'Chúa đảo' Thiềng Liềng

'Chúa đảo' Thiềng Liềng
TP - Cách đây gần 40 năm, có một chàng trai vừa mới hơn 20 tuổi đã lênh đênh cùng gia đình khắp các kênh rạch miệt Soài Rạp, Vàm Sát, Đồng Nai… trên chiếc xuồng nhỏ, để rồi khám phá ra một hòn cù lao. Bây giờ cù lao đó đã có cả ngàn người sinh sống.

Chúa đảo Thiềng Liềng Nguyễn Hồng Huỳnh bên cây đờn kìm
Chúa đảo Thiềng Liềng Nguyễn Hồng Huỳnh bên cây đờn kìm.

Thiên đường mặn

Đảo Thiềng Liềng là một ấp nhỏ của xã đảo Thạnh An (thị trấn Cần Thạnh, huyện Cần Giờ), được mệnh danh là đảo trong đảo. Ít ai ngờ rằng, giữa thành phố Hồ Chí Minh sôi động phồn hoa lại có một cù lao nhỏ chỉ với gần 200 hộ dân.

Từ thị trấn Cần Thạnh, phải mất một chuyến đò gần 1 tiếng đồng hồ mới ra tới đảo Thạnh An, và từ Thạnh An tiếp tục tăng bo mất từng đó thời gian trên đò, len lỏi giữa những vạt rừng sác men theo cửa biển mới đến được cù lao Thiềng Liềng. Gọi đây là đảo trong đảo cũng chính vì thế.

Ấp trưởng Thiềng Liềng, Nguyễn Hồng Huỳnh năm nay hơn 60 tuổi, bà con quen gọi là ông Tư Huỳnh, là người đầu tiên đặt chân đến khai phá mảnh đất cù lao này. Lên 7 tuổi ông đã theo cha xây dựng cơ sở cách mạng ở Cần Đước (Long An). Sau đó mươi năm người thanh niên Huỳnh sức bẻ gãy sừng trâu chèo ghe tìm đến hòn cù lao Thiềng Liềng.

Lục lại ký ức của gần 40 năm trước, cả vạt cù lao mênh mông rừng sác bị san bằng bởi bom napal của quân Mỹ. Cây cối xơ xác, đất đai cằn khô như sa mạc giữa biển khơi. Thế nhưng đây lại là những điều kiện tốt để phát triển nghề muối.

“Thời kỳ đó, cả hòn cù lao chỉ lác đác mấy túp lều tranh sống quây quần lại nhau, nương tựa nhau những lúc bão giông, sóng lớn hay đối đầu với thú dữ. Hai vợ chồng tui, gia đình cha mẹ vợ và vài người bà con họ hàng sống lọt thỏm giữa một vùng rừng hoang nước mặn, buổi đêm nghe khỉ kêu, sóng đập”, ông Huỳnh trầm ngâm hồi tưởng.

Điện mặt trời vươn ra đảo xa

Suốt gần 40 năm sau giải phóng, cư dân Thiềng Liềng sống trong cảnh tối tăm. Con đường học hành của lũ trẻ Thiềng Liềng vô cùng gian khổ. Buổi sáng, lũ trẻ phải dậy từ 4 giờ sáng, mang theo nắm cơm nguội nấu từ tối qua lục tục đi bộ ra bến đò để qua xã đảo Thạnh An học. Hiếm hoi lắm mới có đứa lên được cấp 3, thế nhưng lại phải đi 2 chuyến đò để vào thị trấn học. Chính vì vậy con đường đến trường của lũ trẻ Thiềng Liềng chẳng bao giờ liền đoạn.

Cả ấp có hơn 200 hộ nhưng chỉ lèo tèo vài đứa trầy trật lắm mới theo học được đến cấp 3. Bác Nguyễn Văn Tươi, một người dân trong ấp kể: “Tui có 2 đứa con đang học cấp 2, phải ở lại trường, ăn cơm bụi. Mỗi ngày tiền cơm không thôi đã 50 ngàn, trong khi hai vợ chồng gánh muối thuê một ngày chưa được 100 ngàn, thử hỏi sao cố cho nổi.

Chắc cũng dăm bữa nữa cho tụi nhỏ hết học kỳ rồi cũng kêu về gánh muối thôi”. Buổi tối, cả nhà chỉ có mỗi cây đèn dầu phải nhường cho mấy đứa nhỏ học bài. Muỗi Thiềng Liềng to bằng con ruồi, bay vo ve trong đêm tối.

Gần 40 năm nay Thiềng Liềng sống bằng đèn dầu, bằng máy phát điện, mỗi lần tiếp xúc cử tri ở xã tui cũng kêu rất nhiều nhưng Thiềng Liềng xa xôi hẻo lánh quá, lại nằm lẩn khuất kênh rạch chằng chịt, điện lưới quốc gia cũng bó tay không về được.

Thế rồi một hôm, có cán bộ ở trên về, bảo là sẽ mang điện mặt trời về cho dân Thiềng Liềng. Tui mừng quýnh dù chẳng biết điện mặt trời là cái gì cả. Cứ nghĩ mặt trời thì sáng ban ngày thôi, chứ ban đêm biết làm sao? Té ra họ làm thiệt. Ra Tết, Thiềng Liềng nhà nào nhà nấy sáng bừng”, ông chúa đảo cười rạng rỡ.

Ngày 27-1, nguồn điện từ chương trình “Xây dựng hệ thống điện mặt trời” đã chiếu sáng vùng đất khó khăn này. Công trình pin mặt trời tại ấp Thiềng Liềng cung cấp điện bừng sáng cho gần 200 hộ dân.

 

Vừa rồi, sau gần chục năm chờ đợi, bờ kè chắn sóng bao bọc Thiềng Liềng cũng đã được dựng lên, đúng lúc chỉ còn vài mét nữa là biển cả nuốt luôn mấy chục ngôi nhà. Bà con trên đảo ai cũng biết ơn ông chúa đảo, một mình ông vượt biển cả chục năm liền vào đất liền để kêu gọi mọi thứ cho dân Thiềng Liềng.

Thiềng Liềng về đêm chỉ còn tiếng sóng vỗ dập dềnh ngoài bờ đá. Ru mình theo tiếng đờn kìm đã bên ông trong suốt những đêm hiu hắt gần 40 năm trước, ông chúa đảo trầm ngâm với những hồi ức miên man về một thời rừng hoang nước mặn, chỉ có người và dã thú.

Người ta khi đã qua tuổi xế chiều thường sống bằng quá khứ, đêm nằm mơ thấy một mình quần nhau với cá sấu, mờ sáng đã nghe lũ cháu í ới kêu ông dậy đưa ra bến đò cho kịp buổi đến trường…

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.