Theo Trung tâm Hành động vì Động vật hoang dã Việt Nam (WildAct), mặc dù chỉ lướt qua camera của bẫy ảnh nhưng phía Vườn Quốc Gia cũng như các chuyên gia quản lý loài & sinh cảnh đã xác nhận sự hiện diện của loài Sơn dương tại khu vực Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, tỉnh Đắk Lắk.
Theo các chuyên gia, đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy những nỗ lực bảo tồn tại Chư Yang Sin đang tạo ra môi trường sống đủ an toàn để loài động vật quý hiếm này sinh trưởng ổn định tại rừng già Tây Nguyên.
Sơn dương xếp vào nhóm nguy cấp trong sách đỏ Việt Nam. Loài này từng có vùng phân bố rộng trên địa bàn cả nước nhưng sinh cảnh sống bị thu hẹp cùng nạn săn bắt đã đẩy loài đến bên bờ tuyệt chủng.
Các nhà bảo tồn ước tính, số lượng cá thể đã suy giảm hơn 50% trong vòng 30 năm qua, khiến loài này cực kỳ hiếm gặp ngoài tự nhiên.
Sơn dương có thân hình vạm vỡ và cặp sừng nhỏ xinh. Tên khoa học của loài cũng bắt nguồn từ chính đặc điểm ấy: Capricornis được tạo nên bởi 2 từ tiếng Latin - capra (dê) và cornu (sừng), ghép lại thành "dê có sừng". Ngoài ra, toàn thân Sơn dương phủ lông dày, dài, cứng màu xám đen hoặc xám tro, góp phần tạo nên ngoại hình nổi bật giữa núi rừng.
Không chỉ nổi bật bởi ngoại hình, Sơn dương còn là một "vận động viên" leo núi cừ khôi. Chúng chọn nơi sống mà hầu hết động vật khác bỏ cuộc: vách núi đá, độ cao từ 50 đến 2.000 mét.
Móng chẻ giúp chúng bám chắc trên mỏm đá chỉ rộng vài cm và có thể nhảy từ vách đá này sang vách đá kia ở những địa hình hiểm trở.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia của WildAct, kỹ năng ấy không giúp Sơn dương thoát khỏi bẫy và họng súng của thợ săn. Ngoài không gian sống là những vách núi đá cheo leo, Sơn dương vẫn di chuyển xuống các khu vực thấp hơn để tìm kiếm thức ăn, nước uống và trở thành nạn nhân của nạn săn bắt.
Chỉ riêng trong một chuyến tuần tra tại rừng phòng hộ Nghệ An tháng 10/2024, tổ tuần tra tại rừng phòng hộ đã phát hiện một con Sơn dương đực dính bẫy dây cáp treo chân trước, đồng thời gỡ được hơn 50 chiếc bẫy cỡ lớn khác trong cùng khu vực.
WildAct cho biết, Tổ chức này đang cùng Vườn Quốc gia Chư Yang Sin đang tiếp tục triển khai tuần tra rừng, tháo gỡ bẫy, giám sát bằng bẫy ảnh, song song với hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân địa phương và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã, nhằm giữ vững 60.000 ha rừng, là nơi sinh sống của nhiều loài động vật hoang dã tại Tây Nguyên, trong đó có Sơn dương quý hiếm.
