Chi tiết 14 điểm trong thoả thuận Mỹ - Iran

TPO - Hôm thứ Tư (17/6), Mỹ đã công bố toàn văn thỏa thuận tạm thời gồm 14 điểm đạt được với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và khởi động tiến trình đàm phán hướng tới một thỏa thuận hoà bình toàn diện

Theo một quan chức cấp cao Mỹ, văn kiện gồm 14 điểm xác lập khuôn khổ hợp tác trước mắt, đồng thời hoãn các vấn đề phức tạp nhất, đặc biệt là tương lai chương trình hạt nhân Iran sang giai đoạn đàm phán tiếp theo. Thỏa thuận này mở đường cho một giai đoạn đàm phán rộng hơn kéo dài 60 ngày, dự kiến ​​bắt đầu tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu (19/6).

Dưới đây là 14 điểm trong văn bản thoả thuận có tiêu đề "Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Cộng hòa Hồi giáo Iran":

1. Mỹ và Iran, cùng các đồng minh, thông qua việc ký kết Bản ghi nhớ này, tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm Li-băng. Hai bên cam kết không phát động chiến tranh hay bất kỳ hoạt động quân sự nào chống lại nhau trong tương lai, đồng thời kiềm chế mọi hành động đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, bảo đảm tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Li-băng. Thỏa thuận cuối cùng sẽ tái khẳng định việc chấm dứt vĩnh viễn chiến sự trên mọi mặt trận và những cam kết liên quan nêu trong điều khoản này.

2. Mỹ và Iran cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, và không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương.

3. Hai bên nhất trí tiến hành đàm phán và hướng tới một thỏa thuận cuối cùng trong thời hạn tối đa 60 ngày, có thể gia hạn theo thỏa thuận chung.

4. Ngay sau khi ký bản ghi nhớ này, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và mọi sự quấy rối hoặc cản trở đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời hoàn tất việc chấm dứt phong tỏa trong vòng 30 ngày. Trong giai đoạn này, lưu lượng hàng hải sẽ được khôi phục tương ứng với mức trước chiến tranh.

Washington cam kết rút lực lượng quân sự khỏi khu vực lân cận Iran trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.

5. Iran sẽ nỗ lực tối đa để bảo đảm an toàn cho hoạt động đi lại miễn phí của các tàu thương mại giữa Vịnh Ba Tư và Biển Oman trong thời hạn 60 ngày. Việc lưu thông hàng hải sẽ được nối lại ngay lập tức và dự kiến được khôi phục hoàn toàn trong vòng 30 ngày, sau khi các trở ngại kỹ thuật, quân sự và hoạt động rà phá bom mìn do Iran tiến hành hoàn tất.

Tehran cũng sẽ đối thoại với Oman về cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, đồng thời tham vấn các quốc gia Vùng Vịnh khác phù hợp với luật pháp quốc tế và chủ quyền của các nước ven eo biển.

6. Mỹ cam kết cùng các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch cụ thể, được hai bên nhất trí, với tổng giá trị tối thiểu 300 tỷ USD nhằm phục vụ công cuộc tái thiết và phát triển kinh tế của Iran. Cơ chế thực hiện kế hoạch này sẽ được hoàn thiện trong khuôn khổ thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Washington cũng sẽ cấp mọi giấy phép, miễn trừ và phê chuẩn cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan.

2d9383da-9543-42b4-94cd-0bcd3280ac3e-1.jpg

7. Mỹ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt áp đặt đối với Iran, bao gồm các biện pháp liên quan đến nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng như các lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ, cả sơ cấp và thứ cấp, theo lộ trình được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Hai bên thừa nhận tầm quan trọng đặc biệt của vấn đề này và bày tỏ quyết tâm giải quyết ngay trong các cuộc đàm phán sắp tới.

8. Iran tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên nhất trí giải quyết vấn đề xử lý lượng vật liệu hạt nhân đã làm giàu theo cơ chế được thống nhất chung, với phương án tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA. Mỹ và Iran cũng sẽ thảo luận về hoạt động làm giàu uranium và các vấn đề khác liên quan đến nhu cầu hạt nhân dân sự của Iran trên cơ sở một khuôn khổ được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Hai bên thừa nhận đây là vấn đề có ý nghĩa sống còn và sẽ ưu tiên giải quyết trong giai đoạn đàm phán tiếp theo.

9. Trong thời gian chờ đạt được thỏa thuận cuối cùng, Mỹ và Iran nhất trí duy trì nguyên trạng. Iran sẽ không thay đổi hiện trạng chương trình hạt nhân của mình, trong khi Mỹ cam kết không áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt mới và không triển khai thêm lực lượng quân sự trong khu vực.

10. Mỹ cam kết, ngay sau khi ký kết bản ghi nhớ này và cho đến khi lệnh trừng phạt chấm dứt, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và sản phẩm phái sinh của Iran, cũng như các dịch vụ liên quan, bao gồm giao dịch ngân hàng, bảo hiểm và vận tải.

11. Mỹ cam kết cho phép Iran sử dụng đầy đủ các khoản tiền và tài sản đang bị phong tỏa hoặc hạn chế. Sau khi bản ghi nhớ có hiệu lực, hai bên sẽ thống nhất các thủ tục liên quan đến việc giải phóng các nguồn tài sản này trong quá trình đàm phán. Các khoản tiền này sẽ được Nhân hàng Trung ương Iran toàn quyền sử dụng cho các mục đích thanh toán mà Tehran lựa chọn. Mỹ sẽ cấp mọi giấy phép và chấp thuận cần thiết để bảo đảm việc thực hiện cam kết này.

12. Mỹ và Iran nhất trí thành lập một cơ chế điều hành chung nhằm giám sát việc triển khai hiệu quả bản ghi nhớ cũng như việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.

13. Sau khi bản ghi nhớ được ký kết và các điều khoản tại các khoản 1, 4, 5, 10 và 11 bắt đầu được thực thi, đồng thời tiếp tục được duy trì, hai bên sẽ khởi động đàm phán về thỏa thuận cuối cùng đối với các nội dung còn lại.

14. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.