Ấn Độ ở tuổi 80: Hành trình trở thành cường quốc tự cường và đối tác chiến lược toàn diện tăng cường với Việt Nam

TPO - Ngày 15/8/2026, Ấn Độ kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 80, đánh dấu chặng đường 80 năm kể từ “cuộc hẹn với định mệnh” vào đúng nửa đêm ngày 15/8/1947. Với Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa, cột mốc này không chỉ là dịp nhìn lại hành trình lịch sử mà còn là thời điểm để New Delhi xác định hướng đi cho chặng đường phía trước, trong đó mục tiêu xây dựng một “Ấn Độ Phát triển” vào năm 2047 giữ vị trí trung tâm và Việt Nam vẫn là trụ cột chính trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ.

Dịp Quốc khánh cũng là lúc Ấn Độ nhìn lại con đường đã đi qua. Đại sứ Tshering W. Sherpa nhận định: “Chúng ta chỉ biết mình đang đi đâu khi hiểu rõ mình đến từ đâu!”.

Từ 12% biết chữ đến một cường quốc công nghệ và không gian

Theo Đại sứ Sherpa, trên hành trình 80 năm, Ấn Độ đã “phá vỡ nhiều rào cản, viết lại quy tắc lịch sử, mở ra nhiều hướng đi” và trở nên mạnh mẽ hơn trong một thế giới đa cực ngày càng biến động.

Ngày nay, Ấn Độ đã trở thành một quốc gia tự cường, là nước xuất khẩu ròng nhiều mặt hàng thiết yếu cho cộng đồng quốc tế và là một đối tác đáng tin cậy trong ứng phó khẩn cấp.

Một trong những thành tựu mà Đại sứ Ấn Độ nhấn mạnh là nền dân chủ. Qua nhiều năm, nền dân chủ Ấn Độ đã trao tiếng nói cho gần một tỷ người dân thông qua lá phiếu, được ông mô tả là “sự thực hành dân chủ vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại”.

Từ một quốc gia mà tỷ lệ biết chữ chỉ đạt 12% vào năm 1947, Ấn Độ ngày nay đã xây dựng được một kho tàng tri thức toàn cầu. Công dân Ấn Độ giữ những vị trí lãnh đạo tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, trong khi đất nước khai thác công nghệ thông qua cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số, tạo ra một cuộc cách mạng tài chính hướng tới bao trùm tài chính và đưa công nghệ đến với tất cả mọi người.

Không gian cũng là một biểu tượng cho bước tiến ấy. “Khi người khác nói việc ngước nhìn các vì sao không phải việc của chúng ta thì Tổ chức Nghiên cứu Không gian của Ấn Độ (ISRO) đã vươn mình trở thành tổ chức đầu tiên trong lịch sử nhân loại thành công đáp tàu vũ trụ xuống Cực Nam của Mặt Trăng, một nơi đầy hiểm trở. Và ngày nay, chúng ta đã vươn tới sao Hỏa”, Đại sứ Sherpa tự hào.

Cùng với công nghệ và không gian, y tế cũng trở thành một trong những trụ cột sức mạnh mới của Ấn Độ. Theo ông Sherpa, Ấn Độ đã xây dựng “một pháo đài vững chắc về chăm sóc sức khỏe”, đồng thời tiếp tục phát huy vai trò của “Nhà thuốc của thế giới” khi chia sẻ những loại thuốc cứu sinh thiết yếu với thế giới với giá cả phải chăng và chất lượng cao.

Những doanh nhân và thế hệ trẻ tài năng cũng đang góp phần đưa Ấn Độ trở thành “nền kinh tế lớn phát triển nhanh nhất thế giới”.

Đại sứ Sherpa nói rằng, mỗi bước tiến của Ấn Độ đều hướng tới mục tiêu cải thiện cuộc sống của người dân, đồng thời mang lại thịnh vượng cho cả đất nước và thế giới, theo triết lý Vasudhaiva Kutumbakam - “thế giới là một gia đình”.

Trong một thế giới đa cực, Ấn Độ tiếp tục tự xác định mình là tiếng nói của các nước phương Nam, đồng thời không chùn bước trên con đường tự chủ chiến lược.

tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam.jpg
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ngày 6/5/2026. Ảnh: TTXVN.

Việt Nam-Ấn Độ: Từ tình hữu nghị lịch sử đến đối tác chiến lược toàn diện tăng cường

Nếu hành trình 80 năm của Ấn Độ là câu chuyện về vươn lên và tự cường, thì trong cách nhìn của Đại sứ Tshering W. Sherpa, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ cũng đang bước vào một giai đoạn mới.

“Sự phát triển của mối quan hệ Ấn Độ - Việt Nam là vô cùng phi thường”, Đại sứ khẳng định.

Hai nước được ông mô tả là “hai người bạn cùng chia sẻ văn minh”, được kết nối bởi lịch sử, văn hóa và những vùng biển mang theo những con sóng tới bờ biển của cả Ấn Độ và Việt Nam.

Hai nước cùng bước ra khỏi bóng tối của chủ nghĩa thực dân, lấy cảm hứng từ các phong trào dân tộc của nhau và giành độc lập trong cùng một thời kỳ: Việt Nam tháng 9/1945 và Ấn Độ tháng 8/1947.

Theo Đại sứ, chính vì vậy “không phải ngẫu nhiên” hai nước cùng đặt ra những mục tiêu phát triển dài hạn tương ứng: Ấn Độ hướng tới một Viksit Bharat vào năm 2047, trong khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Tháng 5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ theo lời mời của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Đại sứ dẫn lại đánh giá của Thủ tướng Modi về chuyến thăm: “Chuyến thăm Ấn Độ của Ngài Tổng Bí thư chỉ trong vòng một tháng sau khi nhậm chức Chủ tịch nước Việt Nam, cùng với một phái đoàn cấp cao và một số lãnh đạo doanh nghiệp, đã thể hiện rõ tầm quan trọng mà Ngài dành cho quan hệ Ấn Độ - Việt Nam”.

Chuyến thăm được Đại sứ đánh giá đã đặt nền móng để biến tình hữu nghị và tin cậy hiện có thành một mối quan hệ đối tác hiện đại, đồng thời nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường. Hai bên đã ký 13 bản ghi nhớ, đưa ra các tuyên bố trên nhiều lĩnh vực và nhất trí nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030.

Quan trọng hơn, theo Đại sứ, giai đoạn sau chuyến thăm đang chứng kiến những nỗ lực triển khai các thỏa thuận đã đạt được. “Điều quan trọng là các giá trị chung và thiện chí giữa hai nước phải được chuyển hóa thành kết quả cụ thể”, ông nhấn mạnh.

Những tiến triển đã xuất hiện ở nhiều lĩnh vực, từ hợp tác văn hóa, thúc đẩy quan hệ giữa Mumbai và TPHCM, khoáng sản trọng điểm, khoa học và công nghệ, các vị trí chuyên gia nghiên cứu Ấn Độ của Hội đồng Quan hệ Văn hóa Ấn Độ, du lịch, công nghệ thông tin và truyền thông, y tế và dược phẩm cho tới số hóa các văn tự Chăm.

Hai nước cũng tiến thêm một bước trong tiếp cận thị trường nông sản, bắt đầu với nho Ấn Độ và sầu riêng Việt Nam. Hai bên đồng thời phối hợp để thành lập Trung tâm Thông tin Di tích tại Di sản Thế giới UNESCO Mỹ Sơn.

Các sáng kiến hợp tác phát triển và chương trình xây dựng năng lực cũng được thúc đẩy ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Đặc biệt, hợp tác đang mở rộng sang những lĩnh vực mang tính chiến lược hơn, gồm quốc phòng và an ninh, phát triển bền vững, đầu tư song phương và khả năng phục hồi chuỗi cung ứng.

Thương mại tiếp tục là ưu tiên hàng đầu, trong bối cảnh hai bên đang tiến hành nhiều cuộc thảo luận về Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA). Việc Việt Nam gia nhập Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPOI), theo Đại sứ Sherpa, cũng củng cố cam kết chung của hai nước đối với luật lệ, hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

dai-su-an-do-tai-viet-nam.jpg
Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa

Việt Nam vẫn là trụ cột chính trong chính sách Hành động hướng Đông của Ấn Độ

Trong tầm nhìn chiến lược rộng hơn, Đại sứ Tshering W. Sherpa cho biết Ấn Độ đã tăng cường đáng kể các sáng kiến trong khuôn khổ chính sách Hành động hướng Đông với Việt Nam.

Ông tái khẳng định một thông điệp đặc biệt đáng chú ý: “Việt Nam vẫn là trụ cột chính trong chính sách Hành động hướng Đông và Tầm nhìn MAHASAGAR của Ấn Độ”.

MAHASAGAR - “Sự tiến bộ toàn diện và tương hỗ vì an ninh và tăng trưởng trên khắp các khu vực” - cùng với chính sách Hành động hướng Đông đang trở thành những khuôn khổ quan trọng để Ấn Độ mở rộng hợp tác với Đông Nam Á.

Theo Đại sứ, những bước phát triển mới cũng phù hợp với lập trường nhất quán của Việt Nam và Ấn Độ trong việc tiếp tục mở rộng hợp tác với ASEAN. Sự hội tụ chiến lược đang đưa hai nước xích lại gần nhau hơn tại các diễn đàn đa phương và tiểu đa phương.

Một cơ hội mới sẽ xuất hiện tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS dự kiến diễn ra ở New Delhi ngày 12-13/9/2026. Theo Đại sứ, đây sẽ là dịp để lãnh đạo hai nước tiếp tục tái khẳng định cam kết làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.

Nhìn lại chặng đường đã qua và hướng tới tương lai, Đại sứ một lần nữa nhấn mạnh nền tảng đặc biệt của quan hệ Việt Nam - Ấn Độ. Hai nước là “những đối tác văn minh được kết nối bởi cây cầu Phật giáo thiêng liêng và tình đoàn kết lịch sử”.

Hai bên đã cùng biến thách thức thành cơ hội, học hỏi lẫn nhau và xây dựng những điểm bổ trợ vì lợi ích chung. Theo ông, “thiện chí to lớn, sự tôn trọng và tin tưởng của hai xã hội lấy con người làm trung tâm chính là sức mạnh của mối quan hệ đối tác truyền thống của hai nước chúng ta”.

Và dù quan hệ song phương đã đạt những bước tiến lớn, Đại sứ cho rằng đây chưa phải lúc để dừng lại. “Thời điểm này không phải là lúc để nghỉ ngơi vì chúng ta mới chỉ bắt đầu hành trình tiến bộ hướng tới tương lai”, ông nhận định.

Một thông điệp khác được Đại sứ dẫn lại từ Thủ tướng Narendra Modi cũng có thể xem là lời khẳng định về định hướng của quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong chặng đường mới: “Chúng ta sẽ cùng nhau bước đi, cùng nhau phát triển và cùng nhau chiến thắng”.

le-don-o-an-do.jpg
Tổng thống Ấn Độ Droupadi Murmu (bên trái) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (bên phải) đồng chủ trì lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 6/5/2026. Ảnh: TTXVN.

Nhân dịp Quốc khánh Ấn Độ 15/8, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và thịnh vượng tới đồng bào Ấn Độ và những người bạn của Ấn Độ. Đại sứ đồng thời gửi lời chúc tốt đẹp tới Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9. “Tình hữu nghị Ấn Độ - Việt Nam muôn năm!”, ông nói.