Nền tảng khoa học đủ sâu cho những bài toán dài hạn
Trong 6 năm liên tiếp, Đại học Phenikaa dẫn đầu các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam trên bảng xếp hạng Nature Index. Ở kỳ dữ liệu tháng 2/2025 – 1/2026, nhà trường đứng số 1 trong nước theo chỉ số Share với 19 công trình, tỷ trọng hợp tác quốc tế đạt 83,3%.
Những con số này phản ánh nhiều hơn một vị trí trên bảng xếp hạng. Chúng cho thấy các hoạt động nghiên cứu tại Phenikaa được đặt trong mạng lưới hợp tác và đối thoại học thuật rộng lớn của thế giới, nơi các ý tưởng liên tục được kiểm chứng, phản biện và phát triển qua nhiều cộng đồng khoa học khác nhau.
Tuy nhiên, ý nghĩa của Nature Index không nằm ở riêng thứ hạng hay từng chỉ số, mà ở nền tảng khoa học được bồi đắp bền bỉ phía sau: môi trường học thuật, đội ngũ nghiên cứu và khả năng theo đuổi những câu hỏi khoa học cần thời gian tích lũy. Từ nền móng đó, câu hỏi tiếp theo là: tri thức được Phenikaa tiếp tục phát triển như thế nào để từng bước tạo ra giá trị ngoài phòng thí nghiệm?
Từ phòng thí nghiệm đến đời sống: Con đường tạo giá trị thực tiễn
Việc công bố khoa học đánh dấu một bước tiến quan trọng, nhưng chưa phải điểm kết thúc, để tạo tác động rộng hơn, tri thức cần được kiểm chứng và chuyển hóa trong thực tiễn. Khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến đời sống chính là nơi làm nên ý nghĩa của nghiên cứu ứng dụng. Đây là quá trình đưa các phát hiện khoa học thành lời giải hữu ích cho cộng đồng thông qua thử nghiệm và hoàn thiện liên tục.
Hướng nghiên cứu của PGS.TS Ngô Thị Thúy Hường - Giảng viên Trường Kỹ thuật Phenikaa trong lĩnh vực Độc học sinh thái và sức khỏe môi trường là một lát cắt rõ nét cho thấy cách tri thức khoa học được đưa vào thực địa để kiểm chứng và hoàn thiện.
Tại sân bay Biên Hòa, dự án thử nghiệm công nghệ thực vật sử dụng cỏ vetiver nhằm giảm thiểu ô nhiễm dioxin trong đất chính là một minh chứng. Giá trị của nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc tìm ra một loài cây sinh trưởng bền bỉ và thích hợp cho xử lý, phục hồi nhiều loại môi trường khác nhau, mà nằm ở năng lực đưa khoa học dấn thân vào những thực địa phức tạp. Tại đó, giải pháp phải trả lời những bài toán cụ thể: tính phù hợp với thổ nhưỡng, độ bền vững của hiệu quả và khả năng nhân rộng quy mô. Từ nghiên cứu cơ chế, khảo sát đến thử nghiệm và đo lường, mỗi bước đi đều buộc tri thức phải được mài giũa. Quá trình kiểm chứng nghiêm ngặt này khẳng định một chân lý: thực tiễn chính là môi trường lý tưởng nhất để tri thức được làm giàu.
Trong khi nghiên cứu của PGS.TS Hường trực tiếp đi vào đời sống để giải quyết bài toán môi trường, hành trình của TS Tô Đạo Cường lại đại diện cho hướng chuyển hóa khác: biến kết quả nghiên cứu thành tài sản trí tuệ, công nghệ và sản phẩm thương mại hóa.
Từ năm 2016 đến tháng 6/2026, TS. Tô Đạo Cường - Viện Nghiên cứu Nano được cấp 58 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích tại Việt Nam. Hai kết quả tiêu biểu của nhóm nghiên cứu là các giải pháp hỗ trợ tim mạch, giảm mỡ máu và bảo vệ gan được phát triển từ lá trà hoa vàng.
Trên nền tảng những kết quả này, nhóm tiếp tục tối ưu công thức phối trộn, hoàn thiện hương vị nhằm phát triển các dòng sản phẩm trà túi lọc Phượng Hoàng Trà và trà hòa tan Phượng Hoàng Gold, được sản xuất thử nghiệm từ năm 2023. Đồng thời, đề án thành lập doanh nghiệp spin-off trực thuộc Đại học Phenikaa cũng đang được xúc tiến nhằm thương mại hóa sản phẩm và đưa các kết quả nghiên cứu ra thị trường.
Hai hành trình khác biệt cùng đi đến một bài học thực tế : giá trị của đại học nghiên cứu nằm ở khả năng kiến tạo lộ trình để tri thức chạm tới đời sống, dù qua sản phẩm kinh tế hay giải pháp cộng đồng.
Khi nhiều lớp tri thức hội tụ: Nền tảng cho nhu cầu tương lai
Từ nghiên cứu môi trường đến phát triển sản phẩm, tri thức tại Phenikaa đã đi qua nhiều lộ trình chuyển hóa khác nhau. Nhưng khi các bài toán thực tiễn trở nên phức tạp hơn, một kết quả nghiên cứu riêng lẻ thường không còn đủ. Lúc này, điều cần thiết không chỉ là công nghệ, mà là khả năng kết nối nhiều lớp tri thức để tạo ra lời giải tích hợp.
Một đô thị vận hành hiệu quả không phải là nơi tập hợp thật nhiều công nghệ, mà là nơi các công nghệ có thể phối hợp với nhau một cách liền mạch để giải quyết những nhu cầu cụ thể của con người. Đó cũng là định hướng mà Phenikaa-X theo đuổi: không phát triển công nghệ để trưng bày, mà để giải quyết các bài toán của đời sống đô thị và công nghiệp.
Trong những không gian dịch vụ như bệnh viện, khách sạn hay trung tâm thương mại, robot PiBo đảm nhiệm các nhiệm vụ giao nhận, hướng dẫn và hỗ trợ thông tin nhằm giải phóng con người khỏi những công việc lặp lại, cho phép họ tập trung vào những hoạt động đòi hỏi sự phán đoán và tương tác cảm xúc.
Trong môi trường sản xuất, robot tự hành AMR H150 vận chuyển vật tư và hàng hóa thông qua công nghệ tự định vị và điều hướng linh hoạt, góp phần tạo nên những dây chuyền sản xuất có khả năng thích ứng với yêu cầu vận hành thay đổi liên tục.
Ở quy mô hạ tầng đô thị, các hệ thống kiểm soát ra vào thông minh, phương tiện tự hành và nền tảng Drone-in-a-Box tiếp tục mở rộng khả năng quản lý không gian mặt đất và không phận tầm thấp, hướng tới các ứng dụng trong giao thông, kiểm tra công nghiệp, cứu hộ, vận chuyển và giám sát.
Điểm chung của những công nghệ này không nằm ở bản thân từng sản phẩm riêng lẻ, mà ở năng lực tích hợp cơ khí, cảm biến, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và tự động hóa để giải quyết những bài toán ngày càng phức tạp của xã hội hiện đại.
Tạo ra tri thức mới, đồng thời tạo đường đi để tri thức bước vào cuộc sống
Từ vùng đất cần phục hồi đến dây chuyền vận hành thông minh, mỗi bài toán thực tiễn đòi hỏi một ngã rẽ riêng của tri thức. Điểm chung nằm ở năng lực không chỉ khám phá điều mới, mà còn kiến tạo bệ phóng để sự khám phá ấy đi xa hơn. Với Đại học Phenikaa, nghiên cứu và ứng dụng là một mạch chảy liên tục - nơi tri thức bồi đắp đủ sâu để chạm vào thực tiễn và sẵn sàng đáp ứng những nhu cầu của tương lai.
