Ông Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong:
Doanh nghiệp nhà nước luôn giữ vị trí đặc biệt trong nền kinh tế, đảm nhận nhiều lĩnh vực then chốt, góp phần bảo đảm các cân đối lớn, ổn định kinh tế vĩ mô và thực hiện những nhiệm vụ chiến lược của đất nước.
Những năm qua, công tác sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa và cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhiều tập đoàn, tổng công ty từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong các lĩnh vực trọng yếu.
Tuy nhiên, quá trình tái cơ cấu vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn còn chậm; một số dự án chưa hiệu quả chưa được xử lý dứt điểm; chất lượng quản trị ở nhiều doanh nghiệp chưa theo kịp yêu cầu phát triển; hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước tại một số đơn vị vẫn chưa tương xứng với quy mô vốn đang nắm giữ.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp nhà nước cũng cao hơn bao giờ hết. Tái cơ cấu hôm nay không chỉ là sắp xếp lại tổ chức hay xử lý tồn tại của quá khứ, mà phải chuyển mạnh sang quản trị vốn nhà nước theo nguyên tắc thị trường, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực công và xây dựng những doanh nghiệp đủ năng lực dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược.
Trong quá trình thực hiện loạt bài "Doanh nghiệp nhà nước trước cuộc đại tái cơ cấu", Báo Tiền Phong đã có dịp tiếp cận nhiều doanh nghiệp và ghi nhận một thực tế đáng chú ý: Có những đơn vị từng gặp khó khăn do đầu tư dàn trải nhưng đã phục hồi khi quay về ngành nghề cốt lõi; có doanh nghiệp đang kiên trì xử lý các tồn tại nhiều năm; cũng có những doanh nghiệp chủ động đổi mới quản trị, đầu tư công nghệ và mở rộng thị trường để tạo động lực tăng trưởng mới.
Những câu chuyện đó cho thấy tái cơ cấu không đơn thuần là thu hẹp hay sắp xếp lại, mà là quá trình tạo dựng nền tảng phát triển cho chặng đường tiếp theo. Đó cũng là lý do ban tổ chức mong muốn Hội thảo “Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng” hôm nay tập trung trao đổi về những vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước; nâng cao hiệu quả quản trị và sử dụng vốn nhà nước; đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách để doanh nghiệp nhà nước thực sự phát huy vai trò mở đường, dẫn dắt và tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.
Chúng tôi kỳ vọng những ý kiến, kinh nghiệm và kiến nghị tại hội thảo sẽ góp thêm cơ sở thực tiễn và luận cứ khoa học cho quá trình hoàn thiện chính sách, cũng như hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển
* Về phía cơ quan quản lý
1. Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
2. Ông Doãn Thanh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp Nhà nước, Bộ Tài chính
3. Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Uỷ ban chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính
4. Ông Nguyễn Trung Hậu, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương
5. Ông Bùi Khắc Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường
6. Bà Đoàn Thị Kim Dung, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính
7. Ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội
8. Bà Lê Thị Thu Hằng, Phó trưởng Ban Giám sát công ty đại chúng, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước
9. Ông Nguyễn Ngọc Anh, đại diện Vụ Kế hoạch, tài chính và Quản lý doanh nghiệp, Bộ Công Thương
10. Bà Lê Hồng Hạnh, Trưởng Phòng Đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp - Sở Tài chính TP Hà Nội
11.TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh
12. GS, TS. Hoàng Văn Cường - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đai học Kinh tế Quốc dân
* Về phía ban tổ chức:
- Ông Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong
- Lãnh đạo các ban chuyên môn; Trung tâm Truyền thông, kinh doanh và tổ chức sự kiện
* Về phía các tập đoàn, tổng công ty, DNNN:
- Ông Tạ Đức Long - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Giấy Việt Nam (VINAPACO)
- Ông Đào Trọng Cường - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hoá chất Việt Nam (VINACHEM)
- Ông Vũ Trí Thức - Phó Tổng Giám đốc, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC)
- Ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Tái bảo hiểm Quốc gia Việt Nam (VINARE)
- Ông Nguyễn Vũ Hoan - Thành viên HĐTV Tổng Công ty Lương thực miền Bắc (VINAFOOD 1)
- Ông Trần Công Hòa - Thành viên HĐTV Tổng Công ty Đường cao tốc Việt Nam (VEC)
- Ông Nguyễn Chí Nhân - Thành viên HĐTV Tổng Công ty thuốc lá Việt Nam (VINATABA)
- Ông Nguyễn Thanh Tùng - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM)
- Ông Chu Ngọc Lâm - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC)
- Đại diện Tập đoàn Dệt may Việt Nam
- Ông Trịnh Mai Phương - Trưởng ban Tuyên giáo Tập đoàn Điện lực Việt Nam
Sau gần 40 năm đổi mới, doanh nghiệp Nhà nước hiện chỉ còn chiếm tỷ trọng nhỏ về số lượng doanh nghiệp, nhưng vẫn đang nắm giữ nguồn lực rất lớn trong nhiều ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp Nhà nước không chỉ là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn là điều kiện quan trọng để khơi thông nguồn lực, tạo động lực cho tăng trưởng.
Đặc biệt, Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu tiếp tục cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả, nâng cao năng lực quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực và phát huy vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực chiến lược.
Tuy nhiên, kết quả triển khai trong thời gian qua vẫn còn khoảng cách khá lớn so với mục tiêu đề ra. Theo Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2021-2025, cả nước mới cổ phần hóa được 5 doanh nghiệp với tổng giá trị khoảng 643 tỷ đồng.
Đối với công tác sắp xếp doanh nghiệp, trong 8 doanh nghiệp được phê duyệt phương án giai đoạn 2021-2025, có 6 doanh nghiệp đã hoàn thành sáp nhập, 2 doanh nghiệp đang thực hiện giải thể.
Về thoái vốn nhà nước, trong tổng số 146 doanh nghiệp thuộc diện phải thoái vốn, mới chỉ có 19 doanh nghiệp hoàn thành, đạt khoảng 13% kế hoạch giai đoạn 2022-2025.
Những con số trên cho thấy quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn cả về cơ chế, chính sách lẫn khâu tổ chức thực hiện. Trong khi đó, yêu cầu phát huy vai trò dẫn dắt của khu vực này đối với tăng trưởng, đầu tư và đổi mới sáng tạo ngày càng trở nên cấp bách.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo "Tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng". Hội thảo là diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế và đại diện doanh nghiệp cùng nhìn lại chặng đường tái cơ cấu vừa qua; phân tích những nút thắt đang cản trở tiến trình đổi mới; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tài sản nhà nước, thúc đẩy cải cách quản trị và phát huy vai trò của doanh nghiệp Nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.
