Trong bối cảnh tỷ lệ tật khúc xạ và các rối loạn thị giác ở trẻ em ngày càng gia tăng, nhiều phụ huynh vẫn thiếu kiến thức về chăm sóc mắt, còn không ít gia đình gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ khám chuyên sâu. Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em, ngày 7/6 Bệnh viện Đông Đô tổ chức “Ngày hội Bé vui khám mắt” nhằm mang các giải pháp bảo vệ thị lực hiện đại đến gần hơn với cộng đồng.
Điểm đặc biệt của chương trình là sự tham gia của các chuyên gia khúc xạ hàng đầu trong và ngoài nước, thực hiện quy trình khám chuyên sâu 14 bước theo tiêu chuẩn quốc tế. Hơn 300 trẻ đăng ký tham gia, trong đó hơn 200 bé đã được thăm khám trực tiếp trong ngày. Những trường hợp chưa kịp kiểm tra tiếp tục được bệnh viện sắp xếp lịch khám trong thời gian gần nhất để đảm bảo chất lượng chuyên môn.
Với các ca bệnh khó, phức tạp, đội ngũ chuyên gia quốc tế sẽ tiếp tục hội chẩn để xây dựng phác đồ điều trị tối ưu. Đây cũng là cam kết của Bệnh viện Đông Đô trong việc mang đến cơ hội chăm sóc mắt tốt nhất cho mọi trẻ em.
Không chỉ dừng ở hoạt động khám chữa bệnh, ngày hội còn tạo không gian trải nghiệm giúp phụ huynh thay đổi thói quen chăm sóc mắt cho con, đặc biệt trước áp lực từ thiết bị điện tử. Nhiều cha mẹ lần đầu nhận ra những sai lầm trong việc bảo vệ thị lực cho trẻ sau khi được chuyên gia tư vấn trực tiếp.
Thông qua Quỹ Triệu Đôi Mắt Sáng do ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô sáng lập, hành trình nhân ái của Bệnh viện Đông Đô còn được mở rộng tới nhiều khu vực khó khăn. Hình ảnh học sinh Trường Tiểu học & THCS Pà Cò (Phú Thọ) vượt gần 200km đường đồi núi để lần đầu được khám mắt chuyên nghiệp đã trở thành minh chứng rõ nét cho tinh thần sẻ chia ấy.
Đặc biệt, những trường hợp trẻ em vùng khó khăn phát hiện dị tật nặng hoặc bệnh lý nguy hiểm sẽ được hỗ trợ phẫu thuật miễn phí. Với Bệnh viện Đông Đô, bảo vệ đôi mắt sáng cho trẻ thơ hôm nay cũng chính là gìn giữ tương lai của cả một thế hệ.
Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp mắc bệnh lý mắt như đục thủy tinh thể bẩm sinh và các bệnh lý khác cần được can thiệp sớm. Đây là nhóm trẻ còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên khoa mắt.
Trong gần một năm triển khai qua, chương trình "Ngày hội Bé vui khám mắt" đã tiếp cận hơn 100 điểm trường trên cả nước, giúp hàng nghìn em phát hiện sớm các tật khúc xạ và được tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Tại chương trình ThS.BS Đinh Thị Phương Thủy - Giám đốc Bệnh viện Đông Đô cho biết, nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh ánh sáng nhân tạo dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế vai trò của ánh sáng mặt trời trong việc bảo vệ thị lực cho trẻ.
Theo bác sĩ Thủy, yếu tố quan trọng hàng đầu giúp phòng ngừa cận thị chính là tăng thời gian hoạt động ngoài trời. Trước đây, trẻ em thường xuyên vui chơi ngoài đồng ruộng, chạy nhảy, đá bóng, tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên có cường độ rất cao, dao động từ 10.000 đến hơn 100.000 lux. Ánh sáng mặt trời giúp võng mạc giải phóng dopamine – chất có tác dụng hạn chế sự phát triển quá mức của trục nhãn cầu, từ đó giảm nguy cơ cận thị.
Trong khi đó, trẻ em hiện nay chủ yếu học tập và giải trí trong không gian kín, dưới ánh đèn LED hoặc đèn tuýp với cường độ chỉ khoảng 300-500 lux, thấp hơn rất nhiều so với ánh sáng tự nhiên. Việc thiếu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời khiến lượng dopamine tiết ra không đủ, tạo điều kiện để nhãn cầu dài ra và dẫn tới cận thị.
Không chỉ thiếu ánh sáng tự nhiên, trẻ còn phải liên tục nhìn gần khi học bài, đọc sách hoặc sử dụng điện thoại, máy tính bảng ở khoảng cách chỉ từ 20-40cm. Tình trạng điều tiết kéo dài khiến mắt dễ rơi vào trạng thái mỏi, xuất hiện cận thị giả và lâu dần tiến triển thành cận thị thật.
Các chuyên gia cũng cảnh báo, màn hình điện tử và một số loại đèn LED kém chất lượng phát ra lượng lớn ánh sáng xanh năng lượng cao (HEV), có thể gây khô mắt, mỏi mắt kỹ thuật số và ảnh hưởng tới tế bào võng mạc nếu tiếp xúc trong thời gian dài.
Theo thống kê của Hội Nhãn khoa Việt Nam, hiện cả nước có khoảng 5 triệu trẻ em mắc các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị và loạn thị, chiếm khoảng 30-40% trẻ trong độ tuổi đi học.
Nhiều khảo sát cho thấy tình trạng này đang gia tăng với tốc độ đáng báo động. Tại Hà Nội, có lớp học ghi nhận hơn một nửa học sinh mắc tật khúc xạ, trong đó cận thị chiếm 37,5%. Tại TPHCM, tỷ lệ trẻ mắc tật khúc xạ lên tới 75,6%, riêng cận thị chiếm hơn một nửa.
Các bác sĩ cảnh báo nếu không được phát hiện và can thiệp sớm, tật khúc xạ không chỉ ảnh hưởng tới học tập, sinh hoạt mà còn làm tăng nguy cơ nhược thị ở trẻ.
Để hạn chế nguy cơ cận thị, các chuyên gia khuyến cáo trẻ cần hoạt động ngoài trời tối thiểu 2 giờ mỗi ngày. Ngay cả khi trời râm mát, ánh sáng tự nhiên vẫn có tác dụng tích cực đối với mắt.
Bên cạnh đó, phụ huynh cần hướng dẫn trẻ áp dụng quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút học tập hoặc nhìn màn hình, cho mắt nghỉ bằng cách nhìn xa khoảng 6 mét trong ít nhất 20 giây để giảm áp lực điều tiết.
Khoảng cách từ mắt tới sách vở nên duy trì từ 30-40cm, tương đương chiều dài từ khuỷu tay tới đầu ngón tay của trẻ. Phòng học cần có đủ ánh sáng tổng thể kết hợp với đèn bàn chống nhấp nháy, tránh tình trạng chỉ bật duy nhất đèn học trong phòng tối.
Ngoài ra, trẻ dưới 2 tuổi được khuyến cáo không tiếp xúc với màn hình điện tử. Với trẻ từ 2-5 tuổi, thời gian sử dụng thiết bị điện tử không nên quá một giờ mỗi ngày và cần có sự giám sát của phụ huynh. Trẻ lớn hơn cần được kiểm soát hợp lý giữa thời gian học trực tuyến và giải trí.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh vai trò của dinh dưỡng trong chăm sóc thị lực. Trẻ nên được bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, omega-3 và lutein như cá hồi, trứng, rau xanh đậm, cà rốt và các loại quả mọng. Đồng thời, cần khám mắt định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm cận thị hoặc cận thị giả, tránh tình trạng tăng độ nhanh do đeo kính không phù hợp.
