Ngày 10/10 tại Đà Nẵng, diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc lần thứ tư do Tòa án Nhân dân tối cao Việt Nam tổ chức đã khai mạc.
Với chủ đề “Tăng cường hợp tác tư pháp khu vực trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kỷ nguyên số”, diễn đàn thu hút sự tham gia của 130 đại biểu. Đây là cơ chế đối thoại và hợp tác tư pháp cấp cao giữa Tòa án tối cao các nước ASEAN và Tòa án Nhân dân tối cao Trung Quốc.
Các phiên làm việc tại diễn đàn tập trung vào hai nội dung: hợp tác giải quyết vụ án hình sự, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới trong bối cảnh kỷ nguyên số; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ xét xử, cùng triển vọng tương lai.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Lê Minh Trí - Trưởng Ban Nội chính Trung ương nhìn nhận việc Việt Nam đăng cai diễn đàn thể hiện tinh thần trách nhiệm đối với sự phát triển chung của quan hệ ASEAN - Trung Quốc, nhất quán với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam.
Theo Trưởng Ban Nội chính Trung ương, hợp tác xử lý tội phạm xuyên quốc gia, tranh chấp thương mại xuyên biên giới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và xây dựng tòa án số là những nội dung thiết thực, mang lại lợi ích chung cho các bên.
Ông Nguyễn Văn Quảng – Chánh án Toà án Nhân dân tối cao cho hay diễn đàn lần này tập trung trao đổi kinh nghiệm giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, thương mại. Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tòa án điện tử, tòa án thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xét xử, hướng tới hiện đại hóa nền tư pháp.
Ông Trương Quân - Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Trung Quốc chia sẻ, công nghệ số phát triển từng ngày, thương mại xuyên biên giới và giao lưu trên không gian mạng diễn ra thường xuyên hơn. Các loại hình tranh chấp dân sự, thương mại xuyên biên giới gia tăng; các tội phạm, vi phạm pháp luật kiểu mới như lừa đảo qua mạng xuyên biên giới, đánh bạc trực tuyến đang ngày càng tinh vi, đặt ra những thách thức mới cho cơ chế tương trợ tư pháp truyền thống.
Từ thực tế đó, cần tập trung xây dựng chính nghĩa số, phát huy lợi thế công nghệ hỗ trợ tư pháp. Theo ông, công nghệ số đang tái định hình sâu sắc mô hình vận hành tư pháp. Việc xây dựng tòa án số và tố tụng trực tuyến toàn trình mang lại cơ hội lớn để nâng cao chất lượng, hiệu quả tư pháp và tạo thuận lợi cho nhân dân.
“Rất mong chúng ta cùng tăng cường học hỏi, tham khảo kinh nghiệm lẫn nhau, nắm bắt một cách thận trọng vai trò "hỗ trợ xét xử" của trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt kiên trì nguyên tắc thẩm phán dẫn dắt đạo đức tư pháp, lấy số hóa thúc đẩy cải cách quy trình tố tụng tư pháp, tạo cơ sở vững chắc cho việc bảo đảm an ninh, phục vụ phát triển, bảo vệ quyền lợi, thúc đẩy mở cửa, hỗ trợ quản trị”, ông Trương Quân lưu ý.
Diễn đàn Tư pháp ASEAN - Trung Quốc được tổ chức ba lần vào các năm 2014, 2017 và 2022 tại Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Việc Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn lần thứ tư có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh ASEAN và Trung Quốc kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Sự kiện góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác tư pháp khu vực, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm cải cách tư pháp, xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng công nghệ trong hoạt động xét xử.
Ông Lê Ngọc Quang – Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cho biết thành phố đã thống nhất chủ trương hỗ trợ đầu tư gần 100 tỷ đồng cho Đề án chuyển đổi số, xây dựng Tòa án điện tử của Tòa án Nhân dân hai cấp trên địa bàn. Đà Nẵng sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các cơ quan tư pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách phù hợp, an toàn, hiệu quả, góp phần xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.
