Sáng 26/6, Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk phối hợp Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh và các đơn vị liên quan tổ chức Hội thảo “Phát triển khu, cụm công nghiệp gắn với công nghiệp chế biến sâu và logistics liên vùng”.
Theo báo cáo, Đắk Lắk sau sắp xếp đã hình thành không gian phát triển mới khi kết hợp lợi thế cao nguyên với vùng duyên hải Nam Trung Bộ, tạo trục liên kết Đông - Tây Tây Nguyên - biển. Đây được xem là nền tảng quan trọng để tái cấu trúc công nghiệp theo chuỗi giá trị khép kín: Vùng nguyên liệu - chế biến - logistics - lưu thông - xuất khẩu.
Theo quy hoạch giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, tỉnh định hướng phát triển 33 khu công nghiệp với hơn 10.800 ha, cùng 3 khu kinh tế quy mô lớn. Toàn tỉnh hiện có 66 cụm công nghiệp với 3.598 ha, trong đó khoảng 60% đã lấp đầy. Tuy nhiên, hạ tầng vẫn thiếu đồng bộ, liên kết vùng còn yếu, chưa hình thành được hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Thành Sơn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cảng Cát Lái - cho rằng: Đắk Lắk đang có lợi thế lớn về nông sản nhưng lại thiếu các mắt xích logistics quan trọng như cảng cạn (ICD), depot container và trung tâm logistics hiện đại. Việc thiếu hạ tầng này khiến chi phí vận chuyển tăng cao, chuỗi cung ứng bị chia cắt và làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Dẫn chứng từ ngành sầu riêng - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của địa phương, ông Sơn cho biết doanh nghiệp vẫn phải đưa container rỗng từ TPHCM hoặc Cái Mép lên Tây Nguyên để đóng hàng, khiến chi phí logistics đội lên đáng kể và hạn chế khả năng mở rộng xuất khẩu bằng đường biển. Ông Nguyễn Thành Sơn nhấn mạnh, doanh nghiệp có thể đầu tư nhà xưởng, công nghệ nhưng không thể tự xây dựng hệ thống giao thông hay hành lang vận tải liên vùng. Đây là vai trò then chốt của Nhà nước.
Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương - cho biết: Đắk Lắk có nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp nhờ nguồn nguyên liệu nông sản dồi dào và vị trí kết nối vùng. Tuy nhiên, địa phương cũng đang đối mặt với không ít thách thức khi cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển. Hiện tỉnh này mới có 6/16 cụm công nghiệp được đưa vào khai thác, tỷ lệ lấp đầy chỉ khoảng trên 50%. Dù là vùng nguyên liệu nông sản lớn, số lượng sản phẩm chế biến sâu của Đắk Lắk vẫn còn khiêm tốn, chưa tương xứng với tiềm năng.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh, ông Phú cho rằng Đắk Lắk cần phát triển các khu công nghiệp theo mô hình xanh, sinh thái, đáp ứng tiêu chuẩn ESG, gắn với quy hoạch logistics và hạ tầng năng lượng đồng bộ. Đồng thời, địa phương cần bám sát chiến lược phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm của Bộ Công thương, nhất là công nghiệp chế biến nông sản, nhằm thu hút các nhà đầu tư chất lượng cao và gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.
Ở góc độ công nghệ và mô hình phát triển, ông Bùi Thanh Luân - Phó Chủ tịch Chi hội Robot Việt Nam - cho rằng: Đắk Lắk đang có lợi thế chiến lược khi kết nối trực tiếp vùng nguyên liệu với cảng biển, nhưng hệ sinh thái công nghiệp vẫn còn hạn chế. Các điểm yếu được chỉ ra gồm chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn yếu và mô hình khu công nghiệp chưa theo kịp xu hướng phát triển mới.
Theo ông Luận, địa phương cần chuyển từ tư duy thu hút đầu tư đại trà sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, đồng thời phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới gắn với hành lang công nghiệp - logistics cao nguyên - duyên hải và tăng cường đầu tư cho nhân lực chất lượng cao.
