Diễn ra thường niên tại Singapore, Đối thoại Shangri-La từ lâu được xem là một trong những diễn đàn phát đi tín hiệu chiến lược quan trọng nhất của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Khi một nhà lãnh đạo bước lên bục phát biểu khai mạc, giới quan sát sẽ theo dõi kỹ càng để tìm kiếm những thông điệp về hướng đi chiến lược của quốc gia đó: Họ ưu tiên những quan hệ đối tác nào, xử lý rủi ro và nhìn nhận trật tự khu vực ra sao.
Được tổ chức bởi Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), Đối thoại Shangri-La năm nay quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân đội, quan chức tình báo, nhà ngoại giao và chuyên gia an ninh từ hơn 40 quốc gia. Giá trị của diễn đàn không chỉ nằm ở các bài phát biểu công khai, mà còn ở các cuộc gặp song phương bên lề giữa các đoàn đại biểu, nơi nhiều sáng kiến hợp tác và trao đổi chiến lược được thúc đẩy.
Diễn đàn năm nay diễn ra từ ngày 29-31/5, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và quốc tế có nhiều biến động. Cuộc xung đột tại Trung Đông, các cam kết của Mỹ với châu Á và căng thẳng xung quanh vấn đề Đài Loan (Trung Quốc) được dự báo sẽ là những chủ đề chi phối chương trình nghị sự.
Theo bài viết của Asia Times, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La năm nay là tín hiệu cho thấy vị thế ngày càng gia tăng của Việt Nam trong các cuộc thảo luận an ninh khu vực, đồng thời là cơ hội để Việt Nam khẳng định quyền tự chủ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.
Asia Times cũng nhấn mạnh nhịp độ ngoại giao dày đặc của nhà lãnh đạo Việt Nam thời gian qua, với các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao liên tiếp tới Lào, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, cũng như cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington.
Vai trò chủ động, mạng lưới mở rộng
Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, GS Carlyle Thayer, chuyên gia người Úc có thâm niên nghiên cứu về Việt Nam, nhận định, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La phản ánh vai trò chủ động của Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế và sự vươn lên trong kỷ nguyên mới.
GS Thayer nhấn mạnh, Việt Nam đã mở rộng mạng lưới Đối tác Chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia và đối tác quan trọng, trong đó có 4 nước ASEAN gồm Malaysia, Indonesia, Singapore và Thái Lan, cùng New Zealand, Anh và Liên minh châu Âu. Việt Nam cũng đã thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với cả 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Ông Thayer lưu ý rằng, từ năm 2024 đến nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm 23 quốc gia, bao gồm chuyến thăm tới Trung Quốc và Mỹ. Năm 2025, Việt Nam trở thành đối tác của BRICS và là thành viên sáng lập Hội đồng Hòa bình Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng.
Theo GS Thayer, Việt Nam coi trọng công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, đồng thời thể hiện lập trường ủng hộ mạnh mẽ Liên Hợp Quốc, chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các tranh chấp.
“Ý nghĩa của việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La nằm ở chỗ Việt Nam hiện được nhìn nhận như một cường quốc tầm trung mới nổi và là thành viên có những đóng góp mang tính xây dựng của cộng đồng quốc tế”, GS Thayer nhận xét.
Nhận lời mời của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 29-31/5. Trong thời gian ở Singapore, nhận lời mời của Tổng giám đốc kiêm Giám đốc điều hành IISS Bastian Giegerich, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la ngày 29/5.
Theo ông Thayer, Việt Nam đồng thời được đánh giá cao vì theo đuổi lập trường không liên kết trong cạnh tranh giữa các nước lớn và đề cao vai trò trung tâm của ASEAN trong các vấn đề khu vực.
GS Thayer dẫn ví dụ về vai trò của Việt Nam tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 ở Cebu, Philippines, vào đầu tháng 5 này, nơi Thủ tướng Lê Minh Hưng có đóng góp quan trọng để thúc đẩy Tuyên bố chung về ứng phó với khủng hoảng Trung Đông. Văn kiện này cũng đề cập các vấn đề như vai trò trung tâm của ASEAN, an ninh kinh tế và năng lượng, hợp tác hàng hải, bảo vệ công dân ASEAN tại Trung Đông và giải quyết hòa bình tranh chấp thông qua đối thoại, ngoại giao.
Theo ông Thayer, lập trường đối ngoại độc lập của Việt Nam đang được nhiều nước ASEAN cũng như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand… đánh giá tích cực.
