Lỡ cuộc đời không rực rỡ thì sao?
Trong các đợt “thử lửa”, sĩ tử 2K8 vẫn bắt gặp cấu trúc quen thuộc gồm 2 phần: Đọc - hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm) như đề Ngữ văn thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Hẳn các bạn còn nhớ chủ đề "vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc” mang tính thời sự “đỉnh chóp” trong đề thi Ngữ văn năm ngoái, không chỉ đòi hỏi chúng mình học để thi mà còn phải biết vận dụng tri thức vào cuộc sống.
Đề năm trước có thể coi là lời “nhắc nhẹ” sĩ tử nên cập nhật tin tức thường xuyên, rèn kỹ năng phân tích từ khóa, tránh lạc đề hay sa đà lan man. Một trong những đề tài cực hot trở thành câu nói viral bậc nhất năm nay phải kể đến: "Lỡ cả đời không rực rỡ thì sao?”.
Bắt nguồn từ hình ảnh anh shipper uống vội ngụm nước trước cửa một căn nhà ven đường sau ngày dài làm việc, nhiều bạn trẻ suy ngẫm và chia sẻ suy nghĩ về guồng quay cuộc sống hối hả, về nỗi sợ bị công nghệ, AI "giành việc", về khao khát được toả sáng trong lĩnh vực mình giỏi nhất, nỗi day dứt liệu cuộc đời mình có thể chạm tới "một phút huy hoàng"...
Từ đó, nhiều thông điệp "chữa lành" đã được lan tỏa trên “thành phố Sợi Chỉ” (Threads), các bạn trẻ động viên nhau rằng giữa hàng tỷ người đang có mặt trên thế giới, không ai giống ai, đích đến hạnh phúc cũng khác nhau. Biết đâu, cuộc sống bình thường của mình lại là ước mơ của người khác. Vì vậy, hãy cứ tin vào bản thân, kiên trì, bền bỉ như tùng, như bách - loại cây có sức sống mãnh liệt, vượt qua mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Có thể câu nói này không được đưa trực tiếp vào đề thi, nhưng theo mạch chủ đề "không rực rỡ", teen có thể tìm được khá nhiều ý tưởng và câu nói từ dân mạng để "tích" làm dẫn chứng, hướng tư duy cho phần nghị luận xã hội.
"Sự nổi loạn" của AI
Những thầy cô ra đề Văn cũng thường cân nhắc đề cập đến những vấn đề đang được toàn xã hội quan tâm. Và đó có thể là câu chuyện AI - trí tuệ nhân tạo đang trỗi dậy với cả lợi ích và tác động tiêu cực.
![e89615ff-082e-40c4-86e6-f869471e2036.jpg](https://cdn.tienphong.vn/images/3b55955885078f8e63d77f9c01cb3f74e002e01354a5e6d3d74475dac16e6be10a123184c92f31aac2c1f97e2d00a2301579b06dcd6b49ba9f8fef7166a0db8626c90d7abfb763d84807608bb152f00e/e89615ff-082e-40c4-86e6-f869471e2036.jpg.avif "Nhiều hình ảnh, đoạn clip tạo bằng AI được "ngụy trang" thành câu chuyện thực tế để đánh lừa người xem.")
Một số sự kiện nóng teen có thể đưa ra làm dẫn chứng phân tích nếu câu chuyện về AI được đưa vào đề thi. Ví dụ, về tác động tiêu cực của AI, trong đợt mưa lũ năm 2025, hàng loạt video, hình ảnh “cụ bà khắc khổ”, “em nhỏ dầm mưa” hay “cha cõng con vượt bão” làm từ AI được lan truyền rộng rãi chỉ để "câu view" nhằm mục đích trục lợi, lan truyền thông tin sai sự thật. Khi chất lượng video từ AI tốt hơn có thể gây ra hệ lụy nguy hiểm như xã hội mất niềm tin vào những câu chuyện về các hoàn cảnh khó khăn và vô tình gây tổn hại tới những nạn nhân thực sự cần giúp đỡ.
Trước thực trạng ấy, dự thảo Luật An ninh mạng năm 2025 và các văn bản liên quan đã được xây dựng. Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT cũng ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông, bắt đầu triển khai ở bậc Tiểu học từ đầu năm 2026. Đây là lĩnh vực liên ngành, gắn với đạo đức, trách nhiệm xã hội và năng lực công dân số, đòi hỏi giới trẻ suy ngẫm đến bài toán áp dụng AI sao cho hiệu quả, nhân văn và bền vững.
Siết chặt vấn đề bản quyền: Web lậu, phim lậu bị "xóa sổ"
Hồi tháng 3/2026, khi Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân được công bố, hàng loạt nền tảng sách lậu thông báo đóng cửa. Gần hơn, đợt truy quét cao điểm vi phạm bản quyền vào tháng 5 trở thành "đề tài nóng" khi hàng loạt fanpage Vietsub và trang chiếu phim lậu "bay màu" hoặc tuyên bố "đóng cửa". Có thể không dễ để teen "xử gọn" đề thi nếu chủ đề bản quyền hay sở hữu trí tuệ được đưa vào đề Văn.
Với sự việc này, sĩ tử nên đảm bảo rằng dù "nói trời biển" cỡ nào cũng đừng quên liên hệ đến thực tế, về thái độ tôn trọng, thúc đẩy giá trị sáng tạo, bảo vệ quyền lợi xứng đáng cho chủ sở hữu trí tuệ.
Nhìn chung, phần lớn câu hỏi trong phần Nghị luận xã hội thường đi liền chủ đề mang ý nghĩa, giá trị nhất định với thực tiễn, đời sống. Ngoài kiến thức được học trên lớp, chúng mình cũng cần cập nhật tình hình xã hội để có hiểu biết cơ bản, sẵn sàng "nảy số" nhanh khi chọn lọc dẫn chứng, lập luận logic, “phá đảo” mọi đề thi.
