Hoàn toàn biến mất điểm 10 môn Toán
Dù biết, kết quả điểm thi hồi tháng 6 của không ít học sinh tại điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang là do gian lận nhưng hôm qua (19/8), Bộ GD&ĐT công bố điểm thi Tốt nghiệp THPT lần 2 của hơn 300 học sinh chuyên Tuyên Quang đã khiến nhiều người bất ngờ vì điểm trung bình tất cả các môn đều giảm, trong đó nhiều môn giảm mạnh.
Môn giảm nhiều nhất là Lịch sử. Trong lần thi đầu tiên, Lịch sử có điểm trung bình là 9,31, điểm thi lại lần hai là 5,55 điểm, giảm 3,76 điểm.
Môn giảm mạnh thứ hai là Toán. Ở lần thi trước, điểm trung bình môn Toán của học sinh chuyên Tuyên Quang là 9,58, điểm thi lại là 6,24, giảm 3,34 điểm.
Đây cũng là môn thi được phát “bất thường” trong đợt thi hồi tháng 6, khi toàn trường có hơn 300 thí sinh dự thi nhưng có đến 146 bài thi đạt điểm 10; 99% bài thi đạt điểm 9 trở lên. Nhưng đến lần thi lại, trong số 326 thí sinh dự thi, có tới 58 em có bài thi đạt mức điểm yếu kém (dưới 5 điểm). Tỉ lệ giỏi, xuất sắc cũng lao từ đỉnh 99%, rơi xuống đáy 12,9%.
Thậm chí, trong lần thi lại, 146 bài thi đạt điểm 10 lần 1 cũng “biến mất”. Thí sinh đạt mức điểm cao nhất là 9,5 và cũng chỉ có duy nhất 1 em giành được mức điểm này.
Học sinh chuyên Anh điểm trung bình tốt nghiệp chỉ 6,9
Môn Ngoại ngữ cũng có mức điểm giảm mạnh qua hai lần thi. Cụ thể, ở lần thi thứ nhất, tiếng Anh có điểm trung bình là 7,88 điểm, thi lần 2 còn 5,48 điểm, giảm 2,4 điểm.
Môn tiếng Anh có 197 thí sinh đăng ký dự thi, trong đó có tới 65 em đạt mức điểm yếu kém, dưới 5. Trong khi đó, học sinh đạt mức điểm 8 trở lên chỉ đạt con số khiêm tốn, 6,6%. Đa số học sinh chỉ đạt mức điểm trung bình từ 5 - 6,5, chiếm hơn 43%.
Đáng chú ý, học sinh lớp chuyên Anh cũng có chỉ mức điểm trung bình là 6,9; lớp chuyên Toán có mức điểm trung bình là 5,62 và thấp nhất là lớp chuyên Lịch sử chỉ đạt mức điểm 4,95.
Các lớp chuyên Ngữ văn, Vật lý, chuyên Sinh, Tin học cũng đều có mức điểm trung bình tiếng Anh thấp, trong khoảng 4,97 đến 5,25 điểm. Năm 2026, điểm trung bình môn tiếng Anh trên toàn quốc là 5,07. So với mức điểm trung bình chung, nhiều lớp chuyên ở Tuyên Quang không đạt được.
Trong số tất cả các môn thi, Ngữ văn là môn tự luận duy nhất trong kỳ thi và có mức điểm giảm thấp thứ hai, sau Tin học.
Môn thi này có 324 thí sinh dự thi. Điểm thi trung bình lần 1 là 7,53, điểm thi lại lần 2 là 7,18, giảm 0,35 điểm.
Phân tích dữ liệu điểm thi cho thấy, thí sinh đạt mức điểm cao nhất là 9,5 và cũng chỉ có duy nhất 1 thí sinh đạt mức điểm này; tiếp theo đó có 1 thí sinh đạt điểm 9,25.
Từ 8 - 9 điểm có 74 thí sinh đạt được; mức 7 – 8 điểm có 140 thí sinh đạt được.
Có khoảng 23,55 đạt mức điểm 8,0 trở lên và chỉ có 6 em đạt mức điểm yếu, kém. Trong đó, thí sinh đạt điểm thấp nhất là 4,5 điểm.
Ngoài ra, các môn thi khác cũng đều có mức điểm chênh lệch đáng kể qua hai lần thi. Cụ thể:
Môn Sinh học lần thi 1 điểm trung bình là 8,79, điểm thi lần 2 là 5,87, giảm 2,92 điểm.
Môn Vật lý trung bình lần 1 là 8,32, điểm thi lại lần 2 là 6,64, giảm 1,68 điểm
Môn Hóa học điểm trung bình thi lần 1 là 8,95, điểm thi lại lần 2 là 7,53, giảm 1,42 điểm
Môn Địa lý điểm trung bình thi lần 1 là 7,79, điểm thi lại lần 2 là 6,77, giảm 1,02 điểm
Tin học điểm thi lần 1 là 7,01, điểm thi lại lần 2 là 6,81, chênh lệch 0,2 điểm.
Đề thi hai đợt có độ khó tương đồng
Giáo viên các môn học đều có chung nhận định, Bộ GD&ĐT xây dựng đề thi đợt 2 cho học sinh chuyên Tuyên Quang có cấu trúc, độ khó tương đương lần thi hồi tháng 6.
Ví dụ, đối với môn Toán, thầy Đinh Cao Thượng, Trường THPT Kim Sơn A, tỉnh Ninh Bình đánh giá: “Đề thi lần hai có các câu hỏi đáp ứng yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT, đồng thời có những câu hỏi với mức độ yêu cầu cao hơn nhằm phân hóa học sinh khá, giỏi. Một số dạng câu hỏi có sự tương đồng với đề thi môn Toán trong lần thi hồi tháng 6, qua đó góp phần đánh giá và phân loại tốt học sinh, đặc biệt là những học sinh có năng lực nổi trội”.
Thầy Phạm Thế Mạnh, Trường THPT Yên Hòa (Hà Nội) đánh giá đề Toán lần 2 có mức độ phân hoá tốt, nội dung phong phú, cấu trúc tương đối hợp lý và có khả năng đánh giá khá toàn diện năng lực của học sinh. Các câu hỏi được xây dựng theo nhiều cấp độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng, tạo điều kiện đánh giá được nhiều nhóm đối tượng học sinh.
Môn Ngữ văn, cô Tô Lan Hương, Tổ trưởng Ngữ văn, Trường THCS – THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội), nhận định đề thi lại môn Ngữ văn tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vừa sức, mang hơi thở cuộc sống và có tính kết nối cao giữa văn học với đời sống. So sánh với đề thi lần 1, theo cô giáo này, đề thi lần hai, không quá khó, không đánh đố, có sự an toàn, giảm tính đột phá và sáng tạo.
Môn tiếng Anh, cô Hồ Thị Thanh Huyền, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận xét, đặt trong cùng yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 và mục tiêu của Kỳ thi tốt nghiệp THPT, đề lần hai có mức độ tương đương với đề thi tháng 6/2026 về: cấu trúc và thời gian làm bài; phạm vi kiến thức và kỹ năng; tổng tải đọc; loại hình và cấp độ câu hỏi; mục tiêu đánh giá; mặt bằng khó - dễ và khả năng phân hoá trên tổng thể.
Toàn bộ đề duy trì cùng chuẩn đánh giá và cùng mức yêu cầu năng lực. Xét trên phương diện nội dung và thiết kế đề, đề thi đáp ứng yêu cầu và không làm thay đổi chuẩn đánh giá đối với thí sinh.
Ngoài ra, các bộ môn khác cũng được nhiều giáo viên đánh giá có độ khó tương đương lần 1, đảm bảo phân hóa học sinh.
Những con số cần được nhìn thẳng
Rõ ràng, việc Bộ GD&ĐT công bố phổ điểm thi lại của hơn 300 thí sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cho thấy một bức tranh khác biệt so với lần thi đầu. Điểm trung bình tất cả các môn đều giảm, trong khi 146 điểm 10 từng xuất hiện nay hoàn toàn biến mất.
Sự chênh lệch này không chỉ gây chú ý về mặt thống kê mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng, tính công bằng và độ tin cậy của kết quả thi lần một.
Đáng chú ý nhất là môn Toán. Nếu ở lần thi đầu, điểm trung bình tại điểm thi này ở mức rất cao, với số lượng bài đạt điểm 10 bất thường, thì sau thi lại, điểm trung bình giảm mạnh và không còn thí sinh đạt điểm tuyệt đối. Phổ điểm lần hai trở nên phân hóa hơn, xuất hiện cả những bài dưới trung bình.
Không chỉ Toán, điểm trung bình các môn khác cũng giảm, dù mức độ khác nhau. Tất nhiên, không thể chỉ nhìn vào sự sụt giảm này để kết luận rằng toàn bộ kết quả lần đầu là không chính xác. Thi lại trong điều kiện đặc biệt có thể khiến học sinh chịu áp lực tâm lý, mất tập trung hoặc không thể hiện đúng năng lực. Tuy nhiên, nếu sự thay đổi diễn ra trên diện rộng và ở nhiều chỉ số thống kê, yếu tố tâm lý khó có thể là lời giải thích duy nhất.
Sự việc cho thấy phân tích dữ liệu phải trở thành một lớp bảo vệ quan trọng của các kỳ thi. Một kỳ thi nghiêm túc không thể chỉ dựa vào việc giám sát trong phòng thi.
Sau khi chấm thi, cần có hệ thống phân tích phổ điểm, đối sánh với dữ liệu các trường, địa phương và mặt bằng chung để nhanh chóng nhận diện những điểm bất thường. Những tín hiệu bất thường phải được xem như “chuông cảnh báo”, thay vì chờ dư luận hoặc báo chí đặt vấn đề. Mặt khác, khi xử lý sai phạm, trách nhiệm phải được xác định cụ thể đối với cá nhân, tổ chức, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của những học sinh vô can.
Phổ điểm thi lại ở Chuyên Tuyên Quang vì thế cần được nhìn nhận như một bài kiểm tra đối với chính hệ thống tổ chức thi. Bài học quan trọng không chỉ là xử lý một điểm thi, mà phải trả lời được: Vì sao bất thường không được phát hiện sớm hơn? Cơ chế giám sát dữ liệu đã đủ mạnh chưa? Và làm thế nào để một sự cố tương tự không lặp lại? Bởi kỳ thi có thể tổ chức lại, nhưng niềm tin vào sự công bằng không dễ lấy lại nếu bị đánh mất.
Kỳ thi Tốt nghiệp THPT 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh dự thi, quy mô lớn nhất từ trước tới nay. Bộ GD&ĐT tổ chức kỳ thi vào ngày 11 -12/6. Ngày 1/7, Bộ GD&ĐT công bố kết quả thi cho thí sinh trên toàn quốc. Từ điểm thi, báo chí và dư luận đã phát hiện những bất thường đối với học sinh chuyên Tuyên Quang khi có tới 146/328 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán. Nếu tính từ điểm 9, có 99% thí sinh đạt được mức điểm này.
Tiếng Anh của học sinh Tuyên Quang cũng là môn khiến nhiều người nghi vấn khi điểm trung bình địa phương này xếp thứ hai toàn quốc, vượt cả TP Hồ Chí Minh.
Sau đó, cơ quan chức năng xác định, vụ việc gian lận thi, khởi tố hàng chục bị can liên quan. Bộ GD&ĐT hủy kết kết quả thi đợt 1, tổ chức thi lại lần hai vào ngày 14 -15/8 để lấy kết quả xét tốt nghiệp, xét tuyển ĐH cho thí sinh. Sau này, khi cơ quan điều tra xác minh, làm rõ thí sinh vi phạm kết quả thi cũng sẽ được xử lý theo quy định của pháp luật.
