Dừng hoạt động nhưng vẫn chưa hoàn tất thủ tục giải thể
Đã dừng hoạt động nhiều năm nhưng vẫn chưa thể hoàn tất thủ tục giải thể, nhiều doanh nghiệp không chỉ chưa thể chấm dứt tư cách pháp nhân mà còn gặp khó khi muốn thành lập doanh nghiệp mới vì vẫn "vướng" doanh nghiệp cũ.
Đây là thực trạng được cử tri tỉnh Tây Ninh phản ánh tới Bộ Tài chính. Theo cử tri, không ít doanh nghiệp do thiếu hiểu biết pháp luật đã tạm ngừng hoặc dừng hoạt động trong thời gian dài nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể. Đây chủ yếu là các doanh nghiệp có mã số thuế ở trạng thái "03" (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể) và "06" (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký).
Theo phản ánh, quy định hiện hành yêu cầu doanh nghiệp phải hoàn thành các thủ tục thanh tra, kiểm tra trước khi được giải thể. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ 3 đến hơn 10 năm, không còn lưu giữ hóa đơn, chứng từ. Hệ quả là doanh nghiệp không thể hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động, trong khi chủ doanh nghiệp cũng không thể bắt đầu hoạt động kinh doanh mới.
Từ thực tế trên, cử tri đề nghị cơ quan quản lý nghiên cứu cơ chế, hướng dẫn phù hợp để đẩy nhanh thủ tục giải thể, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.
Phản hồi kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết doanh nghiệp chỉ được giải thể khi đã thanh toán đầy đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản theo quy định. Việc giải thể được thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế để xác nhận doanh nghiệp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Đối với các doanh nghiệp đã bị thông báo không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng muốn giải thể, trước hết phải hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Bộ cũng cho biết việc kiểm tra hồ sơ hiện được thực hiện theo phương pháp quản lý rủi ro. Những trường hợp không có dấu hiệu rủi ro sẽ được ưu tiên xử lý nhanh nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ.
"Mắc kẹt" trong quá trình giải thể
Theo số liệu của Cục Thuế - Bộ Tài chính, hiện có gần 300.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, tức chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Ngoài ra, hơn 320.000 doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký và đang có nợ thuế.
Ông Nguyễn Văn Được - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín - cho rằng cần nhìn nhận đúng bản chất của các con số này. Theo ông Được, nhóm doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký phản ánh rõ hơn tình trạng chưa tuân thủ quy định pháp luật. Việc doanh nghiệp không duy trì địa chỉ hoạt động gây khó khăn cho công tác quản lý của cơ quan nhà nước, đồng thời tiềm ẩn rủi ro cho các đối tác trong việc khấu trừ thuế, hạch toán chi phí và hoàn thuế.
Trong khi đó, hơn 290.000 doanh nghiệp còn lại là những đơn vị đã ngừng hoạt động, đang hoặc đã thực hiện thủ tục giải thể nhưng chưa hoàn tất nghĩa vụ thuế để chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Theo ông Được, với nhóm này cần có cái nhìn toàn diện hơn bởi ngoài trách nhiệm của doanh nghiệp, thực tế vẫn tồn tại những vướng mắc trong quá trình xử lý thủ tục, từ thời gian giải quyết hồ sơ đến việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Đây là những tồn tại đã kéo dài nhiều năm.
Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân phổ biến khiến doanh nghiệp bị "mắc kẹt" trong quá trình giải thể: Trước hết là những doanh nghiệp đã quyết định chấm dứt hoạt động nhưng việc hoàn tất nghĩa vụ thuế kéo dài khiến thủ tục giải thể không thể kết thúc. Trong thời gian này, doanh nghiệp vẫn phải duy trì nhiều nghĩa vụ pháp lý, tiếp tục làm việc với cơ quan quản lý khi được yêu cầu, còn tài sản và vốn góp cũng chưa thể thanh lý hoặc phân chia.
Với doanh nghiệp có nhiều cổ đông hoặc có vốn đầu tư nước ngoài, việc kéo dài thủ tục còn ảnh hưởng đến kế hoạch thu hồi vốn và quyết định đầu tư.
Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn rồi dừng hoạt động nhưng lại cho rằng chỉ cần đóng cửa là mọi nghĩa vụ cũng chấm dứt. Thực tế, việc "biến mất" mà không hoàn tất thủ tục lại khiến doanh nghiệp tiếp tục tồn tại trên hệ thống quản lý, kéo theo nhiều hệ lụy về pháp lý và thuế.
