Thị trường còn nhiều biến động
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Bùi Thanh Thủy - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam - cho biết, những diễn biến trên thị trường thời gian qua đã khiến nhiều người tiêu dùng băn khoăn. Tuy nhiên, xét về bản chất, kim cương vẫn là một loại hàng hóa, dù là hàng hóa có giá trị lớn và mang tính đặc thù. Vì vậy, mọi giao dịch mua bán đều phải được giải quyết trên cơ sở các thỏa thuận đã được xác lập giữa doanh nghiệp và khách hàng.
Ông Thủy cho rằng, khi doanh nghiệp như Công ty PNJ thay đổi chính sách thu mua lại, kéo dài thời gian thanh toán hoặc gặp khó khăn trong hoạt động, điều đầu tiên người tiêu dùng cần làm là rà soát kỹ hợp đồng, các điều khoản về quyền và nghĩa vụ của các bên. Doanh nghiệp có trách nhiệm thực hiện đúng những cam kết đã đưa ra, còn người mua cần căn cứ vào các điều khoản đó để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan, việc xử lý trước mắt vẫn nên ưu tiên bằng thương lượng. Đây là giải pháp giúp các bên tìm được tiếng nói chung, hạn chế phát sinh tranh chấp không cần thiết.
Theo ông Thủy, chỉ khi đã hết thời hạn cam kết mà doanh nghiệp vẫn không thực hiện nghĩa vụ hoặc xuất hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật thì người tiêu dùng mới cần chuyển sang các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Đối với trường hợp các cửa hàng nhỏ đã đóng cửa, không còn khả năng liên hệ hoặc không thể tiếp tục thương lượng, người tiêu dùng sẽ đứng trước nguy cơ chịu thiệt hại lớn hơn. Khi đó, việc bảo vệ quyền lợi không còn chỉ dựa trên thỏa thuận dân sự giữa hai bên mà cần có sự tham gia của các cơ quan chức năng.
Ông Thủy khuyến nghị, nếu doanh nghiệp không thực hiện cam kết mua lại hoặc không còn khả năng thanh toán sau thời hạn đã thỏa thuận, người tiêu dùng cần gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật. Trên cơ sở hồ sơ và diễn biến vụ việc, cơ quan chức năng sẽ xác định trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Theo ông Thuỷ, trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, điều quan trọng nhất là người tiêu dùng cần giữ tâm lý bình tĩnh, không nên đưa ra những quyết định vội vàng vì tâm lý đám đông. Trước hết, cần thực hiện đúng các thỏa thuận đã ký kết với doanh nghiệp. Chỉ khi hết thời hạn cam kết mà quyền lợi vẫn không được bảo đảm thì mới tiến hành các bước pháp lý cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Việc doanh nghiệp, khách hàng cần làm
Ở góc độ doanh nghiệp, cũng trao đổi với PV Tiền Phong, ông Đặng Tuấn Kiệt - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Jemmia Diamond - cho rằng kim cương là sản phẩm có giá trị cao, đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu trong việc đánh giá chất lượng. Phần lớn người tiêu dùng không thể tự kiểm định bằng mắt thường, vì vậy sự minh bạch của thị trường phụ thuộc rất lớn vào tính chính trực của doanh nghiệp cũng như sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và các tổ chức kiểm định quốc tế.
Theo ông Kiệt, để thị trường phát triển bền vững, các doanh nghiệp cần từng bước hoàn thiện nhiều tiêu chuẩn quan trọng. Trước hết là tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp khách hàng có thể xác định rõ xuất xứ của viên kim cương. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần khuyến khích sử dụng chứng thư kiểm định từ các tổ chức quốc tế độc lập, có uy tín nhằm bảo đảm tính khách quan trong việc đánh giá chất lượng.
Một yêu cầu quan trọng khác là chuẩn hóa quy trình kiểm tra chất lượng tại điểm bán. Quá trình này cần được thực hiện bằng các thiết bị được quốc tế công nhận, có sự chứng kiến trực tiếp của khách hàng để bảo đảm tính minh bạch.
Theo ông Kiệt, doanh nghiệp cũng cần chủ động công bố đầy đủ thông tin liên quan đến sản phẩm, hoạt động kinh doanh và các chính sách dành cho khách hàng. Song song với đó là tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi gian lận nếu phát sinh trên thị trường. "Khi các tiêu chuẩn minh bạch được nâng lên, doanh nghiệp làm đúng sẽ được bảo vệ, còn người tiêu dùng cũng sẽ được hưởng lợi", ông Kiệt nhấn mạnh.
Đối với người mua, ông Kiệt cho rằng không nên chỉ quan tâm đến giá bán mà cần chú trọng nhiều hơn đến giá trị thực của sản phẩm.
Khi lựa chọn kim cương, khách hàng nên ưu tiên những doanh nghiệp có đầy đủ hóa đơn, chứng từ và chính sách bán hàng rõ ràng. Đối với từng viên kim cương, cần yêu cầu chứng thư kiểm định từ các tổ chức quốc tế uy tín như GIA, đồng thời đối chiếu thông tin trên giấy chứng nhận với viên đá thực tế thông qua hệ thống thiết bị kiểm định đạt chuẩn quốc tế.
Ngoài chất lượng sản phẩm, khách hàng cũng nên tìm hiểu kỹ chính sách bảo hành, bảo dưỡng, thu đổi và các dịch vụ hậu mãi. Theo ông Kiệt, một doanh nghiệp hoạt động lâu dài sẽ luôn có trách nhiệm đồng hành cùng khách hàng trong suốt vòng đời của sản phẩm.
Ông Kiệt cũng khuyến nghị người tiêu dùng giữ tâm lý bình tĩnh trước các thông tin trên thị trường. Mỗi doanh nghiệp có mô hình hoạt động, năng lực tài chính và mức độ tuân thủ pháp luật khác nhau. Việc lựa chọn những đơn vị minh bạch, có nguồn gốc hàng hóa rõ ràng, quy trình kiểm định nghiêm ngặt và đầy đủ chứng từ sẽ là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ quyền lợi của chính mình, đồng thời góp phần xây dựng một thị trường kim cương minh bạch, bền vững và đáng tin cậy.
