Cạnh tranh cao
Tổng số trường THPT công lập của Hà Nội dự kiến khoảng 125 trường trong mùa tuyển sinh lớp 10 năm 2026, tăng thêm 3 trường so với năm 2025. Thông tin này mang đến tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều năm qua, áp lực thiếu trường lớp khiến kì thi vào lớp 10 tại Thủ đô luôn có tính cạnh tranh cao.
Theo thông lệ, trung tuần tháng 4 hằng năm, Sở GD&ĐT Hà Nội công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10. Năm ngoái, thành phố có 122 trường THPT công lập, gồm 4 trường chuyên, 115 trường không chuyên và 3 trường tự chủ, với tổng chỉ tiêu gần 80.000 học sinh.
Đáng chú ý, sau khi công bố điểm chuẩn tháng 7/2025, hai trường mới thành lập là THPT Phúc Thịnh (huyện Đông Anh cũ) và THPT Đỗ Mười (quận Hoàng Mai cũ) được giao chỉ tiêu tuyển tràn tuyến (không quy định tuyến/khu vực tuyển sinh), mỗi trường 450 học sinh, dành cho những thí sinh không trúng tuyển bất kì nguyện vọng nào trước đó. Kết quả, hai trường tuyển thực tế 988 học sinh.
Tại hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khoá XVI tại đơn vị bầu cử số 7 TP Hà Nội, quyền Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định, Nhà nước đã có nhiều chính sách để giáo dục và đào tạo ngày càng công bằng hơn, như miễn học phí, xây dựng 248 trường liên cấp ở khu vực biên giới... Mặc dù vậy, hiện còn nhiều vấn đề, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa mạnh. Ông cho rằng các khu đô thị cần có quỹ đất xây trường công, để mọi người dân với các mức thu nhập khác nhau đều có quyền tiếp cận giáo dục, tiến tới phổ cập giáo dục ở bậc THPT.
Năm 2026 là mùa tuyển sinh chính thức đầu tiên của hai trường này, góp phần nâng tổng chỉ tiêu vào THPT công lập tại Hà Nội. Cùng với đó, một trường THPT công lập mới tại phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy cũ) sẽ đi vào hoạt động từ năm học 2026-2027. Nhiều dự án khác tại khu vực phía Bắc, như THPT Việt Hùng (Đông Anh cũ) dự kiến hoàn thành trước mùa tuyển sinh năm nay; dự án THPT Uy Nỗ cũng đang được triển khai.
Theo thống kê, 126 xã, phường của Hà Nội đã hoàn tất rà soát trụ sở dôi dư, trong đó 7 cơ sở được đề xuất chuyển đổi thành trường học. Phường Cầu Giấy có 2 cơ sở; phường Khương Đình và Nghĩa Đô mỗi nơi 1 cơ sở...
Việc tăng thêm trường lớp được kì vọng nâng tỉ lệ học sinh vào công lập. Năm học 2026-2027, khoảng 88.000 học sinh dự kiến được tuyển vào THPT công lập, tương đương gần 60%. Dù cơ hội tăng lên, cánh cửa vào lớp 10 công lập vẫn được quyết định bằng một kì thi chung do Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức. Đến nay, lịch thi chính thức, hướng dẫn tuyển sinh đang đợi UBND thành phố phê duyệt.
Từ nửa đêm ngày 2/3, rạng sáng 3/3, hàng trăm phụ huynh xếp hàng nộp hồ sơ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại Trường THPT Phan Bội Châu (quận Hà Đông cũ), một trường ngoài công lập.
Khoảng 1h sáng, có khoảng 50 người đăng kí nhưng đến 5h sáng, danh sách này đã tăng lên 118 người. Tới gần 8h, danh sách đăng kí lên tới gần 300 phụ huynh.
Theo báo cáo của Trường THPT Phan Bội Châu, nhà trường đã ban hành thông báo tuyển sinh năm học 2026-2027 theo hình thức trực tuyến trên trang thông tin điện tử và facebook của đơn vị. Trong quá trình triển khai, do số lượng đăng kí lớn, một số phụ huynh lo lắng về khả năng hoàn tất thủ tục đã chủ động liên hệ qua điện thoại, kênh trực tuyến của nhà trường để được hỗ trợ.
Nhà trường hướng dẫn một số phụ huynh gặp khó khăn trong việc khai báo hồ sơ trực tuyến đến trường để được hỗ trợ. Việc một số phụ huynh đến trường trong cùng thời điểm và chia sẻ thông tin cho nhau qua các nhóm liên lạc đã dẫn đến tình trạng tập trung đông người trong thời gian ngắn tại khu vực cổng trường, ảnh hưởng đến trật tự và gây dư luận không tốt.
Liên quan đến vụ việc, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết đã thành lập tổ công tác xác minh ngay sau khi tiếp nhận thông tin, yêu cầu nhà trường dừng ngay việc tiếp nhận hồ sơ trực tiếp; thực hiện tuyển sinh đúng hình thức trực tuyến theo hướng dẫn; tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm về công tác tuyển sinh đầu cấp. Đồng thời, rà soát, thông báo và hoàn trả đầy đủ khoản phí ghi danh đã thu cho phụ huynh, học sinh theo đúng quy định; báo cáo kết quả thực hiện về Sở.
Siết giữ chỗ
Thông tin trên mạng xã hội về khả năng thi vào cuối tháng 5/2026 khiến phụ huynh băn khoăn, bởi thời điểm này trùng với kế hoạch kết thúc năm học. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng thi sớm sẽ giúp học sinh tránh ôn tập kéo dài trong điều kiện nắng nóng, giảm áp lực chờ đợi.
Chuyên gia cho rằng, mùa tuyển sinh lớp 10 năm 2026 mang hai gam màu song hành: cơ hội mở rộng nhờ tăng thêm trường lớp và yêu cầu minh bạch, công bằng trong tổ chức tuyển sinh. Khi hạ tầng được củng cố và cơ chế được siết chặt, kì thi chuyển cấp quan trọng này sẽ từng bước giảm bớt áp lực, tiến tới mục tiêu bảo đảm quyền học tập cho mọi học sinh Thủ đô.
Trong khi đó, khối tư thục đã khởi động tuyển sinh sớm. Nhiều trường mở cổng đăng kí trực tuyến, tổ chức xét tuyển nhiều đợt. Tuy nhiên, câu chuyện phí giữ chỗ tiếp tục gây tranh cãi.
Năm học 2025-2026, mức phí này dao động phổ biến từ 1 đến 10 triệu đồng, có nơi hơn 20 triệu đồng. Một số trường khấu trừ vào học phí nếu nhập học; trường hợp không nhập học, có nơi hoàn trả một phần, có nơi không hoàn trả.
Trước thực tế đó, chuẩn bị cho mùa tuyển sinh 2026-2027, Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu các trường tư thục không được thu tiền giữ chỗ, đặt cọc hoặc các khoản ngoài quy định khi tuyển sinh lớp 10; phải thực hiện tuyển sinh trực tuyến đúng thời gian quy định. Theo Sở, quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi học sinh, tránh gây áp lực tâm lí và phát sinh khiếu nại. Trường vi phạm có thể bị xem xét điều chỉnh hoặc không giao chỉ tiêu.
Nắm bắt được tâm lí của phụ huynh, một số trường THPT chuyên thuộc các trường đại học trên địa bàn Hà Nội đã tổ chức thi thử tuyển sinh lớp 10. Chị Nguyễn Hồng Vân, phường Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết đã đăng kí cho con thi thử lớp 10 tại Trường THPT chuyên Đại học Sư phạm (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) và Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội). Theo chị Vân, mỗi lần thi thử là một lần con cọ xát và rút kinh nghiệm trong học tập chuẩn bị cho kì thi chính thức. Nhưng chị thừa nhận việc này cũng tạo áp lực cho con nếu đề thi vượt quá năng lực hiện tại.
Theo TS Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Hội khoa học tâm lí giáo dục Việt Nam, Hà Nội cần đột phá trong cơ chế đầu tư, hướng tới mô hình hợp tác công - tư. Theo ông, việc tận dụng trụ sở dôi dư, giao hoặc cho mượn địa điểm với cơ chế phù hợp sẽ giúp mở rộng mạng lưới giáo dục, trong đó có giáo dục đặc biệt cho trẻ khuyết tật, tự kỉ - nhóm đối tượng hiện còn nhiều hạn chế về cơ hội tiếp cận trường công.
