Giữa bầu trời đầu thu xanh ngắt, ông Nam (75 tuổi, phường Bạch Mai, Hà Nội) vừa điều khiển dù vừa tự quay một đoạn video ngắn, kể về những năm tháng cùng đồng đội “vào sinh ra tử” ở chiến trường Quảng Trị và ước mong một ngày có thể đưa dù lượn về với mảnh đất anh hùng.
Đoạn video ban đầu chỉ được ông quay như một cách lưu giữ chuyến bay trong ngày đặc biệt - ngày mà 55 năm trước, ông là một trong hơn 4.000 sinh viên của các trường đại học, cao đẳng và trung học chuyên nghiệp miền Bắc "xếp bút nghiên lên đường ra trận", góp sức giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Khi ấy, ông Nam đang là sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân.
Không ngờ, hình ảnh người đàn ông tóc muối tiêu vừa bay dù vừa kể chuyện giữa trời nhanh chóng được nhiều trang mạng xã hội chia sẻ, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và bình luận. Nhiều người trẻ thích thú, ngưỡng mộ khi biết người đàn ông trong đoạn clip đã bước sang tuổi 75.
"Cứ có gió thuận là đi bay"
Ở tuổi 75, ông Nguyễn Hữu Nam vẫn giữ nhịp sống khoa học và năng động, đam mê thể thao như ngày trẻ. Mỗi tuần, ông thường dành 3 - 4 buổi chơi tennis và khi thời tiết thuận lợi, ông lên đường đi bay dù lượn. Hiện, ông là thành viên Hội Dù lượn thành phố Hà Nội.
"Cứ có gió thuận là tôi đi bay dù. Tới nay, tất cả những địa điểm có thể bay dù lượn an toàn ở Việt Nam, tôi đều đã đặt chân tới. Môn chơi này đòi hỏi phản xạ nhanh nhẹn, chính xác, chịu được nắng gió nên người chơi phải thường xuyên tập luyện, giữ gìn sức khoẻ", ông Nam chia sẻ.
Thời điểm tháng 9, Đồi Bù là địa điểm lý tưởng cho việc bay dù. Điểm cất cánh nằm ở độ cao khoảng 655m, có địa hình thoai thoải và điều kiện gió thuận lợi.
Nhìn cách ông chuẩn bị cho một chuyến bay, khó nhận ra đây là người đã bước sang tuổi 75. Nhưng ông Nam cho rằng tuổi tác không phải lý do để từ bỏ những điều mình yêu thích, miễn là biết giới hạn của bản thân.
"Phi công trẻ thường bay xa, bay cao, thời gian dài và thực hiện các kỹ thuật khó. Tôi thì tập trung chính vào yếu tố an toàn. Tôi thường cất cánh và bay hoà nhập trong đội hình", ông Nam chia sẻ.
Ông Nam đến với dù lượn khá tình cờ. Năm 2007, ông đi theo con trai tập môn thể thao này. Ban đầu chỉ đơn giản là muốn động viên con, nhưng càng quan sát, ông Nam càng bị cuốn hút.
Lần đầu được bay dù lượn đôi cùng 1 phi công khác từ đỉnh núi Viên Nam, Hà Nội, ông vỡ oà trước cảm giác “khác lạ chưa từng có”.
"Tôi cảm giác mình như một chú chim, tự do bay lượn giữa mây trời, ngắm nhìn cảnh vật ở một góc hoàn toàn khác, chạm tay vào khát vọng chinh phục bầu trời. Chính vì vậy, tôi muốn nghiêm túc theo đuổi bộ môn dù lượn", ông Nam kể.
Thời điểm ông bắt đầu tập luyện, dù lượn còn là môn thể thao rất mới ở Việt Nam, chưa có hệ thống trường lớp hay những khóa đào tạo bài bản như sau này. Các nhóm người chơi chủ yếu tự học, tự dạy lẫn nhau. Thỉnh thoảng, họ nhận được sự hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật từ các phi công máy bay nước ngoài đang sống, làm việc tại Việt Nam.
"Ngày đó, thiết bị cũng hiếm và khó mua. Những người chơi thời kỳ đầu chủ yếu tìm mua dù và dụng cụ cũ từ nước ngoài. Người mới chơi không phải cứ thích là có thể sắm ngay một bộ đồ riêng. Khoảng 1 năm đầu, tôi dùng chung thiết bị của nhóm, mượn của những người đi trước để tập luyện", ông Nam cho hay.
Những trang bị cơ bản khi ấy như cánh dù, đai ngồi, dù phụ, GPS, thiết bị đo độ cao, bộ đàm cùng mũ bảo hiểm, giày và trang phục bảo hộ khá đơn sơ so với hiện nay.
Cuộc sống thêm hạnh phúc nhờ dù lượn
Sau khi nghỉ hưu vào năm 2012, ông Nam có thêm thời gian dành cho niềm đam mê dù lượn.
Ông tham gia nhiều câu lạc bộ, góp mặt trong các hoạt động, các cuộc thi và sự kiện dù lượn. Có lúc ông trong ban tổ chức, làm trọng tài, lái xe đưa đón phi công, có khi chạy đi ứng cứu người gặp sự cố, xử lý những tình huống phi công hạ cánh khẩn cấp không vào đúng bãi hạ.
Cái tên thân thương "bác Nam già" được các thành viên của phong trào dù lượn đặt cho ông.
"Tôi không thuộc đội ngũ phi công bay giỏi nhất, nhiều nhất nhưng luôn sẵn sàng tham gia các hoạt động phát triển phong trào bay dù lượn an toàn ở Việt Nam. Tôi thấu hiểu đây là môn thể thao hữu ích, giúp rèn luyện và phát triển nhiều kỹ năng. Các thành viên chung đam mê có thể kết nối, cùng tham gia các hoạt động vì cộng đồng", ông chia sẻ.
19 năm gắn bó môn thể thao mạo hiểm, điều khiến ông tự hào không chỉ là số lần cất cánh hay những điểm bay đã chinh phục.
"Dù lượn với tôi không chỉ là một thú vui mà còn có ý nghĩa rất tích cực. Môn thể thao này đã góp phần thay đổi, phát triển đời sống kinh tế, văn hoá cho nhiều vùng đất, ví dụ như Mù Cang Chải hay Hoàng Su Phì, Hồng Thái.
Hơn 10 năm trước, khi chúng tôi tới Mù Cang Chải, đường xá khó khăn, đời sống bà con nghèo khó. Khi dù lượn phát triển rồi dần trở thành thương hiệu lễ hội 'bay trên mùa vàng', bà con có thêm nhiều nguồn thu nhập từ bán nông sản, làm dịch vụ du lịch, lưu trú…", ông Nam kể.
Trong gần hai thập kỷ, ông đã bay ở nhiều địa danh từ Bắc vào Nam, Tây Nguyên, Tây Bắc đến các đảo xa. Ông đặc biệt nhớ chuyến bay mang thông điệp "Bay trên biển đảo quê hương" tại đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi.
Điều khiến ông Nam trăn trở nhất là dù lượn hiện nay đang được khai thác du lịch mạnh nhưng hoạt động phong trào có phần thu hẹp. Ông mong các điểm bay có thể hài hòa giữa khai thác du lịch và duy trì không gian tập luyện cho cộng đồng, để những người yêu môn thể thao này vẫn có nơi rèn luyện và phát triển.
Với ông, những chuyến bay không chỉ mang đến trải nghiệm giữa trời mà còn là cách để những người chơi dù lượn gửi đi hình ảnh về vùng đất, con người và niềm tự hào quê hương.
