Chuyển tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo" để Thủ đô bứt phá

Từ tư duy “sự vụ” sang “quản trị phát triển”

Thưa ông, sau gần một năm triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố, Hà Nội đã đạt được những kết quả nổi bật nào? Theo ông, đâu là dấu ấn lớn nhất trong công tác chỉ đạo, điều hành, tạo tiền đề để Thủ đô bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển?

Gần một năm qua, Hà Nội đã phải cùng lúc gánh vác một khối lượng công việc khổng lồ, trong đó có rất nhiều việc mới, việc khó và chưa từng có tiền lệ. Trong bối cảnh bề bộn như vậy, điều đáng ghi nhận nhất là Thành phố vẫn duy trì được sự ổn định để phát triển. Kinh tế tiếp tục giữ đà tăng trưởng tích cực khi GRDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,22% - đây là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Các mảng dịch vụ, công nghiệp, xây dựng phục hồi rất tốt; trong khi đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang dần trở thành những động lực mới.

Tuy nhiên, chúng tôi nhìn nhận kết quả này với tinh thần rất cầu thị. Mức 8,22% là đáng mừng, nhưng rõ ràng chưa đủ để đáp ứng mục tiêu hai con số. Quan điểm điều hành của Thành phố là tuyệt đối không bằng lòng với hiện tại, không né tránh điểm yếu mà phải nhìn thẳng vào từng điểm nghẽn để gỡ. Thành phố đã chuyển đổi cách làm, bám sát kịch bản điều hành theo từng quý, từng tháng, gắn chặt trách nhiệm với người đứng đầu.

Một điểm sáng nữa có ý nghĩa lâu dài chính là việc Hà Nội đã định hình được khung thể chế và không gian phát triển mới. Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ 1/7, và HĐND Thành phố đã nhanh chóng ban hành 60 nghị quyết để đưa luật vào thực tiễn. Thêm vào đó, Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm không chỉ là một bản đồ án, mà là sự xác lập lại tư duy không gian: phát triển đa cực, đa trung tâm, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái, chuyển hướng mô hình tăng trưởng dựa vào tri thức. Từ định hướng này, ngày 22/6 vừa qua, thành phố đã đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị và 3 dự án nhà ở cho thuê - một bước chuyển mình thực sự.

Nhưng dấu ấn lớn nhất, theo tôi đó chính là sự thay đổi hoàn toàn về tư duy quản trị: từ “quản lý” sang “kiến tạo”, từ làm theo “quy trình” sang làm theo “mục tiêu và kết quả”. Cả bộ máy đang chuyển động theo tinh thần: rõ thẩm quyền thì chủ động quyết, vướng mắc ở đâu phải có người chịu trách nhiệm và có thời hạn xử lý dứt điểm.

Thời gian qua, Hà Nội đã quyết liệt trong việc tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” tồn tại nhiều năm, đồng thời khởi công xây dựng nhiều công trình, dự án hạ tầng trọng điểm. Theo ông, điều gì đã tạo nên sự chuyển biến đó?

Chuyển biến rõ nét nhất thời gian qua trước hết đến từ sự thay đổi trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo: Thành phố không né tránh những vấn đề khó, những tồn tại kéo dài, mà xác định đúng “điểm nghẽn” để tập trung nguồn lực, tập trung trách nhiệm và giải quyết đến cùng. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như ùn tắc giao thông, úng ngập, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, an toàn thực phẩm được đặt vào nhóm nhiệm vụ ưu tiên, tạo chuyển biến thực chất, có kết quả cụ thể để người dân nhìn thấy, cảm nhận được.

Đối với 5 điểm nghẽn, thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo chuyên trách, duy trì giao ban định kỳ hằng tuần; yêu cầu các sở, ngành và 126 xã, phường phải xây dựng kế hoạch, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đồng thời rà soát đến từng lĩnh vực, địa bàn, xác định nguyên nhân, khối lượng công việc, nguồn lực và trách nhiệm xử lý. Điểm mới ở đây là thành phố chuyển mạnh từ cách quản lý theo từng ngành, từng đơn vị sang điều hành theo vấn đề và theo kết quả cuối cùng.

Kết quả bước đầu cho thấy cách làm này đang phát huy hiệu quả. Với ùn tắc giao thông, thành phố không chỉ tăng lực lượng điều tiết mà đồng thời tổ chức lại giao thông, xử lý bất cập hạ tầng, quản lý rào chắn thi công, điểm trông giữ phương tiện và ứng dụng công nghệ trong điều hành... Với úng ngập, quan điểm của thành phố là không chỉ xử lý tình huống khi có mưa lớn mà phải giải quyết đồng bộ từ công trình đầu mối, hệ thống thoát nước, thủy lợi đến khả năng tiêu thoát của từng khu vực. Các dự án đầu tư công khẩn cấp được tập trung đôn đốc hoàn thành; đồng thời tăng cường phối hợp vận hành hệ thống thoát nước đô thị với hệ thống thủy lợi ngoại thành…

Đổi mới quan trọng thứ hai là thành phố đang chuyển từ tư duy “xử lý sự vụ” sang “quản trị phát triển”. Ùn tắc, úng ngập, ô nhiễm hay trật tự đô thị không chỉ là những vấn đề riêng lẻ, mà được đặt trong tổng thể quy hoạch, đầu tư hạ tầng và tổ chức lại không gian phát triển của Thủ đô. Việc xử lý các điểm nghẽn được triển khai song hành với đầu tư các công trình giao thông, đường sắt đô thị, cầu qua sông, các tuyến vành đai, hệ thống thoát nước, xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật. Mục tiêu không chỉ giải quyết những bất cập hôm nay, mà phải tạo năng lực phát triển mới cho Hà Nội trong nhiều năm tới.

Đổi mới thứ ba là chuyển mạnh từ “thành phố làm” sang “cả hệ thống cùng làm”, trách nhiệm đến từng cấp, từng người. Thành phố giao quyền nhiều hơn cho cơ sở, đồng thời yêu cầu trách nhiệm cao hơn. Những việc thuộc địa bàn xã, phường thì chính quyền cơ sở phải chủ động xử lý và Chủ tịch UBND xã, phường phải chịu trách nhiệm về kết quả; những vấn đề liên ngành thì Thành phố trực tiếp điều phối, không để vướng mắc kéo dài do chờ ý kiến qua lại giữa các đơn vị.

5 động lực để tăng trưởng hai con số

Mục tiêu tăng trưởng hai con số vừa là áp lực, vừa là cơ hội để Hà Nội bứt phá. Thành phố sẽ tập trung vào những động lực nào để hiện thực hóa mục tiêu này, đồng thời bảo đảm phát triển bền vững?

Thành phố xác định đây không chỉ là áp lực về một con số tăng trưởng, mà quan trọng hơn là cơ hội để Hà Nội tạo ra một bước chuyển mạnh về mô hình phát triển, cách thức huy động nguồn lực và hiệu quả quản trị. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố tăng 8,22%; vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng 14,1%; thu hút FDI đạt khoảng 3,44 tỷ USD. Đây là nền tảng tích cực, nhưng để đạt mục tiêu cả năm từ 11% trở lên, thành phố phải tạo được sự bứt phá mạnh hơn trong những tháng còn lại.

Theo đó, thành phố xác định dồn sức vào 5 động lực chính. Thứ nhất, đầu tư công phải là “vốn mồi” dẫn dắt đầu tư xã hội. Các dự án hạ tầng lớn như Vành đai 4, đường sắt đô thị, hay các cầu vượt sông Hồng đang được ráo riết đẩy nhanh tiến độ; đất đai vướng mắc cũng phải được cởi trói để sinh lời.

Thứ hai, kinh tế tư nhân phải được ưu tiên. Thành phố sẽ giảm chi phí tuân thủ, tháo gỡ khó khăn cho từng doanh nghiệp, đồng thời thu hút dòng vốn FDI có chọn lọc vào các mảng công nghệ cao, bán dẫn, trung tâm dữ liệu.

Thứ ba, lợi thế lớn nhất của Hà Nội là chất xám. Với mật độ dày đặc các trường đại học, viện nghiên cứu, chúng tôi quyết tâm biến lợi thế này thành các sản phẩm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp số.

Thứ tư, dư địa về dịch vụ và du lịch còn quá lớn. Nửa đầu 2026, chúng ta đã đón hơn 18 triệu lượt khách, thu về hơn 74 nghìn tỷ đồng. Kinh tế đêm, du lịch MICE, logistics sẽ là những “mỏ vàng” tiếp theo.

Thứ năm, tạo không gian mới thông qua mô hình TOD, biến Hà Nội thực sự là hạt nhân kết nối của vùng Thủ đô và cả nước.

Thành phố định hướng tăng trưởng đi cùng với chất lượng, hiệu quả và tính bền vững; không đánh đổi môi trường, văn hóa, an sinh xã hội và chất lượng sống của người dân để lấy tốc độ tăng trưởng trước mắt. Phát triển nhanh nhưng phải xanh hơn, thông minh hơn, bao trùm hơn và người dân phải thực sự được thụ hưởng thành quả của tăng trưởng.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô mở ra không gian phát triển mới cho Hà Nội. Theo ông, đâu là những nhiệm vụ và dự án mang tính nền tảng cần ưu tiên trong giai đoạn tới để từng bước hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô trong 100 năm?

Quan điểm chỉ đạo nhất quán của lãnh đạo thành phố là chuyển mạnh mẽ từ “quy hoạch quản lý” sang “quy hoạch hành động”. Bản quy hoạch này không phải là một tài liệu trên giấy, mà được gắn chặt với kế hoạch thực thi, danh mục dự án động lực và cơ chế cân đối nguồn lực cụ thể.

Để xây nền móng 100 năm, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội tập trung vào 3 mũi đột phá.

Một là, đột phá hạ tầng giao thông và mạng lưới Metro. Chúng tôi đang tăng tốc khép kín Vành đai 4, Vành đai 5, và sẽ khởi công đồng loạt các cây cầu biểu tượng vượt sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi. Tuyến Metro số 1 và 1A đang được đẩy nhanh để tiến tới mục tiêu sở hữu 400 - 450 km đường sắt đô thị vào năm 2035.

Hai là, xóa sổ triệt để điểm nghẽn môi trường. Hà Nội sẽ xây các bể ngầm đa năng dưới lòng đất để chống ngập. Chúng tôi quyết tâm làm “sống lại” sông Tô Lịch, sông Nhuệ, sông Đáy bằng hệ thống xử lý nước thải tập trung. Việc chôn lấp rác cũng sẽ được chấm dứt để chuyển sang công nghệ đốt rác phát điện hướng tới mục tiêu Net-Zero.

Ba là, kiến tạo các cực tăng trưởng mới. Trục sông Hồng sẽ trở thành đại lộ cảnh quan, biểu tượng xanh của Thủ đô. Chúng tôi cũng dự trữ quỹ đất sẵn sàng cho Sân bay thứ 2 ở phía Nam (Ứng Hòa) và phát triển các Khu thương mại tự do tại Nội Bài, đô thị công nghệ cao ở Hòa Lạc.

“Chúng tôi áp dụng chỉ số KPI và hệ thống HanoiWork để đo lường công việc. Ai làm tốt, dân hài lòng thì được trọng dụng; còn ai né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm thì kiên quyết thay thế, sàng lọc ngay”. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng

Cán bộ là khâu then chốt, ai làm tốt thì được trọng dụng

Trong bối cảnh thể chế ngày càng được hoàn thiện, thì tổ chức thực thi là yếu tố quyết định, trong đó cán bộ được xác định là khâu “then chốt” của “then chốt”. Vậy, Hà Nội sẽ tập trung vào những giải pháp nào để xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, năng lực, tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới?

Thực tế đã chứng minh, thể chế có hay đến mấy mà cán bộ thực thi không có tâm, không đủ tầm thì cũng vô nghĩa. Hà Nội xác định rõ cán bộ chính là khâu “then chốt của then chốt”. Do đó, chúng tôi đang đưa ra 5 nhóm giải pháp rất quyết liệt.

Thứ nhất, đổi mới đánh giá cán bộ bằng sản phẩm thực tế. Chúng tôi áp dụng chỉ số KPI và hệ thống HanoiWork để đo lường công việc. Ai làm tốt, dân hài lòng thì được trọng dụng; còn ai né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm thì kiên quyết thay thế, sàng lọc ngay.

Thứ hai, chúng tôi tạo “hành lang an toàn” để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Luật Thủ đô 2026 đã cho phép miễn trừ trách nhiệm pháp lý nếu cán bộ làm đúng thẩm quyền, vì lợi ích chung mà rủi ro gây thiệt hại. Anh em phải yên tâm cống hiến, tất nhiên, thành phố cũng vạch rõ ranh giới, tuyệt đối không dung túng cho hành vi mượn danh đổi mới để trục lợi.

Thứ ba, Hà Nội tận dụng cơ chế đặc thù để trải thảm đỏ đón nhân tài. HĐND Thành phố đã ban hành các chính sách cạnh tranh cao về lương thưởng, nhà ở để hút chuyên gia. Chế độ thu nhập tăng thêm cho công chức cũng được gắn chặt với hiệu quả công việc.

Thứ tư, kiện toàn bộ máy chính quyền 2 cấp. Chúng tôi đã sắp xếp lại nhân sự để công việc không bị gián đoạn, không bỏ trống địa bàn. Đặc biệt, năng lực của cán bộ xã, phường được nâng cấp tối đa vì đây là tuyến đầu sát dân nhất. Cuối cùng là số hóa nền công vụ. Toàn bộ quy trình quản lý nhân sự đang được số hóa, ứng dụng AI để hỗ trợ ra quyết định. Mục tiêu của Hà Nội là xây dựng một đội ngũ “công chức số” thạo việc, minh bạch và cống hiến hết mình vì sự phát triển của Thủ đô.

Xin cảm ơn ông!