Chủ động thích ứng với 'cú sốc' ngành hàng không

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong:

Nếu như sức mua của hành khách không cải thiện, không tăng lên trong thời gian tới thì sức cạnh tranh của các hãng hàng không, các đơn vị làm dịch vụ, lữ hành sẽ ra sao?

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành:

Hàng không và du lịch là hai lĩnh vực tiềm năng nhưng không dễ làm, đồng thời sẽ phải đóng góp rất lớn cho tăng trưởng và phát triển của Việt Nam trong những năm tới. Năm nay chúng ta muốn tăng trưởng hai con số thì bán lẻ và du lịch phải tăng rất mạnh. Nhưng tăng trưởng hiện nay vẫn phụ thuộc nhiều vào khách quốc tế. Có được mức tăng 6% là nhờ khoảng 8,8 triệu khách nước ngoài.

Câu chuyện kích cầu không chỉ của năm nay mà còn của 5 năm tới. Để phát triển hai lĩnh vực này cần hiểu rõ đặc trưng ngành và kinh nghiệm quốc tế. Hiện nay doanh nghiệp nói nhiều về sản phẩm, nhưng cần nhìn rộng hơn tới vai trò phối hợp của doanh nghiệp, hiệp hội, cơ quan quản lý và Chính phủ.

Hàng không và du lịch là hai ngành có độ mở rất cao, phụ thuộc lớn vào cơ chế thị trường và chính sách nhà nước. ASEAN đã tiến tới mô hình Open Sky nhưng Việt Nam vẫn mở cửa ở mức thận trọng hơn. Các chính sách liên quan đến visa, quyền bay, mở cửa thị trường hay cạnh tranh quốc tế đều cần được tính toán kỹ.

Hai ngành cạnh tranh rất khốc liệt, không chỉ trong nước mà còn quốc tế. Giá là yếu tố cạnh tranh theo nguyên tắc thị trường. Nhiều chuyên gia nói về dài hạn nên vận hành theo cơ chế giá thị trường nếu cạnh tranh đủ minh bạch và bình đẳng.

Trong ngắn hạn, cần tạo sự linh hoạt để doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu. Càng linh hoạt thì khả năng chia sẻ rủi ro càng tốt, giống như tỷ giá càng linh hoạt thì không phải một phía gánh toàn bộ áp lực. Hàng không và du lịch cũng là hai lĩnh vực rất dễ bị tổn thương trước dịch bệnh, địa chính trị...

Vì vậy phải xây dựng năng lực chống chịu từ chính sách đến nội tại doanh nghiệp. Đây cũng hai ngành phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và phát triển xanh, đặc biệt nhờ khả năng khai thác dữ liệu khách hàng và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ. Ai giữ được nền tảng dữ liệu khách hàng sẽ có lợi thế rất lớn.

Thời gian tới cần tăng cường kết nối giữa hàng không và du lịch để tạo sức chống chịu chung cho toàn ngành. Các chính sách kích cầu, hỗ trợ tiêu dùng, nới visa và liên kết hệ sinh thái là rất quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh mục tiêu vượt khó trước mắt, Việt Nam vẫn phải chuẩn bị nền tảng dài hạn cho ngành hàng không và du lịch, từ đầu tư, năng lượng, hạ tầng đến hệ sinh thái bảo dưỡng, bảo trì.

Đây là lúc phải dám nhìn dài hạn, chấp nhận chi phí hiện tại để thu về tương lai. Chương trình Go Global là cơ hội để kết nối công nghiệp văn hóa, du lịch và hàng không nhằm quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Sức mạnh tổng hợp không chỉ nằm ở thương mại mà còn ở văn hóa, công nghệ, tài chính và du lịch.

Chính phủ hiện rất quyết liệt và sẵn sàng lắng nghe các đề xuất từ doanh nghiệp và ngành để xây dựng chính sách phù hợp cho hàng không và du lịch trong giai đoạn tới.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong:

"Trong bối cảnh giá vé máy bay neo cao, chi phí tăng mạnh, bà có lo ngại khách du lịch sẽ sụt giảm trong cao điểm hè sắp tới? Ông/bà nhận định gì về thị trường thời gian tới?".

Bà Lê Thị Hòa - Giám đốc Công ty Lữ hành Hanoitourist:

Việc các chuyến bay, kể cả các chuyến bay thuê bao nguyên chuyến (charter), bị thay đổi giờ bay hoặc hủy đột ngột mà không được thông báo trước không còn là chuyện hiếm. Để bảo vệ quyền lợi khách hàng, Hanoitourist buộc chuẩn hóa lại toàn bộ năng lực xử lý tình huống của đội ngũ nhân sự. Khi đối mặt với sự cố từ các hãng bay, đội ngũ lữ hành lập tức đưa ra phương án xử lý nhanh nhất để tìm được tiếng nói chung với du khách.

Sự linh hoạt này mang lại hiệu quả rõ rệt. Trong dịp đầu năm, khi một số tour gặp sự cố, 80% khách hàng đồng ý chuyển hướng sang các thị trường thay thế như Hàn Quốc, Nhật Bản với mức giá ưu đãi thay vì hủy bỏ kỳ nghỉ. Khi lịch trình buộc phải kéo dài thêm ngày do dồn hoặc hủy chuyến, doanh nghiệp lữ hành sẵn sàng tự bỏ tiền túi chịu các chi phí phát sinh để giữ gìn niềm tin và lợi ích lâu dài của khách hàng.

Để giải quyết bài toán vé máy bay tăng giá, thay vì tìm mọi cách ép giá thành bằng việc nhồi nhét các điểm mua sắm (shopping) như phương pháp truyền thống, Hanoitourist mạnh dạn tung dòng sản phẩm "no shopping" (không mua sắm).

Doanh nghiệp chọn cách gia tăng độ dài tour và làm phong phú thêm trải nghiệm đặc thù để du khách cảm thấy số tiền bỏ ra là hoàn toàn xứng đáng. Nếu hàng không buộc phải tăng giá vé, lữ hành tăng cường dịch vụ gia tăng như nâng cấp bữa ăn, tổ chức sinh nhật cho khách ngay trên máy bay, hay tạo cơ hội giao lưu, check-in cùng đội bay.

Nhận thức của khách hàng doanh nghiệp hiện nay cũng thay đổi. Thay vì thắt chặt chi tiêu, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận mức chi phí cao hơn các kỳ nghỉ chất lượng nhằm mục đích tái tạo sức lao động, từ đó gia tăng hiệu quả công việc cho nhân viên.

Song song giải pháp ứng phó, việc liên tục làm mới sản phẩm nội địa được xem là "chìa khóa" giữ chân du khách. Đồng hành cùng Sở Du lịch Hà Nội, Hanoitourist tham gia phát triển và hoàn thiện các sản phẩm du lịch đêm gây tiếng vang lớn như tour Di tích Hỏa Lò và Hoàng thành Thăng Long.

Dù giai đoạn đầu gặp không ít ý kiến trái chiều, nhưng nhờ việc trực tiếp trải nghiệm và liên tục cải tiến, các di tích lịch sử này nay đã được "làm sống lại", thu hút đông đảo thế hệ trẻ đến tìm hiểu và trải nghiệm.

Ngoài ra, việc khai thác thị trường ngách đang mở ra những hướng đi vô cùng khả quan. Điển hình như sự xuất hiện của các tour tàu hỏa xuyên Việt cao cấp có mức giá lên đến hàng trăm triệu đồng nhưng vẫn luôn trong tình trạng "cháy vé", minh chứng cho nhu cầu không nhỏ của tệp khách hàng khao khát những trải nghiệm mới lạ và khác biệt.

Dù đối mặt nhiều khó khăn, một trong những "cú hích" lớn nhất giúp lữ hành trụ vững chính là việc các kỳ nghỉ lễ dài ngày được thông báo sớm, đặc biệt là sự hỗ trợ từ Vietnam Airlines khi đã cấp sớm quỹ chỗ (series) kéo dài đến tận Quý IV năm nay và Quý I/2027. Dù phải đặt cọc tiền trước, điều này giúp doanh nghiệp lữ hành có đủ thời gian để lên kế hoạch kinh doanh bài bản.

Đồng thời, doanh nghiệp mong muốn các cơ quan truyền thông sẽ đồng hành cùng ngành du lịch bằng cách tập trung lan tỏa những giải pháp và trải nghiệm tích cực. Việc xuất hiện quá nhiều thông tin về việc tăng giá trên mạng xã hội vô hình trung đang tạo ra rào cản tâm lý, khiến du khách có xu hướng hoãn lại các kế hoạch du lịch để chờ giảm giá, gây khó khăn thêm cho bài toán phục hồi của toàn ngành.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập báo Tiền Phong - đặt vấn đề:

4 tháng đầu năm 2026, du lịch Thủ đô tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai con số cả về lượng khách và doanh thu, trong bối cảnh tình hình thế giới còn nhiều bất ổn. Thị trường nội địa tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Đề nghị lãnh đạo Sở Du lịch Hà Nội chia sẻ thêm về giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch Hà Nội, đặc biệt là việc xây dựng sản phẩm mới, liên kết với hàng không và doanh nghiệp lữ hành để tạo ra các trải nghiệm hấp dẫn cho du khách.

Ông Trần Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội - chia sẻ:

Hà Nội tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định cả thị trường quốc tế và nội địa. Theo thống kê của chúng tôi, Hà Nội hiện chiếm khoảng 38% lượng khách quốc tế đến Việt Nam và cơ cấu này được duy trì khá bền vững trong nhiều năm qua. Trong tổng lượng khách đến Hà Nội, khách quốc tế chiếm khoảng 1/4, còn lại là khách nội địa.

Năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng khách khoảng 6%, nhưng doanh thu du lịch sẽ tăng khoảng 19-20%, tức là tập trung mạnh hơn vào nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và chất lượng trải nghiệm.

Xu hướng du lịch hiện nay là trải nghiệm chiều sâu, bền vững và cá nhân hóa. Du khách có xu hướng tránh các điểm đến quá đông đúc, ưu tiên du lịch trọn gói tinh giản, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch hoài niệm và các sản phẩm mang tính trải nghiệm thực chất. Hà Nội đang bám sát các xu hướng này để phát triển sản phẩm mới.

Chúng tôi xác định khai thác giá trị di sản văn hóa và kể câu chuyện Hà Nội là hướng đi trọng tâm. Ngoài các sản phẩm đã thành công như tour đêm, tour phố cổ, Hà Nội tiếp tục phát triển các dòng sản phẩm theo trục di sản Thăng Long, kết nối làng nghề, du lịch cộng đồng, du lịch đường sông và các sản phẩm trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa. Hiện Hà Nội cũng tập trung phát triển các sản phẩm mới tại Bảo tàng Hà Nội, khu vực Bát Tràng, Sóc Sơn và các tuyến kết nối với Bắc Ninh, Thái Nguyên theo hành trình di sản, văn hóa và làng nghề.

Các tuyến du lịch đường sắt, đường sông dọc sông Hồng cũng đang được nghiên cứu phát triển để tạo thêm trải nghiệm cho du khách.

Việc xây dựng sản phẩm đều có sự tham gia trực tiếp của chuyên gia, doanh nghiệp du lịch, doanh nghiệp hàng không và chính quyền địa phương. Chúng tôi xác định muốn phát triển bền vững thì phải có sự vào cuộc mạnh mẽ của cộng đồng và doanh nghiệp.

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Hà Nội cũng giao chỉ tiêu cho các địa phương xây dựng ít nhất một sản phẩm du lịch đặc sắc để trở thành điểm đến hấp dẫn. Từ nay đến cuối năm, Hà Nội dự kiến có thêm khoảng 5-10 sản phẩm du lịch mới, tập trung vào du lịch đêm, làng nghề, trải nghiệm văn hóa và các sản phẩm gắn với cộng đồng địa phương.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong:

"Thách thức lớn nhất của các đơn vị lữ hành hiện nay phải chăng là việc khách giảm chi tiêu, không chi tiêu? Các tour tuyến, chuyến thuê bao khách của Vietravel thời gian qua bị tác động thế nào, thưa bà?".

Bà Nguyễn Thị Lê Hương - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Vietravel:

Trong bối cảnh thị trường du lịch đang phục hồi mạnh sau đại dịch nhưng đồng thời đối mặt nhiều biến động về chi phí, áp lực lớn nhất hiện nay của doanh nghiệp lữ hành nằm ở yếu tố giá đầu vào, đặc biệt là vận tải hàng không.

Giá vé máy bay thời gian qua tăng đáng kể, phổ biến từ 15-50% tùy chặng, tùy thời điểm. Đây là mức tăng tạo sức ép trực tiếp lên toàn bộ chuỗi sản phẩm du lịch, bởi chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn trong giá tour.

Biến động giá vé không chỉ ảnh hưởng quyết định lựa chọn điểm đến của du khách mà còn tác động đến cơ cấu thị trường. Một bộ phận khách có xu hướng dịch chuyển sang sản phẩm gần, ngắn ngày hoặc thay đổi thời điểm đi du lịch để giảm chi phí. Trong khi đó, thị trường quốc tế ghi nhận sự phân hóa rõ nét, khi một số điểm đến có chi phí hợp lý sẽ thu hút dòng khách tốt hơn.

Vietravel xác định chiến lược thích ứng không chỉ dừng ở việc điều chỉnh giá, mà quan trọng hơn là tái thiết kế sản phẩm du lịch theo hướng gia tăng trải nghiệm và tối ưu giá trị cho khách hàng. Doanh nghiệp tập trung phát triển các dòng sản phẩm mới gắn với xu hướng “du lịch trải nghiệm”, nhấn mạnh yếu tố văn hóa bản địa, đời sống thực tế và sự tương tác sâu hơn giữa du khách với điểm đến.

Một trong những định hướng đáng chú ý là phát triển sản phẩm du lịch đa phương thức, kết hợp linh hoạt giữa hàng không, đường bộ và đường sắt. Hàng không vẫn đảm nhiệm vai trò kết nối các chặng dài, đường bộ được khai thác để tạo ra các hành trình khám phá văn hóa - ẩm thực - làng nghề, còn đường sắt mang lại trải nghiệm chậm rãi, khác biệt, phù hợp với nhóm khách muốn tận hưởng hành trình hơn là chỉ di chuyển.

Trong dịp cao điểm 30/4-1/5, doanh nghiệp xây dựng các bộ sản phẩm chuyên biệt, thiết kế theo chủ đề và hành trình trải nghiệm. Có thể kể đến như sản phẩm du lịch xuyên Việt nhân dịp đường cao tốc Bắc Nam thông suốt… kết hợp đa phương thức hàng không, đường bộ, đường sắt…

Trong bối cảnh chi phí vận hành toàn cầu gia tăng, ngành du lịch buộc phải chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và trải nghiệm. Phương tiện di chuyển, theo đó, không chỉ là yếu tố chi phí mà trở thành một phần của sản phẩm du lịch. Khi được thiết kế hợp lý, hành trình di chuyển có thể trở thành điểm nhấn, góp phần nâng cao sự hài lòng của du khách sau chuyến đi.

Với định hướng này, Vietravel kỳ vọng vừa thích ứng với áp lực thị trường, vừa tạo ra giá trị gia tăng bền vững, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng trong giai đoạn mới của ngành du lịch.

Ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục du lịch Quốc gia Việt Nam:

Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch ngày càng gay gắt, Việt Nam không chỉ cạnh tranh giữa các điểm đến trong nước mà còn phải cạnh tranh với nhiều quốc gia trong khu vực và quốc tế. Điều quan trọng hiện nay không phải là giảm giá bằng mọi cách mà là tạo ra những sản phẩm du lịch thực chất, chất lượng và giàu trải nghiệm cho du khách.

Nhiều du khách đánh giá Việt Nam có cảnh quan đẹp, điểm đến hấp dẫn, tuy nhiên để tăng sức cạnh tranh cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa ngành hàng không, du lịch và các địa phương. Thời gian qua, các cơ quan quản lý đã phối hợp xây dựng nhiều chương trình kích cầu, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa hãng bay, doanh nghiệp lữ hành và địa phương để mở các đường bay mới, quảng bá điểm đến và xây dựng các gói sản phẩm hấp dẫn hơn cho khách du lịch.

Tuy nhiên, ngành du lịch cũng đang đối mặt nhiều khó khăn khi giá nhiên liệu, chi phí vận hành và nhiều loại chi phí dịch vụ tăng mạnh, tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, ngành du lịch cần nâng cao chất lượng trải nghiệm để gia tăng giá trị dịch vụ, giúp du khách cảm nhận được chất lượng tốt hơn với mức chi phí hợp lý hơn.

Cần có sự điều phối hiệu quả hơn giữa các điểm đến để tránh tình trạng quá tải tại một số địa phương “hot”, trong khi nhiều nơi có sản phẩm tốt nhưng lượng khách vẫn chưa tương xứng. Việc điều phối này cần dựa trên tín hiệu thị trường, nhu cầu thực tế của du khách và xu hướng trải nghiệm mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, ngành du lịch cũng đang thúc đẩy các nền tảng kết nối thông tin để du khách dễ dàng tiếp cận các chương trình ưu đãi, điểm đến và dịch vụ phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những sản phẩm du lịch chất lượng, trải nghiệm tốt hơn cho du khách, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Du lịch là một ngành mang tính tổ hợp, liên quan đến rất nhiều lĩnh vực và chủ thể khác nhau. Trong cơ cấu hoạt động của ngành hàng không hiện nay, lượng khách du lịch chiếm tỷ lệ rất lớn, có thể lên tới hơn 60-70%, dù chưa có thống kê chính thức vì số liệu giữa các bên còn có sự giao thoa. Điều đó cho thấy phát triển du lịch không chỉ là câu chuyện riêng của ngành du lịch mà còn tác động đến nhiều lĩnh vực khác trong nền kinh tế.

Một sản phẩm du lịch hay một điểm đến không chỉ do riêng ngành du lịch quản lý mà liên quan tới chính quyền địa phương, doanh nghiệp, hạ tầng, dịch vụ và nhiều bên liên quan khác. Vì vậy, mục tiêu quan trọng nhất hiện nay là nâng cao trải nghiệm của du khách. Chính trải nghiệm sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của điểm đến và quyết định việc du khách có quay trở lại hay không. Muốn giữ chân khách, cần tạo ra những trải nghiệm tốt, dịch vụ tốt và môi trường du lịch an toàn, văn minh.

Phát triển du lịch không chỉ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Du lịch ngày nay không còn đơn thuần là nhu cầu mà đã trở thành một phần thiết yếu trong đời sống xã hội. Vì vậy, việc phát triển các dịch vụ chất lượng cao, tạo ra những giá trị trải nghiệm tích cực cho du khách cũng đồng thời mang lại lợi ích cho cộng đồng và địa phương.

Tất cả cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đều phải tuân thủ quy định pháp luật. Trong đó, yêu cầu quan trọng nhất là bảo đảm an toàn cho du khách, từ an toàn sức khỏe, an toàn thực phẩm đến các vấn đề về quyền lợi người tiêu dùng. Bên cạnh đó là nghĩa vụ về thuế và trách nhiệm với cộng đồng. Thời gian qua, ngành du lịch cùng các bộ, ngành và địa phương đã tăng cường công tác đào tạo, kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ. Vai trò quản lý không chỉ thuộc về cơ quan Trung ương mà còn cần sự vào cuộc mạnh mẽ của các địa phương.

Nếu làm tốt điều này, mọi chủ thể tham gia chuỗi giá trị du lịch, dù phục vụ khách nội địa hay quốc tế, đều phải hoạt động đúng pháp luật, vừa bảo đảm lợi ích kinh doanh cho doanh nghiệp, vừa đóng góp vào sự phát triển chung của ngành du lịch và nền kinh tế.

Ông Dương Hoàng Phúc - Giám đốc Ban Thương mại Vietravel Airlines:

Áp lực của ngành hàng không hiện nay rất lớn. Đây không phải câu chuyện riêng của Việt Nam mà là vấn đề mang tính toàn cầu. Những biến động về chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng cùng xu hướng tăng giá nhiên liệu đang tạo ra sức ép đáng kể lên hoạt động của các hãng bay.

Áp lực của ngành hàng không không chỉ nằm ở chi phí nhiên liệu mà còn đến từ hàng loạt khoản chi khác như thuê, mua tàu bay, bảo dưỡng kỹ thuật, phụ tùng, hệ thống vận hành và các chi phí khai thác liên quan.

Tình trạng hạn chế đội bay trên phạm vi quốc tế đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khai thác. Vietravel Airlines từng phải giảm số lượng tàu bay nhằm đảm bảo hiệu quả vận hành.

Bên cạnh áp lực chi phí, các hãng hàng không đối mặt yêu cầu ngày càng cao từ thị trường. Khách hàng khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm bay, trong khi giá vé phải duy trì ở mức hợp lý nhất có thể. Điều này tạo nên “bài toán kép” đối với doanh nghiệp hàng không.

Hàng không có tính chu kỳ cao và nhạy cảm trước biến động thị trường. Điều quan trọng không nằm ở việc tăng trưởng quá nhanh hay chạy đua về giá, mà là xây dựng nền tảng phát triển bền vững để có thể thích nghi tốt hơn trong bối cảnh thị trường thay đổi liên tục.

Vietravel Airlines định hướng phát triển theo hướng thận trọng nhưng linh hoạt, cân bằng giữa hiệu quả khai thác và trải nghiệm khách hàng. Hãng xác định chiến lược lấy khách hàng làm trung tâm để xây dựng sản phẩm và dịch vụ.

Vietravel Airlines đang tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là tối ưu mạng bay và lịch bay nhằm nâng cao hiệu quả khai thác đội tàu. Thứ hai là đa dạng hóa nguồn doanh thu thông qua các dịch vụ bổ trợ và sản phẩm tích hợp. Thứ ba là tăng cường kết nối với hệ sinh thái du lịch để mang đến thêm tiện ích, ưu đãi và giá trị gia tăng cho khách hàng.

Vietravel Airlines đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành hãng hàng không chuyên nghiệp, hiện đại, bền vững và từng bước mở rộng quy mô trong khu vực. Với sự hỗ trợ từ hệ sinh thái doanh nghiệp, hãng không chỉ được bổ sung nguồn lực tài chính mà còn có thêm điều kiện để theo đuổi chiến lược phát triển dài hạn.

Việc kết nối với các hệ sinh thái logistics, dịch vụ và du lịch chú trọng, mở ra cơ hội phát triển mới cho hãng trong thời gian tới. Yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh hiện nay không còn chỉ nằm ở giá vé, mà còn ở khả năng tối ưu vận hành, kiểm soát chi phí, tạo ra sản phẩm khác biệt và xây dựng niềm tin dài hạn với khách hàng. Đây được xem là nền tảng để doanh nghiệp không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại mà còn phát triển bền vững trong tương lai.

Ông Đinh Văn Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, Chủ tịch Hội đồng quản trị Pacific Airlines:

Ngành hàng không trên toàn thế giới hiện gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là do sự biến động của giá nhiên liệu bay. Như đã biết, giá nhiên liệu có lúc tăng đến 100%, thậm chí có những thời điểm mức giá tăng lên đến ba lần. Đây là yếu tố tác động rất lớn đến chi phí hoạt động, đẩy nhiều hãng hàng không trên thế giới đến bờ vực phá sản.

Mục tiêu của chúng tôi là phải giải quyết bài toán tối ưu hóa chi phí để đảm bảo hoạt động, đồng thời cố gắng không dồn áp lực giá vé lên hành khách, giúp người dân vẫn có thêm các lựa chọn khi tham gia các sản phẩm du lịch.

Vì vậy, trước tình hình khẩn cấp, chúng tôi đã đưa ra và thực hiện ngay lập tức hàng loạt giải pháp, trong đó có việc tái lập các biện pháp "thắt lưng buộc bụng" từ thời kỳ COVID -19. Cụ thể, chúng tôi đã cắt giảm các dự án đầu tư và chi phí vận hành.

Về nhân sự, chúng tôi áp dụng chính sách nghỉ không lương và cắt giảm mạnh quỹ lương của ban lãnh đạo. Lương của Chủ tịch giảm 50%, các Phó Tổng giám đốc giảm 40% và lãnh đạo cấp ban giảm 30%.

Trong khâu khai thác vận hành, tận dụng lúc lưu lượng bay trên bầu trời giảm do xung đột, chúng tôi đã làm việc với cơ quan quản lý bay để xin phép bay tắt các đường bay nhằm rút ngắn thời gian vận hành.

Đồng thời, chúng tôi áp dụng phương thức hạ cánh tối ưu tại các sân bay lớn và linh hoạt nạp nhiên liệu giá rẻ tại một số quốc gia lân cận thay vì các nước đang có giá dầu cao. Về mặt kỹ thuật, do sản lượng bay ít hơn trước, chúng tôi có thêm thời gian để tăng cường bảo dưỡng, đặc biệt là rửa động cơ máy bay.

Việc này giúp cải thiện hiệu suất của động cơ và giảm lực cản đáng kể so với trước đây. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ AI vào các hệ thống để đưa ra những đường bay tối ưu nhất cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.

​

Ông Nguyễn Quý Phương - Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam:

Du lịch và hàng không không còn là hai lĩnh vực phát triển tách rời, mà đã trở thành mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ trong cấu trúc kinh tế dịch vụ của nhiều địa phương. Đặc biệt với các trung tâm du lịch, các điểm đến xa trung tâm, kết nối hàng không chính là điều kiện quyết định hiệu quả khai thác toàn bộ hệ sinh thái du lịch của địa phương.

Việc thúc đẩy liên kết đồng bộ giữa hàng không và du lịch không chỉ nhằm phục hồi thị trường nội địa trước mắt, mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong những năm qua, du lịch nội địa khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng đối với tăng trưởng của ngành du lịch Việt Nam, đồng thời là “trụ đỡ” giúp ngành vượt qua những giai đoạn khó khăn, đặc biệt là đại dịch Covid-19.

Năm 2025, chúng ta đón trên 21 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 135 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ du lịch lần đầu tiên vượt mốc một triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, thị trường nội địa hiện cũng đang đối mặt với nhiều thách thức mới.

Biến động toàn cầu, đặc biệt là các xung đột tại Trung Đông, tác động trực tiếp tới giá nhiên liệu hàng không, làm gia tăng chi phí vận tải. Không chỉ hàng không mà toàn bộ chi phí cho một chuyến đi du lịch đều tăng lên.

Bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận dưới góc độ giảm giá đơn thuần, mà cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến. Trong khi đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi nhanh chóng khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí và trải nghiệm thực chất.

Đối với các địa bàn phụ thuộc lớn vào hàng không như Phú Quốc, Khánh Hòa, Bình Định, Đà Nẵng hay các khu vực hải đảo xa trung tâm, chi phí vận chuyển tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định của khách du lịch.

Vì vậy, cần tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không, địa phương và doanh nghiệp du lịch, xây dựng các gói kích cầu tích hợp vé máy bay, lưu trú, tham quan, vui chơi giải trí, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng, kết nối đa phương thức và thúc đẩy chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

​

Ông Uông Việt Dũng - Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam:

Thống kê cho thấy khoảng 80% khách du lịch quốc tế đến Việt Nam sử dụng đường hàng không, vận tải hàng không cũng là phương thức chủ đạo đối với nhiều điểm đến nội địa; nguồn khách du lịch cũng chiếm tới 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng hàng không.

Quý I năm 2026, thị trường vận chuyển hàng không Việt Nam cũng tiếp tục đạt kết quả tăng trưởng ấn tượng với hơn 24,1 triệu khách, tăng 16,4% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó nội địa là hơn 10,2 triệu khách tăng 12,6% và quốc tế là gần 14 triệu khách tăng 19,4%.

Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn tồn tại, hạn chế và thách thức lớn. Kết cấu hạ tầng hàng không vẫn là điểm nghẽn. Nhiều cảng hàng không trọng điểm đang khai thác vượt công suất thiết kế, đặc biệt tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc... ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ, khả năng điều hành khai thác và trải nghiệm của hành khách.

Sự liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã có cải thiện nhưng nhìn chung vẫn chưa thực sự đồng bộ và mang tính dài hạn. Việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi còn mang tính thời vụ, chưa hình thành được nhiều sản phẩm du lịch đặc sắc có sức cạnh tranh quốc tế cao gắn với mạng kết nối hàng không ổn định. Chi phí khai thác hàng không hiện nay đang chịu áp lực rất lớn từ giá nhiên liệu, tỷ giá, sự khan hiếm về tàu bay và vật tư, cũng như chịu tác động từ các biến động địa chính trị toàn cầu.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá vé, khả năng kích cầu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chất lượng nguồn nhân lực, năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản trị, khai thác của cả hai lĩnh vực vẫn còn hạn chế so với yêu cầu phát triển mới và xu thế quốc tế.

Ngoài ra, tính kết nối giữa hàng không với các phương thức vận tải khác, logistics và hạ tầng du lịch tại nhiều địa phương vẫn chưa đồng bộ, dẫn tới việc chưa khai thác hết tiềm năng lan tỏa của các cảng hàng không đối với phát triển kinh tế - du lịch vùng.

Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với ngành Hàng không không chỉ là phục hồi mà phải phát triển bền vững, an toàn, hiện đại và có khả năng thích ứng cao trước các biến động toàn cầu. Trong thời gian tới cần tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm:

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp hàng không và du lịch phát triển ổn định, minh bạch và cạnh tranh lành mạnh; Đẩy nhanh đầu tư hạ tầng Hàng không, đặc biệt là đưa vào khai thác Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành, Gia Bình, Phú Quốc, đẩy nhanh tiến độ đầu tư nâng cấp các Cảng hàng không Quốc tế Đà Nẵng, Cam Ranh… đồng thời nâng cao năng lực quản lý, điều hành khai thác theo hướng hiện đại, thông minh, phát triển Việt Nam trở thành điểm trung chuyển hàng không của khu vực.

Tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không - du lịch - địa phương, xây dựng các chương trình xúc tiến thị trường quốc tế trọng điểm, phát triển thêm các đường bay mới tới các thị trường tiềm năng. Thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tối ưu điều hành bay, giảm phát thải và nâng cao chất lượng dịch vụ hành khách.

​

Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong - phát biểu khai mạc tọa đàm:

Dịp nghỉ lễ vừa qua ghi nhận những tín hiệu khá lạc quan của ngành du lịch khi nhiều điểm đến đông kín du khách, nhu cầu đi lại tăng mạnh. Tuy nhiên, phía sau bức tranh sôi động ấy, ngành hàng không và du lịch vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn do biến động kinh tế thế giới, giá nhiên liệu chưa ổn định và sức mua của người dân suy giảm.

​

Chi phí hàng không hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí du lịch, khiến nhiều gia đình phải thay đổi thói quen di chuyển, chuyển sang đi đường bộ hoặc đường sắt để tiết kiệm. Trong khi đó, các hãng bay cũng chịu áp lực rất lớn từ chi phí vận hành, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng cao khiến việc tăng chuyến, mở đường bay mới gặp nhiều trở ngại.

Hàng không và du lịch có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau trong phục hồi và tăng trưởng khi hơn 70% khách du lịch hiện nay lựa chọn di chuyển bằng đường hàng không. Vì vậy, để kích cầu du lịch hiệu quả trong những tháng cuối năm cần có các giải pháp đồng bộ từ cơ quan quản lý nhà nước đến cộng đồng doanh nghiệp.

Thông qua tọa đàm, các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và chuyên gia sẽ cùng phân tích những điểm nghẽn, đề xuất giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với bối cảnh mới và tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành hàng không - du lịch trong thời gian tới.

Thông điệp lớn nhất ban tổ chức tọa đàm hôm nay mong muốn lan tỏa chính là việc hiện thực hóa các giải pháp tối ưu về chính sách của Nhà nước, trách nhiệm "chia lửa" của các doanh nghiệp, thúc đẩy chuỗi liên kết hàng không - du lịch - lưu trú - điểm đến phát huy hiệu quả kích cầu cao nhất.

Báo Tiền Phong sẽ luôn là cầu nối giữa đơn vị, phát huy vai trò thông tin, tuyên truyền nhằm thúc đẩy tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực hàng không - du lịch. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp, các quý đối tác, khách hàng và người tiêu dùng trong tình hình mới.​

Theo Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.

Hàng không và du lịch là lĩnh vực nhạy cảm với những biến động trong nước và thế giới. Giá dầu gần đây có xu hướng giảm nhưng chưa bền vững do xung đột ở Trung Đông chưa kết thúc, xăng dầu khan hiếm, nguồn cung chưa đảm bảo. Nhiều hãng buộc phải điều chỉnh tần suất khai thác, cắt giảm chuyến bay hoặc giá vé cao. Chi phí dịch vụ tăng, hoạt động du lịch và lữ hành ảnh hưởng, hành khách thắt chặt chi tiêu.

Cao điểm du lịch Hè 2026 sắp bắt đầu nhưng sức mua có dấu hiệu chững lại do khó khăn chung từ thị trường hàng không - du lịch. Với hơn 70% khách du lịch quốc tế và nội địa lựa chọn di chuyển bằng đường hàng không, mọi biến động về chi phí vận tải đều nhanh chóng lan sang toàn bộ chuỗi lữ hành, lưu trú và dịch vụ du lịch.

Trong bối cảnh đó, Báo Tiền Phong tổ chức Tọa đàm Giải pháp nào kích cầu hàng không - du lịch trong tình hình mới, sáng 15/5, tại trụ sở Báo Tiền Phong, số 15 Hồ Xuân Hương, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Tọa đàm kỳ vọng trở thành diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp cùng nhìn nhận những khó khăn của thị trường, đồng thời đề xuất các giải pháp, cơ chế chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, kích cầu du lịch Hè 2026 và hỗ trợ phục hồi bền vững cho ngành hàng không - du lịch trong thời gian tới.

Tọa đàm được tường thuật trực tiếp trên Báo điện tử Tiền Phong, cập nhật hệ sinh thái Tiền Phong. Xin mời quý độc giả quan tâm, theo dõi và gửi câu hỏi về chương trình theo địa chỉ: online@baotienphong.com.vn.