Hạ nghiến cổ thụ ở vùng lõi rừng vườn quốc gia Ba Bể

Hạ nghiến cổ thụ ở vùng lõi rừng vườn quốc gia Ba Bể
TP - Khi rừng gỗ nghiến tại các huyện Bạch Thông, Na Rì (Bắc Kạn) bị khai thác cạn kiệt, lâm tặc chuyển sang tàn phá gỗ nghiến ở vùng lõi Vườn Quốc gia Ba Bể.

> Vụ phá rừng đầu nguồn Ba Bể: Chuyển sang cơ quan Công an điều tra, xử lý

Những cây gỗ nghiến bị lâm tặc tàn phá trong Vườn Quốc gia Ba Bể. Ảnh: Tuấn Nguyễn
Những cây gỗ nghiến bị lâm tặc tàn phá trong Vườn Quốc gia Ba Bể. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Lâm tặc thường xuyên đốn hạ nghiến ở Cốc Tộc, Pác Ngòi, Bản Cám, Khâu Qua, thuộc địa phận xã Nam Mẫu. Đây là vùng lõi của Vườn Quốc gia Ba Bể được bảo vệ nghiêm ngặt. Mặc dù rất nhiều chốt chặn của kiểm lâm được dựng lên, song không hiểu sao lâm tặc vẫn tuồn được gỗ ra ngoài tiêu thụ.

La liệt nghiến bị đốn hạ

“Khoảng 2 - 3h sáng, vợ chồng tôi nghe thấy tiếng cưa máy gầm rú, sau đó là tiếng cây đổ ầm ầm bên phía bản Cốc Tộc. Ở đây, ban đêm yên ắng lắm, nên cưa ở đâu là nghe tiếng ngay” - anh M. một người dân địa phương cho biết.

Để giúp PV tận mắt thấy những cây nghiến bị đốn hạ, anh M gọi người quen dẫn đường cho chúng tôi.

Bản Cốc Tộc - nằm ngay giữa lòng hồ Ba Bể, muốn vào phải đi bằng xuồng máy hoặc đi bộ theo đường 254 rồi rẽ theo đường mòn (lâm tặc thường xuyên đi đường này vào ban đêm).

“Nếu có người lạ vào rừng, lâm tặc sẽ báo ngay cho đồng bọn để tẩu thoát. Hiện tại, có nhóm người Nhật Bản đang vợt bướm để nghiên cứu. Hôm trước em vừa đưa họ đi quanh vòng hồ. Để em mượn thêm mấy cái vợt cho các anh ngụy trang” - người dẫn đường tên N. nói.

Xuống bến xuồng Bó Lù, bắt đầu cuộc hành trình được khoảng 20 phút, chúng tôi gặp người đàn ông đang đứng trên chiếc thuyền độc mộc, núp khuất trong các tán lá ven hồ.

Người này đội mũ cối, mặc áo phông trắng, quần đùi đỏ, hướng cặp mắt chằm chằm về phía chúng tôi. Theo N., đây là “chim lợn” của lâm tặc.

Ba Bể là một trong những Vườn Quốc gia có độ che phủ và tỷ lệ rừng nguyên sinh cao trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam. Để vào sâu bên trong, lâm tặc phải đốn hạ nhiều cây tạp nằm chắn đường đi.

Sau một hồi luồn lách dưới những khóm dây gai chằng chịt, bám vào từng tảng đá sắc nhọn mà di chuyển, chúng tôi thấy một cây gỗ nghiến vừa bị đốn hạ. Thân cây bị xẻ thành nhiều tấm dày khoảng 15cm.

Những gốc cây còn tươi sau khi bị đốn hạ. Ảnh: Tuấn Nguyễn
Những gốc cây còn tươi sau khi bị đốn hạ. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Theo N., cây nghiến này vừa bị chặt tối qua vì mùn cưa còn rất mới, lá ở ngọn vẫn xanh. Lâm tặc đã lấy những tấm bìa tốt, bỏ lại vỏ bìa bên ngoài.

Đi tiếp khoảng 100m, xuất hiện những tấm thớt nghiến dày khoảng 20cm, đường kính rộng 40 - 50cm. “Chúng xẻ gỗ ra thành những tấm thớt để dễ vận chuyển và tẩu tán” - N giải thích.

Lâm tặc chọn những cây nghiến cổ thụ, gỗ tốt, đánh dấu rồi chọn thời điểm thích hợp ra tay.

“Một nhóm có hai hoặc bốn, năm người, vừa cảnh giới, vừa đốn hạ. Có khi chủ gỗ thuê người dùng cưa lốc, cưa xăng chặt cây, rồi rút về nếu thấy động. Việc xẻ gỗ, vận chuyển lại thuê nhóm khác” - N cho biết.

Chỉ cưa đổ cây đã được chủ gỗ trả 500.000 đồng. Một cây gỗ cổ thụ, lâm tặc chỉ mất 1 - 2 tiếng đốn hạ, xẻ thành những cục thớt mang về.

Mỗi thớt nghiến như thế, nếu mua tại rừng chỉ 200.000 đồng. Sau khi vận chuyển trót lọt qua các chốt kiểm lâm, chủ đầu nậu sẽ mua lại với giá 500.000 - 700.000 đồng.

Nhiều gốc cây ba người ôm không xuể bị lâm tặc bỏ lại vì sau khi cưa thấy ruột cây bị rỗng hoặc ruột đồng tâm, không vừa ý của chúng.

Theo N. thứ mà lâm tặc rất muốn tìm được chính là mắt nghiến, còn được gọi là bừu hay ngọc nghiến, rất có giá trị về kinh tế.

Từ mắt nghiến, có thể tạc ra các sản phẩm mỹ nghệ hình chim muông, các loài thú để bán cho đại gia với giá lên tới hàng chục triệu đồng.

Xem lâm tặc hạ nghiến

Sau nhiều ngày dò hỏi, cuối cùng, người dẫn đường tên N cũng biết khu vực lâm tặc sẽ đốn hạ gỗ nghiến. Chiều hôm đó, N giả vờ đi hỏi thuê cưa máy, vô tình biết được một nhóm đang chuẩn bị đi cưa nghiến trong bản Cốc Tộc vào buổi tối.

Cảnh lâm tặc phá rừng ban đêm
Cảnh lâm tặc phá rừng ban đêm. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Khoảng 12h đêm, bốn người trong nhóm chúng tôi nhẹ nhàng lên xuồng, lướt qua hồ Ba Bể, chầm chậm tiến vào bản Cốc Tộc. Gần tới bản, N tắt máy, ngồi yên. Xung quanh là một màu đen kịt của bóng tối.

Cả nhóm tiến vào bờ. Với hai chiếc đèn pin loại nhỏ, N dẫn đường, ba chúng tôi bám sát từng bước chân. Đường men theo khe suối không có nước, những viên đá sắc nhọn, trơn như đổ mỡ, khiến không ít lần trượt ngã, chảy máu.

Ít phút sau, trời đổ mưa rào. Chúng tôi chịu ướt tiến sâu vào rừng. Thêm 500m, bỗng có ánh đèn pin, rồi có tiếng người dân tộc vang lên.

N kéo ba người ẩn nấp, rồi tiến lên, bảo: “N. đây! Đang lên vác mấy cục thớt trên kia mà mưa to quá!”. Nói đoạn, N. tiến tới chỗ hai người đang lắp dây xích vào lưỡi cưa. Biết ý, chúng tôi nhẹ nhàng tìm chỗ ẩn nấp.

Chai dầu lâm tặc vứt lại sau khi đốn nghiến. Ảnh: Tuấn Nguyễn
Chai dầu lâm tặc vứt lại sau khi đốn nghiến. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Qua ống kính máy quay, chúng tôi nhìn rõ hai gã đang tháo lắp lưỡi cưa vào máy và tra dầu. N. cũng bắt chuyện bằng tiếng dân tộc với họ. Xì xào vài câu, gã to cao, vạm vỡ giật nổ chiếc cưa lốc, tiến tới thân cây nghiến cổ thụ.

“Èn…èn…èn…”, tiếng cưa máy rít lên, vang cả rừng. Lưỡi cưa sắc lẹm liếm vào gốc cây. Mùn cưa bắn tung tóe khắp gốc cây. Trong chốc lát, lưỡi cưa đã liếm một vòng quanh gốc nghiến. Chợt có tiếng rắc… rắc, thân cây nghiêng dần rồi đổ rạp xuống đất.

Gã cưa cây áo quần ướt đẫm, dính đầy mùn cưa, cẩn thận bỏ chiếc cưa máy xuống đất, làm một ngụm rượu như để hồi sức.

Chúng ngồi nghỉ một lúc, vui mừng vì cưa được thân nghiến lệch tâm, hôm sau tha hồ xẻ thớt. Hai người tháo lưỡi cưa, thu dọn đồ nghề rồi mất hút...

Năm 1986, Ba Bể được công nhận là di sản văn hóa lịch sử Quốc gia. Năm 1995, Hồ Ba Bể được công nhận là một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới. Năm 2003, Ba Bể được công nhận là Khu di sản của ASEAN và đang trình UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới.

Ngày 2-2-2011, Vườn Quốc gia Ba Bể được công nhận là Khu Ramsar (vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế) của thế giới và là Khu Ramsar thứ 3 ở Việt Nam.

Kỳ 2: Những cung đường vận chuyển gỗ lậu 

Rừng tiếp tục giảm mạnh

Diện tích rừng ở VN tiếp tục giảm mạnh trong năm năm qua, thượng tá Lê Khả Hồng, Cục Cảnh sát Phòng chống Tội phạm về Môi trường (Bộ Công an) cho biết trong một hội thảo về rừng ngày 15-6 ở Hà Nội.

Năm năm qua, tổng diện tích rừng giảm 328.379 ha. Bình quân, mỗi năm suy giảm 65.600 ha. Tính đến năm 2011, cả nước chỉ còn 13,4 triệu ha rừng với độ che phủ 39,5% diện tích toàn lãnh thổ.

Cùng chuyên mục

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…