Như Quỳnh là 1 trong 20 nữ sinh trên toàn quốc được trao giải thưởng “Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam” năm 2025 do T.Ư Đoàn trao tặng.
Vượt qua cảm giác “lạc quẻ”
Hành trình đến với ngành Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa của Quỳnh như một cái duyên. Trong những năm học phổ thông, Quỳnh rất thích các môn tự nhiên, đặc biệt là Toán và Lý. Quỳnh là học sinh chuyên Toán Trường THPT Chuyên Hùng Vương (Phú Thọ). Vì thế, khi làm hồ sơ thi đại học, Quỳnh đăng ký nguyện vọng vào ngành Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội.
“Tôi thấy ngành này rất thực tế, học xong có thể hiểu rõ cách mọi thứ vận hành. Nhiều người nói đây là ngành của con trai, học rất vất vả nên ban đầu gia đình cũng hơi lo. Nhưng may mắn là sau đó mọi người luôn ủng hộ, và tôi chưa bao giờ hối hận về lựa chọn này”, Quỳnh chia sẻ.
Những ngày đầu trên giảng đường, nữ sinh đến từ Phú Thọ có phần “hoảng” khi là nữ sinh duy nhất trong lớp 40 người. “Ban đầu tôi có cảm giác hơi…lạc quẻ”, cô thừa nhận. Nhưng thay vì thu mình, Quỳnh chọn cách chủ động hòa nhập bằng việc tham gia các nhóm học, hoạt động chung và kết nối với các bạn.
“Dần dần tôi nhận ra, trong môi trường kỹ thuật, điều quan trọng không phải là nam hay nữ, mà là tinh thần học hỏi và sẵn sàng đóng góp. Khi tập trung vào mục tiêu học tập, nghiên cứu, tôi tự tin hơn, có thêm nhiều bạn bè và cũng khẳng định được khả năng của mình một cách tự nhiên”, Quỳnh nói.
Kỷ niệm đáng nhớ nhất với Quỳnh là buổi seminar (báo cáo kết quả học tập) đầu tiên ở phòng thí nghiệm. “Gần đến ngày trình bày tôi vẫn chưa có trang trình chiếu (slide) gửi cô giáo. Khi nhận nhắn tin của cô giáo: Em làm đến đâu rồi, có định tiếp tục không hay cô cho nghỉ lab nhé?... Lúc đó, thực sự tôi rất ngại và xấu hổ”, Quỳnh nhớ lại.
Chính sự nghiêm khắc cũng như những lời nhận xét, góp ý của thầy cô trong buổi trình bày thảo luận đầu tiên đã giúp Quỳnh trưởng thành và quyết tâm dấn thân vào con đường nghiên cứu. “Tôi làm nghiên cứu nghiêm túc hơn, lập kế hoạch rõ ràng và dần đạt được những kết quả đầu tiên. Đó là lúc tôi thấy mình “chạm” vào công nghệ, không chỉ ở những dòng code hay con số đẹp, mà ở sự nghiêm túc, kỷ luật với bản thân”, Quỳnh chia sẻ.
Chinh phục bài báo quốc tế Q1
Công trình nghiên cứu khiến Như Quỳnh tâm đắc nhất là bài báo đầu tay - MambaU-Lite, với hành trình đầy gian nan. “Lúc bắt đầu nghiên cứu khoa học, tôi thực sự rất sợ vì không biết nên bắt đầu từ đâu. Nhờ sự hướng dẫn của thầy cô và sự hỗ trợ từ các thành viên trong lab, tôi dần học được cách làm nghiên cứu bài bản, từ dựng baseline (đường cơ sở), ghi kết quả cẩn thận, làm thực nghiệm, nhận phản biện cùng với sự góp ý đều đặn của thầy cô rồi chỉnh sửa lại từng chút một”, cô tâm sự.
MambaU-Lite là mô hình nhẹ, kết hợp giữa các kiến trúc tiên tiến như CNN và Mamba, cùng với các cơ chế chú ý theo vùng cho bài toán phân đoạn tổn thương da. “Kết quả đem lại độ chính xác tốt và có thể triển khai thực tế. Nhưng quan trọng nhất là nó đánh dấu lần đầu tiên tôi thực sự làm khoa học một cách nghiêm túc và có hệ thống”, Quỳnh nói.
Từ những bỡ ngỡ ban đầu, Như Quỳnh trở thành gương mặt nghiên cứu khoa học xuất sắc của Đại học Bách khoa Hà Nội. Cô là tác giả chính và đồng tác giả của 5 công trình khoa học, trong đó, tác giả chính bài báo đăng trên tạp chí Biomedical Physics & Engineering Express (thuộc danh mục Q3), đồng tác giả bài báo trên tạp chí Methods (thuộc danh mục Q1), cùng các báo cáo tại nhiều hội nghị quốc tế như ICISN 2025, IUKM 2025, CITA 2025. Năm học 2024-2025, Quỳnh giành giải Nhất cuộc thi Sinh viên Nghiên cứu khoa học cấp Đại học.
“Ban đầu, tôi chỉ muốn học hỏi, thử sức với các dự án nhỏ, nhưng càng làm càng thấy hứng thú khi nhìn thấy ý tưởng dần thành hình. Từ những buổi thảo luận đầu tiên còn vụng về, đến lúc cùng các bạn trong nhóm bắt tay vào triển khai đề tài lớn hơn. Đó chính là đề tài với mô hình đề xuất tên là LiteMamba-Bound”, Quỳnh chia sẻ.
Theo Quỳnh, đây là một bài toán trong lĩnh vực xử lý ảnh y tế, tập trung vào hỗ trợ phân tích ảnh da liễu để phục vụ chẩn đoán sớm các bệnh về da. Điều Quỳnh và nhóm nghiên cứu muốn hướng tới là làm sao để có một mô hình vừa chính xác, vừa nhẹ và dễ triển khai, phù hợp với thực tế ở nhiều cơ sở y tế.
Sau một thời gian dài cùng nhau phát triển ý tưởng, thử nghiệm, tinh chỉnh mô hình và trình bày kết quả, Quỳnh và nhóm cộng sự vỡ oà cảm xúc khi bài báo được công bố trên tạp chí khoa học uy tín quốc tế Methods, xếp hạng danh mục Q1.
Từ cột mốc đó, nhóm tiếp tục mang kết quả đi tham dự cuộc thi Sinh viên Nghiên cứu khoa học cấp Đại học và đoạt giải Nhất. “Với tôi, đây không chỉ dừng lại ở thành tích mà còn là hành trình học cách làm việc nhóm, kiên trì theo đuổi ý tưởng, và quan trọng hơn cả là mong muốn lan tỏa hướng tiếp cận này đến nhiều người quan tâm trong lĩnh vực ảnh y tế”, Quỳnh nói.
Thành công đến từ bí quyết quản lý thời gian
Để đạt được những thành tích ấn tượng đó, theo Như Quỳnh, điều quan trọng là phải biết quản lý thời gian và kiên trì, bền bỉ không bỏ cuộc. “Với tôi, chìa khóa thành công là phân bổ thời gian hợp lý theo từng giai đoạn. Trong 3 năm đầu, tôi đăng ký lịch học ở trường khá nặng, khoảng 20-23 tín chỉ/kỳ”, Quỳnh kể.
Quỳnh đã lập kế hoạch tuần rõ ràng, chia ngày thành các khung tập trung cho từng nhóm môn, chuẩn bị sớm trước kỳ kiểm tra, và duy trì việc học đều mỗi ngày. Bằng sự nỗ lực vượt bậc đó, Quỳnh đã hoàn thành toàn bộ chương trình 4 năm đại học chỉ trong 3 năm. Nhờ hoàn thành khối học phần sớm và đúng tiến độ, Quỳnh có thể dành trọn gần như 100% thời gian, tâm sức cho nghiên cứu và đồ án tốt nghiệp, giảm đáng kể áp lực ở chặng đường cuối của đời sinh viên.
“Công nghệ không thuộc về giới tính mà thuộc về người kiên trì. Nếu bạn thấy hứng thú, hãy bước vào và học từng chút một. Bạn không cần hoàn hảo để bắt đầu. Bạn bắt đầu để dần trở nên vững vàng, tốt hơn mỗi ngày. Hãy tin vào nỗ lực mỗi ngày, hỏi khi chưa rõ, làm khi còn sợ, và cho mình quyền được sai để tiến bộ. Con đường kỹ thuật có thể khó, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể đi đến cùng”. Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam 2025 Nguyễn Thị Như Quỳnh
Chia sẻ về ngành học của mình, nữ sinh Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, ngành kỹ thuật không hề khô khan như nhiều người vẫn nghĩ. Cái đẹp trong công nghệ nằm ở chính những khoảnh khắc nhỏ nhưng rất thật trong quá trình làm việc. “Ví dụ như khi một ý tưởng tưởng chừng đơn giản lại mở ra cả một hướng nghiên cứu mới, đó là những lúc tôi cảm thấy công nghệ có “chất thơ” riêng của nó. Cái đẹp ấy không phải là sự hào nhoáng bên ngoài, mà là sự tinh tế của logic, sự chính xác của khoa học và cảm giác được chạm tay vào điều mình từng chỉ hình dung trên giấy”, Quỳnh chia sẻ.
Không chỉ xuất sắc trong học tập và nghiên cứu, Như Quỳnh còn tích cực tham gia công tác Đoàn với vai trò Bí thư Chi đoàn. Theo Quỳnh, tham gia công tác Đoàn bản thân học được cách quản lý thời gian, làm việc nhóm, lắng nghe, kết nối với mọi người, đặc biệt là sự trưởng thành.
“Từ một người còn khá rụt rè, tôi buộc mình phải bước ra khỏi vùng an toàn, đứng ra tổ chức hoạt động, xử lý tình huống bất ngờ. Qua từng chương trình, bản thân dần rèn được sự bình tĩnh, chủ động và có trách nhiệm hơn”, Quỳnh nói.
Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam 2025 Nguyễn Thị Như Quỳnh đặt mục tiêu sẽ tiếp tục con đường nghiên cứu, cho ra đời những công trình nghiên cứu có thể áp dụng thực tiễn mang lại giá trị hữu ích cho cộng đồng.
