>> Tái cơ cấu Vinashin có thể mất 4 - 5 năm
 |
| Đóng tàu ở Vinashin . Ảnh: N.Tiến |
Trong tình hình khẩn cấp, xáo động, nhất là sau khi cựu chủ tịch của tập đoàn bị khởi tố và bắt tạm giam tối 4-8, là việc làm cần thiết “nhằm lấy lại tinh thần” cho cán bộ, nhân viên của Vinashin để tiếp tục sản xuất và tổ chức lại tập đoàn mới bốn tuổi đời thành một “Vinashin mới” sau 4-5 năm nữa.
Thông báo ngày 4-8 về Vinashin, nêu ba nguyên nhân dẫn đến tình trạng bên bờ vực phá sản của Vinashin:
“Về khách quan, thị trường đóng tàu và vận tải biển thế giới sụt giảm đột ngột”.
Nhưng nguyên nhân chính là “những yếu kém và sai phạm nghiêm trọng của lãnh đạo Tập đoàn Vinashin là nguyên nhân trực tiếp, chủ yếu”.
Chính phủ cũng nhận thấy trách nhiệm của mình, “việc quản lý nhà nước và thực hiện quyền chủ sở hữu của Chính phủ đối với doanh nghiệp nhà nước, tập đoàn kinh tế nói chung và Tập đoàn Vinashin nói riêng còn nhiều bất cập, kém hiệu quả”.
Tuy nhiên, Thông báo nêu “ngay từ năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo kiểm tra, giám sát việc huy động, sử dụng vốn của tập đoàn, yêu cầu cắt giảm các dự án đầu tư nhằm tập trung vào các dự án hiện đại hóa và nâng cấp cơ sở đóng mới tàu biển, từ gần 200 dự án, qua các đợt cắt giảm, dừng, hoãn và đến năm 2010 tập trung đầu tư 13 dự án đóng tàu cấp thiết nhất.
Các năm 2008 - 2009, Thường trực Chính phủ đã họp nhiều lần để xử lý các vấn đề liên quan đến tháo gỡ khó khăn, duy trì phát triển đối với Tập đoàn Vinashin với các giải pháp khá đồng bộ”.
Thông báo cho thấy Chính phủ đã rất sát sao, chỉ đạo kịp thời và đưa ra các giải pháp khá đồng bộ, nhưng lỗi chính là do lãnh đạo Vinashin không thực hiện đúng sự chỉ đạo và các biện pháp đó.
Tìm cách giải quyết thấu đáo
Có lẽ cần xem xét những tác động gián tiếp và trực tiếp vào tập đoàn này thì may ra mới có thể tìm được cách giải quyết thấu đáo.
Trong khi trả lời báo chí trong cuộc họp báo tối 4-8, Phó Thủ tướng Thường trực đã có một câu rất đáng chú ý, “yếu kém này là do cơ chế”.
Hồi tháng 5-2008, trong cuộc làm việc của Chính phủ với các tập đoàn, ông chủ tịch Vinashin than vãn vay ngân hàng lãi suất cao và “chúng tôi đã trình đề án xin phát hành trái phiếu” với lãi suất mềm hơn vay ngân hàng từ “sáu tháng nay nhưng chưa được phê duyệt”. Và sau đó trái phiếu được phát hành. Vinashin đã sử dụng nguồn trái phiếu đó như thế nào thì kết cục đã rõ.
Xem xét kỹ thì thấy cả “cơ chế” lẫn những con người cụ thể đều có lỗi và, suy cho cùng, vẫn phải là những con người cụ thể gắn với sự kiện cụ thể này.
Thông báo nói trên còn nêu các biện pháp tái cơ cấu Vinashin mà việc đoàn công tác của Chính phủ thăm cán bộ chủ chốt của Vinashin để làm “công tác tư tưởng” là một khâu quan trọng đầu tiên.
Thông báo cũng yêu cầu “tạo sự đồng thuận về chủ trương, mục tiêu yêu cầu, nhiệm vụ giải pháp của Chính phủ, bảo đảm thực hiện có kết quả việc củng cố, ổn định và phát triển Tập đoàn Vinashin”.
Cũng có thể hiểu “tạo sự đồng thuận” ở đây theo nhiều nghĩa. Nếu hiểu là phải răm rắp làm theo các biện pháp “tái cơ cấu” và không được bàn luận gì thêm, ai bàn thêm đều bị chiếu tướng, thì chỉ là đi theo con đường cũ, và sẽ không thể có Vinashin mới. Hy vọng “tạo sự đồng thuận” không phải được hiểu như vậy.
