Ngày 16/8, Manila bác bỏ chỉ trích của Bắc Kinh nhằm vào Bộ trưởng Quốc phòng Gilberto Teodoro Jr. liên quan đến vai trò của ông trong việc bắt giữ các công nhân Trung Quốc tại nhà máy thép ở tỉnh Misamis Oriental hồi tháng 5.
Ngày 15/8, một quan chức Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila cáo buộc ông Teodoro tiến hành các “hoạt động chống Trung Quốc”, nhằm “phá hoại” quan hệ song phương.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Philippines cho rằng phản ứng của Đại sứ quán Trung Quốc không giải đáp những quan ngại của ông Teodoro, đồng thời gọi đây là “ví dụ điển hình về né tránh và dấu hiệu của sự lừa dối”, xét về mặt pháp lý có thể được xem là “thừa nhận ngầm về trách nhiệm”.
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc Ji Linpeng chất vấn rằng ông Teodoro là bộ trưởng quốc phòng hay cảnh sát trưởng, đồng thời đặt câu hỏi tại sao ông “can thiệp vào các hoạt động thực thi pháp luật”.
Hồi tháng 5, ông Teodoro chỉ đạo lực lượng vũ trang bắt giữ 70 công dân Trung Quốc bị cáo buộc không có giấy tờ hợp lệ tại nhà máy của Tập đoàn Sanjia Steel. Khi đó, Bắc Kinh gửi công hàm phản đối và thực hiện thủ tục bảo hộ công dân. Theo Đại sứ quán Trung Quốc, toàn bộ công dân Trung Quốc sau đó đã được thả.
Đại sứ quán Trung Quốc đưa ra phản ứng trên sau khi ông Teodoro đăng bài trên mạng xã hội hôm 15/8, nói rằng những công nhân trên tham gia các hoạt động bất hợp pháp và cáo buộc các quan chức Trung Quốc can thiệp vào hoạt động thực thi pháp luật của Philippines.
Đại sứ quán bác bỏ cáo buộc trên, cho rằng bất kỳ ai có “kiến thức cơ bản về ngoại giao” đều hiểu việc bảo vệ an toàn và các quyền hợp pháp của công dân là một trong những nhiệm vụ cơ bản nhất của đại sứ quán.
Ông Teodoro cho rằng cách phản ứng của Bắc Kinh là “chiến thuật con mực kinh điển - dùng thông tin sai lệch để né tránh vấn đề”.
Ông đưa ra những phát biểu này sau khi Bắc Kinh cho biết đã xử lý hơn 100 công dân Philippines vì “làm việc hoặc cư trú bất hợp pháp tại Trung Quốc”.
Ông Teodoro lên án động thái này là “cưỡng ép trắng trợn”, trong khi Bắc Kinh khẳng định cơ quan quản lý nhập cư của họ hành động theo pháp luật, và các biện pháp trên không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines hiện là một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất ở Philippines trong thể hiện quan điểm của Manila về tranh chấp trên biển với Trung Quốc. Ông nhiều lần cảnh báo Philippines đang đối mặt với “những mối đe dọa nghiêm trọng” về lãnh thổ và chính trị từ Trung Quốc.
Hồi tháng 6, Bắc Kinh áp đặt biện pháp trừng phạt với ông Teodoro và các thành viên gia đình ông, cấm họ nhập cảnh vào Trung Quốc đại lục, Hong Kong (Trung Quốc) và Macau (Trung Quốc), đồng thời cấm các tổ chức Trung Quốc làm ăn với họ.
Những phát biểu mới nhất của ông Teodoro trái ngược với phát biểu hòa dịu gần đây của Tổng thống Marcos. Vài ngày trước, ông Marcos gọi Trung Quốc là “bạn của chúng ta” và cho biết Manila sẽ thúc đẩy hợp tác kinh tế rộng hơn với Bắc Kinh.
Ông cũng xác nhận hai bên đã đạt được “thỏa thuận tạm thời” về hoạt động tiếp tế cho những người đang làm nhiệm vụ trên con tàu cũ BRP Sierra Madre neo đậu tại bãi Cỏ Mây.
