đám cháy, tỏa ra vài trăm mét, lẫn cả vào khu dân đông đúc cư bên cạnh.

Nhiều du khách đứng xem đốt xác người ven sông
Nhiều du khách đứng xem đốt xác người ven sông.

Từ cửa đền đã ngửi thấy mùi khen khét khó tả, tôi vội hỏi anh hướng dẫn: Cái gì thế? Hóa ra, đó là nghi lễ hỏa thiêu người chết! Ở đây chỉ thiêu người bằng củi và ở ngoài trời, lúc nào cũng có nghi lễ này tại đền, vì tất cả những người theo đạo Hindu sau khi chết 1 – 2 giờ là chuyển ngay đến đền và làm lễ hỏa táng trong vòng 24 tiếng đồng hồ.

Các nơi hỏa thiêu ở đầu này dành cho đẳng cấp Brahmane, Ksatriya, còn lại là dành cho đẳng cấp Vaishya và Sudra. Ở đây, lúc nào cũng có 4 – 6 đám hỏa thiêu như vậy.

Chân tay bủn rủn, tôi nói nhỏ: “Anh ơi về thôi, đến thăm điểm khác!”. Khánh, anh bạn nhà văn đồng hành với tôi, thản nhiên đáp: “Làm trang nam tử tại sao lại sợ những thứ này, cứ đi, chỉ là một nghi lễ văn hóa bản địa, có gì đâu!”.

Chúng tôi tiến sâu vào bên trong đền, đi thẳng tới nơi làm nghi lễ hỏa thiêu. Có đám đang cháy, có đám bắt đầu sắp củi và đặt xác người lên, có đám vừa cháy hết và bắt đầu dọn dẹp, vứt cả tro, xương và quần áo người chết cháy dở xuống dưới sông ngay bên cạnh. Phong tục nghi lễ phải đúng trình tự như vậy.

Xuôi dòng chảy nhỏ của con sông cạn nước, chúng tôi gặp hai người phụ nữ đang giặt quần áo và gội đầu bằng nước sông mà cách đó 10m người ta vừa vứt tro, xương cháy dở, quần áo người chết xuống. Dòng sông thực sự rất ô nhiễm! Một cảnh tượng quá sốc lần đầu tiên trong đời tôi chứng kiến! Jagrit đưa chúng tôi đi sát những đám hỏa thiêu, giới thiệu với vẻ thản nhiên:

“Khi cha mẹ chết, tất cả con trai phải đưa đến ngôi đền ngay, con gái ở nhà, nếu không có con trai, thì con trai của người em hoặc anh phải đến làm nghi lễ. Tất cả không được mặc quần áo thường nhật, chỉ vận một mảnh lụa trắng mỏng khi làm nghi thức hỏa thiêu cho người quá cố.

Xong nghi lễ, con trai cả hoặc người đại diện phải về nhà, ngồi một mình trong phòng kín cầu nguyện cho người quá cố trong vòng 15 ngày, không giao tiếp với ai, mỗi ngày chỉ ăn một bát cơm trắng, uống một cốc nước trắng, nước dùng để uống và nấu cơm phải lấy từ con sông đã trải tro của người quá cố. Nếu trong 15 ngày này có người hỏi mà trả lời thì coi như đã phạm luật của thần linh và phải làm y như vậy 15 ngày tiếp theo”.

“Tôi không phải là người Bramin mà là một dân tộc thiểu số, nhưng tôi và gia đình theo đạo Hindu. Với chúng tôi, dòng sông đầy tro và rác này không phải là ô nhiễm mà rất thiêng liêng. Mỗi lần được tắm bằng nước sông thấy người nhẹ nhõm hơn, thanh thản hơn”, anh hướng dẫn nói thêm.

Làm lính đánh thuê

Sau khi ăn tối, anh bạn đến tận cổng khách sạn đón chúng tôi đến chơi nhà một cựu chiến binh tên là Subhash Khanal. Ngôi nhà đơn sơ bao quanh bởi ruộng lúa khô cằn, khu vườn trơ trụi mấy cây chuối và sả, phòng khách chỉ 5m2, ánh điện mờ mờ, xung quanh chất đầy ngô và gạo.

“Tôi 46 tuổi, làm lính đánh thuê ở Ấn Độ 24 năm, mới về hưu được 2 năm. Chúng tôi thường xuyên canh giữ và giao chiến ở khu vực Kashmir, nhưng may chẳng có vết thương nào cả”, anh cười tươi vẻ tự hào. Anh Khanal có 3 con, 2 trai 1 gái, vợ ở nhà làm nội trợ. Thằng lớn 20 tuổi đang ở nhà tận trên núi, cứ mỗi tuần về đó một lần để trông canh ruộng vườn.

Hình ảnh những đám khói thiêu xác trong đền Hindu, ngay gần đó hai người đàn bà tắm giặt trên dòng sông thiêng ô nhiễm, người bạn Nepal lính đánh thuê hùng hồn kể về thời quân ngũ, những người dân lam lũ từ Kahtmandu đến Lumbini cứ lờ mờ thoát ẩn thoát hiện trong đầu.

 

Tôi tò mò: Thế sao anh lại đi làm lính đánh thuê? Thu nhập của anh được bao nhiêu? “Trước kia trong quân ngũ, được khoảng 200 USD/tháng, giờ về hưu, chính phủ Ấn Độ trả 180 USD/tháng. Không đủ mấy miệng ăn nên tôi phải đi làm bảo vệ thêm”- anh hướng dẫn nói. Chúng tôi rất ngạc nhiên, chỉ với mức lương 200 USD/tháng mà lại đi chiến đấu, chẳng vì tổ quốc, chẳng vì nghĩa vụ, mà vì miếng cơm manh áo đi bán mạng mình, mà vẫn không đủ nuôi gia đình, lạ thật !

Anh hướng dẫn giải thích thêm : “Ở Nepal, nguồn thu lớn nhất là từ xuất khẩu lao động và đi lính đánh thuê ở nước ngoài, sau đó đến ngành du lịch, thứ nữa là nông nghiệp. Chẳng có nhà máy sản xuất gì hết, phần lớn hàng hóa được nhập khẩu từ Ấn Độ và Trung Quốc. Lính Nepal, nước nào cũng thích! Trước người Anh chiếm toàn bộ Ấn Độ rồi, muốn thu phục các nước xung quanh. Khi đánh chiếm Nepal, họ thấy lính Nepal thật dũng cảm, đạn bắn liên tiếp như mưa, họ vẫn mặc kệ.

Khi chỉ huy hô tiến lên, họ lập tức lao lên với vũ khí duy nhất là gươm và dao quắm. Vị tướng chỉ huy quân Anh thấy vậy dừng trận, tìm mọi cách thu phục Vương quốc Nepal bằng cách khác chứ không giết hại lính. Sau này, lính Nepal được tuyển dụng đi các chiến trường cam go nhất của thực dân Anh, ngay cả chiến tranh thế giới thứ 2, trong đám quân Anh tử trận, có phần nhiều là lính Nepal. Từ đó, các nước rất thích tuyển dụng lính đánh thuê Nepal, lệnh tiến là tiến, lùi là lùi, dũng cảm vô song”.

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.