Nhà ở xã hội cho thuê: Kinh nghiệm và bài học từ quốc tế

TPO - Theo chuyên gia, định hướng nhà ở xã hội cho thuê phù hợp với xu thế phát triển nhà ở hiện đại trên thế giới, nơi bài toán “an cư” được cấu trúc theo hướng đa dạng hóa hình thức tiếp cận nhà ở.

Đức và Áo: phát triển thị trường thuê nhà ổn định

Theo định hướng phát triển nhà ở của nước ta trong giai đoạn mới, từ nay đến năm 2030, nhà ở để bán vẫn cần thiết, song nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược, đặc biệt tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng tập trung lao động nhập cư và những khu vực giá nhà đang vượt quá xa thu nhập của đại bộ phận người dân.

img-5178-6426.jpg
TS. Trần Xuân Lượng- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam.

Trao đổi với phóng viên, TS. Trần Xuân Lượng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam cho rằng, định hướng này là phù hợp với xu thế phát triển nhà ở hiện đại trên thế giới, nơi bài toán “an cư” được cấu trúc lại theo hướng đa dạng hóa hình thức tiếp cận nhà ở, đặc biệt là thuê dài hạn, nhà ở xã hội và nhà ở phi lợi nhuận hoặc lợi nhuận giới hạn.

Theo ông Lượng, nhiều quốc gia phát triển không đặt trọng tâm vào việc khuyến khích tất cả người dân sở hữu nhà, mà xây dựng hệ sinh thái nhà ở cho thuê đủ lớn và ổn định để đáp ứng nhu cầu an cư.

Tại Đức, thuê nhà là một lựa chọn phổ biến của người dân trong đời sống đô thị. Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Liên bang Đức, năm 2025 có hơn một nửa dân số Đức sống trong nhà thuê, tỷ lệ cao nhất trong Liên minh châu Âu. Điều này cho thấy thuê nhà không đồng nghĩa với bấp bênh hay thất bại tài chính, mà có thể trở thành một lựa chọn sống ổn định nếu thị trường thuê được quản lý tốt, quyền lợi người thuê được bảo vệ và nguồn cung đủ đa dạng.

Tại Áo, đặc biệt là Vienna, mô hình nhà ở xã hội và nhà ở lợi nhuận giới hạn đã tạo ra một hệ thống nhà ở có tính bao trùm cao. Các hiệp hội nhà ở lợi nhuận giới hạn tại Áo quản lý hàng trăm nghìn căn hộ cho thuê, hoạt động theo nguyên tắc lợi nhuận bị giới hạn và phần thặng dư được tái đầu tư vào nhà ở.

Riêng Vienna, các tổ chức nhà ở phi lợi nhuận hoặc vì lợi nhuận giới hạn đang quản lý khoảng 200.000 căn hộ thuê và hợp tác xã, đồng thời mỗi năm tiếp tục xây dựng thêm hàng nghìn căn hộ mới.

“Bài học từ Đức và Áo là phát triển thị trường bất động sản bền vững, không thể chỉ quan tâm đến giao dịch mua bán. Cần phát triển một khu vực nhà ở cho thuê đủ lớn, đủ ổn định và chất lượng, để người dân có thể an cư mà không bắt buộc phải sở hữu nhà”, TS Trần Xuân Lượng nhấn mạnh.

Singapore: Nhà nước kiến tạo thị trường nhà ở đại chúng

Nếu châu Âu nổi bật với mô hình thuê nhà và nhà ở phi lợi nhuận, thì Singapore là ví dụ điển hình về vai trò kiến tạo mạnh mẽ của Nhà nước trong phát triển nhà ở đại chúng, là một kinh nghiệm rất đáng tham khảo.

nha-o-xa-hoi-tai-singapore.png
Các khu nhà ở xã hội ở Singapore. Ảnh: Straites Times.

Thông qua Cơ quan Phát triển Nhà ở (HDB), nước này đã xây dựng hơn 1,25 triệu căn hộ, là nơi ở của gần 80% dân số cư trú tại Singapore. HDB không chỉ xây nhà, mà còn phát triển các khu ở đồng bộ với giao thông, trường học, thương mại, công viên, không gian cộng đồng và hệ thống quản lý đô thị.

Theo ông Lượng, điểm đáng chú ý không nằm ở việc “nhà nước xây nhà”, mà là vai trò chủ đạo của Nhà nước trong quy hoạch đất đai, tổ chức phát triển nhà ở đại chúng, kiểm soát đối tượng thụ hưởng và gắn nhà ở với hạ tầng đô thị. Từ Singapore cho thấy, nếu coi nhà ở là nền tảng của ổn định xã hội, thì Nhà nước phải có thiết chế đủ mạnh để điều phối đất, vốn, quy hoạch, tiêu chuẩn phát triển và cơ chế tiếp cận của người dân.

Tuy nhiên, nếu áp dụng kinh nghiệm của Singapore, Việt Nam cần thiết kế cơ chế kiểm soát chặt chẽ để nhà ở xã hội không bị biến thành kênh đầu cơ, tích sản.

Cần có quỹ đầu tư nhà ở quốc gia

Ông Lượng cho rằng, Việt Nam cần nghiên cứu hình thành quỹ đầu tư nhà ở quốc gia hoặc một định chế tài chính nhà ở dài hạn.

Quỹ này có thể được hình thành từ nhiều nguồn: ngân sách nhà nước, quỹ đất công, trái phiếu nhà ở, tín dụng ưu đãi, nguồn đóng góp của doanh nghiệp phát triển dự án, nguồn lực địa phương, hợp tác công – tư và các định chế tài chính.

tp-nha-o-xa-hoi.jpg
Theo chuyên gia, Việt Nam cần nghiên cứu hình thành Quỹ đầu tư nhà ở quốc gia hoặc một định chế tài chính nhà ở dài hạn.

Mục tiêu của quỹ không phải là bao cấp tràn lan, mà là tạo nguồn lực ổn định, dài hạn để phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nhà ở công nhân, nhà ở cho người trẻ, nhà ở giá phù hợp và các dự án nhà ở phục vụ nhu cầu ở thật.

Theo ông Lượng, nếu có một quỹ nhà ở quốc gia đủ mạnh, Việt Nam có thể chủ động tạo lập nguồn cung thay vì chỉ chờ doanh nghiệp thương mại tham gia khi có lợi nhuận hấp dẫn. Đây là điểm then chốt, bởi phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giá thấp thường khó thu hút đầu tư thương mại nếu thiếu cơ chế hỗ trợ dài hạn.

Từ thực tiễn quốc tế cho thấy một xu hướng rõ ràng: thị trường nhà ở bền vững không chỉ dựa vào sở hữu, mà phải cân bằng giữa sở hữu và thuê; giữa thương mại và phi lợi nhuận; giữa thị trường và vai trò Nhà nước.

​

​

Cùng chuyên mục

TPHCM chuyển hơn 190 ha đất nông nghiệp xây nhà ở xã hội

TPHCM chuyển hơn 190 ha đất nông nghiệp xây nhà ở xã hội

TPO - Dự án khu nhà ở xã hội có quy mô lớn nhất của TPHCM ở xã Bà Điểm, với diện tích gần 192 ha, tổng vốn đầu tư hơn 64.000 tỷ đồng được chấp thuận chuyển mục đích sử dụng 1.916.109 m2 đất nông nghiệp để xây nhà ở.

Địa ốc 24H: NƠXH dự kiến vẫn được bán lại theo giá thị trường; diễn biến mới tại khu đô thị AIC 'đắp chiếu' cả thập kỷ

Địa ốc 24H: Biệt thự của cựu Chủ tịch AIC bán đấu giá 113 tỷ đồng; khu đô thị đa mục tiêu có gần 50% nhà ở tái định cư

TPO - Chính phủ yêu cầu làm rõ loạt vấn đề 'nóng' về bất động sản, nhà ở; Biệt thự của cựu Chủ tịch AIC Nguyễn Thị Thanh Nhàn bán đấu giá thu được 113 tỷ đồng; Hà Nội chấp thuận khu đô thị đa mục tiêu 4,3 tỷ USD, gần 50% là nhà ở tái định cư; Đồng Nai lập đoàn kiểm tra 15 thửa đất ven hồ Sông Ray của người có nghệ danh Lý Nhã Kỳ;... là những thông tin nổi bật của Bản tin Địa ốc 24H ngày 17/11.

Ngôi nhà 47m², dành hai tầng cho không gian riêng tư

Ngôi nhà 47m², dành hai tầng cho không gian riêng tư

TPO - Trên khu đất chỉ 47m², ngôi nhà ba tầng được thiết kế với hai tầng trên dành cho nghỉ ngơi và làm việc. Khoảng thông tầng lớn cùng cầu thang nội bộ giúp kết nối các khu vực sinh hoạt riêng, trong khi hệ cửa kính khai thác tầm nhìn ra bên ngoài.

Căn cứ cấp sổ đỏ cho đất mua bán bằng giấy viết tay qua nhiều lần

Căn cứ cấp sổ đỏ cho đất mua bán bằng giấy viết tay qua nhiều lần

TPO - Việc mua bán nhà đất bằng giấy viết tay qua nhiều lần không đồng nghĩa đương nhiên được cấp sổ đỏ hoặc bị từ chối cấp sổ. Cơ quan có thẩm quyền cần căn cứ nguồn gốc, quá trình sử dụng, giấy tờ hiện có và đối chiếu các điều kiện tại Luật Đất đai năm 2024 để xem xét từng trường hợp. Thông tin chi tiết xin mời quý vị cùng lắng nghe.

Dùng voucher, giãn tiến độ xây dựng, nhà đầu tư miền Bắc tiết kiệm tiền tỷ khi mua nhà Đà Nẵng

Dùng voucher, giãn tiến độ xây dựng, nhà đầu tư miền Bắc tiết kiệm tiền tỷ khi mua nhà Đà Nẵng

Sở hữu thêm bất động sản tại thủ phủ du lịch Đà Nẵng nhưng vẫn duy trì nguồn lực cho kinh doanh là bài toán của nhiều khách hàng miền Bắc. Tại Bạch Vân, Vinhomes Hải Vân Bay, voucher đặc quyền (hiệu lực đến 31/12/2026) kết hợp ưu đãi cố định lãi vay lên tới 5 năm vừa giúp tiết kiệm cả tỷ đồng vốn ban đầu, vừa tạo sự chủ động về tài chính lên tới nửa thập kỷ.

Sắp ra mắt hai tòa chung cư cao cấp đầu tiên đạt chứng chỉ Công trình xanh quốc tế tại Nghệ An

Sắp ra mắt hai tòa chung cư cao cấp đầu tiên đạt chứng chỉ Công trình xanh quốc tế tại Nghệ An

Sport Tower và Garden Tower thuộc khu đô thị thể thao siêu cao cấp Eurowindow Sport Garden là hai tòa chung cư đầu tiên tại Nghệ An đạt chứng chỉ Công trình xanh quốc tế EDGE do IFC (thành viên của nhóm World Bank) cấp. Đây là lời giải cho bài toán an cư của các gia đình trẻ mong muốn sở hữu tổ ấm hiện đại, tiện nghi và chuẩn xanh ngập tràn sức sống ngay giữa trung tâm thủ phủ xứ Nghệ.

TPHCM sắp đấu thầu 6 khu đất rộng gần 450 ha

TPHCM sắp đấu thầu 6 khu đất rộng gần 450 ha

TPO - 6 khu đất thuộc khu vực phát triển đô thị An Sơn II, Khu đô thị Bắc Vũng Tàu, Khu dân cư mới tại phường Tam Bình, nhà máy điện mặt trời Bàu Bàng 1, nhà máy điện mặt trời Bàu Bàng 2, khu đất xây dựng trường liên cấp tư thục tại phường Tân Hưng sắp được TPHCM đưa ra đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư để thực hiện dự án.

Địa ốc 24H: Diễn biến mới tại khu đô thị thể thao lớn nhất Việt Nam; khu đô thị AIC được 'thay tên đổi họ'

Địa ốc 24H: Diễn biến mới tại khu đô thị thể thao lớn nhất Việt Nam; khu đô thị AIC được 'thay tên đổi họ'

TPO - NƠXH dự kiến vẫn được bán lại theo giá thị trường sau 5 năm; Khu đô thị AIC hơn 13.000 tỷ đồng 'đắp chiếu' cả thập kỷ bất ngờ 'thay tên, đổi họ'; Đến năm 2030, mỗi người dân TPHCM sẽ có 1m2 công viên; Diễn biến mới tại khu đô thị thể thao lớn nhất Việt Nam;… là những thông tin nổi bật của Bản tin Địa ốc 24H ngày 16/11.

Cấp mới hay đăng ký biến động phần đất tăng thêm ngoài sổ đỏ?

Cấp mới hay đăng ký biến động phần đất tăng thêm ngoài sổ đỏ?

TPO - Pháp luật quy định xem xét cấp giấy chứng nhận đối với phần diện tích còn lại của thửa đất nếu trước đây chưa đủ điều kiện nhưng hiện nay đã đáp ứng điều kiện cấp sổ. Tuy nhiên, việc cấp đổi hay cấp mới, cũng như xác định cơ quan có thẩm quyền ký giấy chứng nhận trong trường hợp cụ thể, cần được cơ quan chức năng địa phương căn cứ hồ sơ thực tế để xem xét, giải quyết.