Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư bùng nổ, chuyển đổi số (CĐS) đã trở thành xu thế tất yếu, là chìa khóa mở ra động lực tăng trưởng mới cho các doanh nghiệp. Đối với TKV, một tập đoàn kinh tế nhà nước có đặc thù sản xuất phức tạp, địa bàn trải dài các vùng sâu, vùng xa, luôn đối mặt với nguy cơ mất an toàn cao và yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường, CĐS không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là giải pháp căn bản để hiện đại hóa sản xuất, đổi mới quản trị, phát triển bền vững. Trước tình hình đó, ngày 13/01/2022, Đảng ủy TKV đã ban hành Nghị quyết số 22-NQ/ĐU về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (Nghị quyết số 22-NQ/ĐU). Sau 4 năm triển khai, TKV đã chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ, toàn diện.
Đảng dẫn dắt tư duy chiến lược
Khác với giai đoạn trước năm 2022, thời điểm việc ứng dụng công nghệ thông tin chủ yếu mang tính chất tự phát, nhỏ lẻ ở một số khâu trong dây chuyền sản xuất, bộ phận thuộc đơn vị thành viên, sự ra đời của Nghị quyết số 22-NQ/ĐU đã tạo ra một "luồng sinh khí mới". Lần đầu tiên, CĐS được Đảng ủy Tập đoàn nâng lên thành Nghị quyết chuyên đề, khẳng định vai trò hạt nhân lãnh đạo xuyên suốt từ Tập đoàn đến từng chi bộ, đảng bộ cơ sở, đơn vị thành viên. Qua đó, 100% các đơn vị thành viên đã thành lập Ban chỉ đạo CĐS và xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể.
Đảng ủy Tập đoàn, Hội đồng thành viên và Ban lãnh đạo điều hành đã chỉ đạo quyết liệt, ban hành 77 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền và cụ thể hóa các mục tiêu CĐS. Việc gắn công tác CĐS với thực hiện nhiệm vụ chính trị, kế hoạch sản xuất kinh doanh (SXKD), tái cơ cấu doanh nghiệp và các chương trình cơ giới hóa, tự động hóa đã giúp TKV có chung một "kim chỉ nam" hành động. Đồng thời, từ năm 2022 đến năm 2025, Đảng ủy TKV đã thực hiện 07 cuộc kiểm tra, giám sát chuyên đề về CĐS; gắn kết quả CĐS với trách nhiệm của tập thể cấp ủy và người đứng đầu. Chính sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ này đã tạo ra tính kỷ luật, thúc đẩy sự chủ động của từng đơn vị, biến nhận thức thành hành động cụ thể.
Công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng qua hàng trăm hội nghị, buổi sinh hoạt chuyên đề, cùng hàng ngàn tin bài trên trang thông tin điện tử Vinacomin.vn và các trang Fanpage Tập đoàn, các đơn vị. Các phong trào thi đua sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được phát động sôi nổi: Toàn Tập đoàn ghi nhận 3.400 sáng kiến với tổng giá trị làm lợi đạt trên 151,4 tỷ đồng, trong đó tuổi trẻ TKV triển khai 92 đề tài nghiên cứu khoa học. Tư duy số và "văn hóa số" dần được định hình, lan tỏa tới từng người lao động trên mỗi tầng than, trong hầm lò sâu.
Kiến tạo nền tảng số hiện đại
Sau 4 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 22-NQ/ĐU, TKV đã đặt những viên gạch hồng vững chắc cho mô hình "Doanh nghiệp số vào năm 2030", ghi nhận nhiều thành tựu nổi bật. Hạ tầng công nghệ thông tin (CNTT) tại Tập đoàn được đầu tư hiện đại theo hướng ảo hóa, điện toán đám mây và quản lý tập trung. Hệ thống mạng, máy chủ, lưu trữ được nâng cấp đồng bộ, đảm bảo tính liên thông và sẵn sàng kết nối. TKV cũng ban hành quy định an toàn thông tin mạng, triển khai dịch vụ giám sát an toàn thông tin (SOC) đối với hệ thống dùng chung, từng bước nâng cao năng lực cảnh báo và ứng phó sự cố.
Về quản trị điều hành dựa trên dữ liệu số, nếu như trước đây, dữ liệu quản trị còn phân tán, báo cáo phụ thuộc vào phương thức thủ công, tốn thời gian thì nay, TKV đã đưa vào vận hành Hệ thống Kho dữ liệu tập trung và báo cáo thông minh. Hệ thống này cho phép tự động hóa luồng tổng hợp, phân tích các chỉ tiêu then chốt về SXKD, tiêu thụ, tồn kho... hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định nhanh chóng, chính xác.
Đặc biệt, TKV đã hoàn thành Hệ thống quản lý và khai thác dữ liệu địa chất than, đồng thời mở rộng sang dữ liệu khoáng sản. Để phục vụ CĐS toàn diện, TKV đã hoàn thiện 09 quy trình nghiệp vụ và danh mục dùng chung (vật tư, tài sản, mã khách hàng, chi phí...); ban hành 10 quy định, quy trình quan trọng liên quan đến vận hành văn bản điện tử, họp trực tuyến, chữ ký số, tiêu chuẩn Camera AI...
Trong quản trị doanh nghiệp, các phần mềm dùng chung như Quản lý văn bản và điều hành tác nghiệp, Lưu chuyển dòng sản phẩm than, Khám và theo dõi sức khỏe người lao động, Quản lý nhân sự - tiền lương, Hóa đơn/Hợp đồng điện tử, Họp trực tuyến... đã hoạt động ổn định, loại bỏ thói quen làm việc trên giấy tờ.
Trong sản xuất, TKV đã khẳng định vị thế đột phá bằng việc thử nghiệm thành công mô hình "Mỏ thông minh" tại Công ty Than Khe Chàm và hàng loạt công nghệ tiên tiến được đưa vào lòng đất và trên các khai trường như: hệ thống SCADA, IoT, trung tâm điều hành giám sát tập trung, camera AI đảm bảo an toàn, thử nghiệm mạng 5G tại khai trường Công ty Cổ phần Than Cao Sơn; các hệ thống quan trắc môi trường tự động và quản lý bảo trì thiết bị hiện đại… Các ứng dụng này không chỉ nâng cao năng suất lao động, giảm thiểu rủi ro mất an toàn mà còn giúp cắt giảm tối đa lao động thủ công và đang được tiếp tục nhân rộng tại các đơn vị trong Tập đoàn.
Có thể khẳng định Nghị quyết số 22-NQ/ĐU đã tạo ra bước ngoặt quan trọng đối với sự phát triển của TKV. Thành công trong giai đoạn vừa qua thể hiện ở 3 điểm lớn: Thứ nhất, từ sự "rời rạc" sang "đồng bộ, hệ thống". CĐS không còn là các giải pháp công nghệ đơn lẻ của từng phòng ban, đơn vị mà đã trở thành một hệ sinh thái số toàn Tập đoàn với chuẩn kết nối và cơ sở dữ liệu dùng chung. Thứ hai là từ "quản trị thủ công" sang "quản trị dựa trên dữ liệu". Sự xuất hiện của kho dữ liệu tập trung và báo cáo thông minh đã thay đổi căn bản tác phong làm việc, minh bạch hóa thông tin và nâng cao hiệu quả điều hành. Và thứ ba là từ "ứng dụng CNTT đơn thuần" sang "hình thành văn hóa số". Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đã tạo ra chuyển biến sâu sắc trong tư duy của gần 10 vạn người lao động trong Tập đoàn về văn hóa số.
Mặc dù vẫn còn những khó khăn như hạ tầng địa hình phức tạp, thiếu hụt nhân lực công nghệ cao hay bài toán bảo mật hệ thống vận hành (OT), nhưng những kết quả đạt được sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/ĐU là minh chứng rõ nét cho tầm nhìn đúng đắn, khẳng định năng lực lãnh đạo của Đảng ủy Tập đoàn. Đây chính là nền tảng vững chắc để TKV vượt qua thách thức để hoàn thành mục tiêu trở thành Doanh nghiệp số hiện đại vào năm 2030.
