Gen Z cuối tuần: Đi chậm có phải là sự trì hoãn?

Giữa những “khuôn mẫu” thành tựu

Trò chuyện về hành trình trưởng thành giữa những “khuôn mẫu” thành tựu thường được mặc định cho độ tuổi 20, bạn Trần Vũ Khánh Quỳnh (22 tuổi, sinh sống tại HCM) cho biết, thay vì chạy theo nhịp độ thành công mang tính áp đặt, cô dần học cách điều chỉnh tốc độ phát triển sao cho phù hợp với năng lực và hoàn cảnh cá nhân.

Khánh Quỳnh hiện làm công việc tiếp thị sản phẩm tại một công ty TNHH, một lĩnh vực có mức độ cạnh tranh cao và biến động. Song song với công việc chuyên môn, Quỳnh còn đảm nhận nhiều vai trò khác như dạy IELTS và sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.

Trên nền tảng Instagram, với kênh blog học tập có hơn 113.000 người theo dõi, Quỳnh thường chia sẻ về đời sống của một người trẻ làm truyền thông, làm việc đến những bài học nghề nghiệp và góc nhìn về áp lực đồng trang lứa.

Theo Quỳnh, vấn đề không phải nằm ở việc bắt đầu sớm hay muộn, mà ở cách định nghĩa giá trị của mỗi trải nghiệm mình có. Với cô, mỗi lựa chọn đều cần được nhìn nhận dưới góc độ dài hạn, thay vì chỉ nhằm đáp ứng kỳ vọng tức thời.

“Khi mình bắt đầu bất kỳ việc gì, dù là thực tập, học tập hay tham gia các cuộc thi, điều mình quan tâm trước tiên là bản thân học được gì từ trải nghiệm đó. Sau mới là câu hỏi: Việc này sẽ mang lại giá trị gì cho mình trong ba tháng, sáu tháng hay một năm tới”, Quỳnh chia sẻ.

Quan điểm ấy được hình thành qua những va chạm đầu đời với áp lực phải đi đúng nhịp. Quỳnh cho biết cảm giác hoài nghi bản thân từng xuất hiện rõ rệt vào cuối cấp ba, khi bước vào kỳ xét tuyển đại học. Trong lúc nhiều bạn bè lần lượt đỗ vào các trường mơ ước như Y, Kinh tế hay Bách khoa, cô lại trượt nguyện vọng một, dù đã giữ học bạ ổn định từ lớp 10 và có chứng chỉ IELTS khá tốt.

Từ câu chuyện cá nhân, Quỳnh cho rằng nhận định người trẻ bắt đầu muộn vì thiếu quyết liệt chỉ phản ánh một phần thực tế. “Mình từng nghĩ rằng phải chuẩn bị thật kỹ, thật đầy đủ rồi mới bắt đầu. Nhưng càng chờ, mình càng nhận ra sẽ không bao giờ có một thời điểm gọi là hoàn hảo. Việc trì hoãn đôi khi không xuất phát từ sự cẩn trọng, mà từ nỗi sợ mình chưa đủ tốt”, Quỳnh nhìn nhận.

Ở chiều ngược lại, Quỳnh cho rằng việc đi chậm không đồng nghĩa với việc thiếu ý chí. Trong nhiều trường hợp, đó là sự lựa chọn có chủ đích để tránh những bước đi vội vàng khi bản thân còn mơ hồ ở giai đoạn đầu.

Việc cô bắt đầu tham gia các cuộc thi truyền thông và đi thực tập từ năm ba đại học, muộn hơn một số bạn bè cùng trang lứa, xuất phát từ sự chông chênh về định hướng và mong muốn hiểu rõ bản thân trước khi dấn thân sâu hơn vào môi trường thực tế.

Từ góc nhìn đó, cô không xem việc đi theo nhịp riêng là sự né tránh kỳ vọng, mà là cách để người trẻ chủ động làm chủ hành trình phát triển của mình, thay vì bị cuốn vào cuộc đua thành tích thiếu định hướng.

Chậm lại trong guồng quay đa nhiệm

Dưới áp lực phải đạt được nhiều thành tựu từ sớm, không ít người trẻ có xu hướng tự đẩy mình vào guồng quay đa nhiệm, liên tục đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc với mong muốn rút ngắn khoảng cách đến những cột mốc được xã hội mặc định. Tuy nhiên, chính nhịp độ dồn dập ấy lại khiến người trẻ rơi vào trạng thái “chạy đua” với bản thân.

Áp lực phải giỏi sớm không hoàn toàn đến từ xã hội, theo Quỳnh, phần lớn xuất phát từ những kỳ vọng do chính bản thân tự đặt ra. Để không bị cuốn vào cảm giác tự gây sức ép quá mức, cô chủ động sắp xếp thứ tự ưu tiên cho từng vai trò, nhằm giữ nhịp làm việc phù hợp với năng lượng cá nhân.

“Trong các công việc hiện tại, việc xây dựng kênh cá nhân đang được mình xếp ở mức ưu tiên thấp. Mình không thương mại hóa hình ảnh cá nhân, mà chỉ xem đó là nơi chia sẻ hành trình và trải nghiệm, nên mình chọn những cách làm không tiêu tốn quá nhiều thời gian”, Quỳnh nói.

Quỳnh đặt mục tiêu và giới hạn cụ thể cho từng đầu việc, cả về thời gian lẫn mức độ tập trung. “Mình xác định rõ mỗi việc sẽ làm trong bao lâu. Khi hết khung thời gian đó, mình chuyển sang việc khác thay vì cố làm cho xong bằng mọi giá. Mình áp dụng phương pháp phân chia khung thời gian để tránh bị cuốn vào cảm giác lúc nào cũng bận nhưng không hiệu quả”, cô nói.

Ngoài ra, thay vì nhìn nhận khối lượng công việc như một dạng gánh nặng, Quỳnh coi đây là sự đánh đổi cần thiết ở một giai đoạn nhất định của cuộc đời. Bởi với cô, khi còn trẻ, việc giảm bớt thời gian vui chơi để tập trung cho mục tiêu dài hạn là lựa chọn có chủ đích, miễn là bản thân vẫn giữ được sự cân bằng cần thiết.

“Mỗi người có một hành trình và tốc độ riêng. Những gì mình thấy ở người khác chỉ là phần họ chọn thể hiện, không phải toàn bộ câu chuyện. Quan trọng là mình hiểu mình đang đi đâu và giữ được sự vững vàng”, Quỳnh chia sẻ.

Bước sang năm 2026, từ những chặng đường đã đi qua và có cái nhìn tỉnh táo hơn về các chuẩn mực thành tích, Quỳnh đặt cho mình một lời nhắc giản dị, tiếp tục duy trì thói quen tích cực, không ngại chia sẻ cả những lần thất bại để biến chúng thành bài học và quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe.