Trưa 17/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đồng chủ trì Hội nghị cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13.
Tham dự Hội nghị có Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và đại diện Myanmar.
Hợp tác Mekong - Nhật Bản được thành lập năm 2008, với sự tham gia của 5 nước Mekong và Nhật Bản. Hội nghị được tổ chức trở lại sau 6 năm gián đoạn, với chủ đề "Cùng nhau đổi mới, vững vàng thích ứng" do Việt Nam đề xuất.
Các nhà lãnh đạo đề nghị tiếp tục thúc đẩy hợp tác Mekong - Nhật Bản trên tinh thần đồng kiến tạo, cùng xác định các ưu tiên và huy động nguồn lực để triển khai các chương trình, dự án thiết thực.
Các nước nhấn mạnh những ưu tiên về kết nối kinh tế, nâng cao năng lực sản xuất và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng sạch, quản lý bền vững tài nguyên nước, phát triển nguồn nhân lực và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.
Các nhà lãnh đạo cũng đề nghị phát huy vai trò của doanh nghiệp và tăng cường sự gắn kết, bổ trợ giữa hợp tác Mekong - Nhật Bản và hợp tác ASEAN - Nhật Bản.
Trên tinh thần cùng nhau đổi mới, vững vàng thích ứng trước những biến chuyển khó lường, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 định hướng trọng tâm cho hợp tác thời gian tới.
Thứ nhất, phát huy vai trò tiên phong của hợp tác Mekong - Nhật Bản trong hình thành Hành lang Kinh tế Đông Á. Thủ tướng đề nghị tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, mạng lưới sản xuất và chuỗi cung ứng, đồng thời nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Thủ tướng đề xuất Sáng kiến Chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản nhằm củng cố chuỗi cung ứng khu vực thông qua kết nối số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Thứ hai, tăng cường hợp tác ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Thủ tướng đề nghị ưu tiên quản lý bền vững tài nguyên nước, giảm nhẹ thiên tai, chuyển đổi năng lượng và phòng chống tội phạm mạng.
Thủ tướng đề nghị Nhật Bản mở rộng hợp tác với Ủy hội sông Mekong, hỗ trợ ứng dụng AI và công nghệ cao trong dự báo, ứng phó với thiên tai, đồng thời bày tỏ ủng hộ sáng kiến của Nhật Bản về thiết lập kênh đối thoại phòng chống tội phạm xuyên quốc gia.
Thứ ba, đổi mới phương thức phối hợp và huy động sự tham gia của các thành phần. Thủ tướng đề nghị các nước cùng xác định các ưu tiên dài hạn, nhất là xây dựng Chiến lược hợp tác kinh tế mới Mekong - Nhật Bản, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp với địa phương.
Các nước thành viên đánh giá cao các đề xuất và sáng kiến của Việt Nam. Hội nghị thông qua Tuyên bố đồng Chủ tịch Hội nghị cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13, khẳng định quyết tâm làm sâu sắc hơn quan hệ đối tác trên tinh thần đồng kiến tạo, tăng cường kết nối, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực tự cường, hướng tới phát triển bền vững, bao trùm và thịnh vượng chung của tiểu vùng.
Kết thúc hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng chuyển giao vai trò đồng chủ trì hợp tác Mekong - Nhật Bản năm 2027 cho Campuchia.